CHAPITRE Xm. — ORIGÈNE
et nous communiquent « les grâces dont il plaît à Dieu de nous favoriser ; les anges connaissent l'avenir 9 par le moyen des astres ; les noms ' que Ton donne aux anges ne marquent pas leur nature, mais leurs différents offices; les * démons n'ont aucun pouvoir de nuire à ceux qui sont consacrés à Dieu, puisqu'outre qu'il les protège lui-même, il donne encore à chaque fidèle un ange particulier, afin que ni les anges contraires,ni leur prince, qu'on appelle prince de ce siècle, ne puisse rien contre ceux qui sont consacrés à Dieu ; les bons * anges ne font jamais aucun mal aux hommes, pas même aux plus méchants;
Dieu se sert toujours des démons pour exécuter sa justice et pour punir les hommes ; il y a des • démons qui sont attachés par des enchantements, ou qui s'attachent par leur propre malice, pendant des siècles entiers, à certains lieux et à certains édifices; la raison pour laquelle ils souhaitent qu'on leur offre des animaux en sacrifice T, c'est qu'ils prennent plaisir à sentir la fumée des victimes, et qu'ils s'en repaissent. Ce qui engageait • plusieurs personnes à présenter des enfants à Jésus-Christ, afin qu'il leur imposât les mains, c'est qu'elles étaient persuadées qu'il pouvait, par son attouchement , les prémunir contre
* Ub. V contra Celsum, pag. «33, ubi supra. Hos spiritus angelot ex officio suo nominare docti invenimus propter divinitattm quamdam inierdum Deos vocuri a sacra Scriptura; sed non sic ut jubeamur eos adorare aut divinis lionoribus colère, quamvis dona Dei nobis a f feront. Ibid.
* Jam vero quoniam hanc in Deo prœnoscendi vim certis adhuc argumentis ostendimus, juverit deinceps quemadmodum astra signorum loco instituta sint, ex» pHcare. Statuendum igitur impnmis est ejusmodi si' deribus assigna tum, ac definitum esse motum, ut quœ erraniia vulgo dicuntur viam fixis illis atque constantibus plane contrariant teneant. Id quod eo consilio factum est , ut ex vario astrorum situ, eorum quœ partim singulis, pariim in universum eveniunt, signa quœdam hauriant, non jam homines certe quidem (ex illa enim siderum conversione, quidquid aut facturi singuU sint, aut passuri, vere ac certo intelligere, opères est humanas vires longe multumque superantis) : sed natures illœ super tores, quas pluribus sane de cousis eam in cognitionem venire necesse est , uti deinceps pro captu nostro demonstrabintus. Homines autem quod nonnulla id genus, vel observationibus, vei angelorum qui cum suos ipsi fines transilierint, tum generis in nostri perniciem ista docuerint, informatùme didkerint ; eorum simul quorum signification nem iis Scriptura tribuit, auc tores illos esse putave» runt, a quibus ea se percipere signa credebant. Orig., m Gen., pag. 1, tom. I Huet.
* Qui* etiam qui hoc existimat, dicet, quod ut hommes rocati snnt angeli; apud eos quos palam cernere est esse homines , quemadmodum Zacharias dicens : Angpfos Dei ergo yobiscum sum, dicit Dominas omnipoteiu ; et Joannes, de quo scriptum est : Ecce •go mitto Angetam meum ante faciem tuam; sic etiam qui Dei sint angeli, hoc vocabulo nuncupati propter ofllcium qui non fUere vocati homines propter natmrmm. Origen., m Joan., pag. 6», tom. U edit. HoeL
* Proinde Celsus sua terriculamenta auferat minir tans malum a dœmonibus quos nos contemnimus : ni» kil emun nobis contempti dœmones possunt officere, cum dicati simus ex, qui unus succurrere potest dignis omnibus ; nihilominus tutores piis addens suos angelas, ut née contrarii angeli , nec eorum princeps, qui et hujus smeuli princeps dicitur, quicquam valeat con» trm Deo devotos homines. Lib. VIII contra Celsum, ptg. 401 et 40t.
* FalHtur Celsus ; vert satrapes, prœsides , duces,
procuratoresque Dei angeli non lœdunt contumeliosos homines, quos si qui lœdunt, sunt ex numéro malorum illorum quos etiam Celsus tmaginatus est, qui nullam satrapiam procurationemve commissam hâtent a Deo. Lœdunt autem sibi obnoxios qui se illis ultro submiserunt tanqttam Dominis. Hoc est enim opinor, cur certis in regionibus cibis vetitis vescentes, si sub» diti sunt ii dœmonibus, non impune ferunt, quod si alienus idem faciat, qui se non subjicit eorum demi» nio, immunis est a piaculo, jubens valere illos dœmo» nas : ut enim cœteris per ignorantiam eis devoti, ob» noxii sint eorum injuriis ; certe cht*istianus , qui vere christianus est, dicatus uni Deo, Verboque ipsius, non potest lœdi a dœmonibus, utpote illis prœstantior, Ibid., pag. 401.
• Qxiales esse spiritus eos censendum est, qui tôt integris sœculis, sive aliquibus incantationibus , sive suapte malitia, sunt alligati certis locis et œdificiis, hos omnes ratio jubet haberi pro malis, et arte dm» natoria, quœ quidem est indifferens abutentibus ad decipiendos homines , et abstrahendos a vero numine , cultuque hujus purissimo. Lib. VU contra Celsum, pag. 334.
7 Christiani qui sdunt œternam vitam consistere in cognitione unius veri Dei, et ab illo missi Jesu Christi; et qui didicerunt omnes deos gentium esse dœmonia victimarum cruoris atrida, versantiaque circa nidores hujusmodi ad decipiendos quotquot non habent apud
totius creaturœ Deum refugium non patientur sibi
obtrudi Jovem aut Apollinem, nec alium ullum re» quirentem nidores atque cruenta sacrificia. Lib. III contra Celsum, pag. 183.
8 Portasse etiam prout se habet Scripturœ contextus, hoc erat eorum consilium, qui infantes et pueros Jesu offerebant , ii nimirum animo prius futurum judica» verant, ut postquam infantes et pueros tetigisset Jésus, et virtutem suam hoc contacta in eos infudisset , nullus posset casus invadere, neque dœmonium, nec aliud quidvis, quem ipse semel tetigisset. Quoniam autem nefariœ potestates quam plurimœ, in variis animœ humanœ struendù ab initio insidiis occupantur ; prop» terea qui servatori infantes offerebant, perspecta antea virtute ipsius ac potentia, id fecisse existimo, ut per manuum ipsius impositionem , et orationem pro par» vulis et infantibus fusam , contactus ope mala abige» rentur, eximia autem virtus in eos infusa utpote contactus adversariorum repeUendi robore pollens, ad reliqua sufficeret. Orig., in Matth., pag. 378, tom. I Huet.
les embûches que les démons dresse»* ordinairement aux hommes. Ce sont les démons qui dirigent * les sorts et les augures; ils sont la cause * des famines, des pestes, des stérilités et autres fléaux qui affligent les hommes et ka bêtes; mais ils n'en usent ainsi que comme exéeuteurs de la justice de Dieu, qui permet ces choses, soit pour punir ou convertir les pécheui», soit pour faire éclater la constance et la piété des justes; ils n'ont' pas le pouvoir qu'avait Jésus-Christ» et que les chrétiens ont en son nom, de faire des miracles, en particulier de rendre la vue aux aveugles ; l'or* gneil* a, été le principe de la chute des anges.
*• Hœc ergo omnia, id est, sive auguratio, sive exUs» pieium, sive quœlibet immolatio, sive etiam sortitio, mU quicumque motus avium, vel pecudum, vel inspeotio quœeumque fibramm, ut aliquid de fnturù videantur ostendere, in opération* dœmonum fieri non dubito, dirigentium vel avium, vel pecudum, vel fibrarum motus aut sortiwn , secundum ea signa quœ docuerunt iidem dœmones obsenvari ab tï#, quibus ortie hu/us seientiam tradidsrunt. Oodl 16 m Num., p. 147, tom. 1 Geneb.
*St verum proferendum est libère, quœnam smt hormm. (ffamonum) opéra, dicemus famés et sterilitates uinetorum ac arborum, siccitatesque nimias lœdendie frugibus, interdum etiam pestilentiam sœvientem tum in bruta, tum in homines. Hœc omnia dœmonum opéra sunt, seu carnificum+judicio quodam divino potestatem kanc habentium certis temporibus, sive ad convertendos hommes et cohibendos ab effusa vitiorum licentia, sive ad exercendum genus hominum rations utentium9 Ht mediis in adversitaiibus pietatem oonstanter colentes, et a virtute non discedentes oonspicui fiant ob prœetantiam spectatoribus visibilibus et invisibilibus ; illi vero contrarii quœrentes vitiorum latebras, per ealamitates arguantur quales sint, et ad se redeant per spectatores, ut ita dicam, traducti. Testatur divinorum hymnorum fidicen , quod tristiores Dei Judicis sententias exequantur quidem mali angeli, ubi dicit : Immisit in eos iram furoris sui, furorem, iram et afflictionem; immissiones per angeloa maloa. An auiem etiam alia prœter hoc faeiant damtones quando permittitur (semper quidem nocendi cupidi, sed non semper valentes lœdere eo quod prohibeantur), qui po* test* examinet divma judicia, quantum homini licet, imaginons , quoties multœ simut anima illa vel illa via delata ad mortem separantur a corporibus. Orig., lib. VUl oont. Cete., pag. 398.
• Atque inimici quidem dioentes ipsum {Christian) hakere dœmonium, illi viderint : nos vero illi credamus ilicenti : Ego dœmonium non babeo. Neque mim\ potest ammonium cœcorum oculos aperire, vel bac signa facere quœ scripta sunt, quorum etiam ves* Ugia et reUquice , vel usque in pressens fiunt in eccle* edis, in. rumine Domini. Orig., m Joan., pag. 3*8, tom. Il Huet.
* Quod ergo est peccatum majus omnibus peccatis: u&que iliud propter quod et diabolus corruit. Quod est koc peccatum ù%quo tania sublimitas cecidii, ut elatus m.jvdùwm ityidat diakoli : Inflatio, superbia^ arro* gantia peccatum diaboli est : et ob hœc delictu orf
Origène défend en quelques ' endroits d'adorer les anges ; ce qu'il fout entendre d'un culte semblable à celui que nous rendons à Dieu. Il dit encore * qu'on ne doit pas les prier; mais apparemment il n'entendait autre chose, sinon que nos prières doivent s'adresser principalement à Dieu par son Fils, sans exclure absolument l'invocation des anges, puisque lui-même, dans une T de ses homélies sur Ezéchiel, invoque l'ange du Baptême.
12, Origène remarque que Ton croyait dans & l'Eglise que l'âme de l'homme subsistait • £•" après être séparée du corps, et ne mourait •*** pas avec lui; qu'étant * douée du libre arbitre, &
QOtp
terras migravit de cœlo. Orig., Bonu S in Ezéchiel., pag. 408, tom. I Geneb.
* Hos spiritus angelos ex officio suo nominare dodi invenimus propter divinitatem quamdam interdum deos revocari a sacra Scriptura; sed non sic ut jubeamur eos adorare; aut divinis honorions colère, quamvis dona Dei nobis afferant : omnia enim vota, omnes interpeUationes , deprecationes , et gratiarum actiones destinendœ sunt ad Deum rerum omnium Dominum» per majorem omnibus angelis summum pontificem, vivum Verbum et Deum. Lib. V cont. CeU., pag. ISS. Etiamsi sciamus non dœmonas, sed angelos prmesse frugum proventibus, et fœturis animalium; prmdi» camus eos ut beatœ quibus a Deo commissœ sunt ii/t» Mates hominum ; non tamen honorem soli Deo debHum his reddimus, nom nec Deus hoc vult, nec ipsi quibus hœc commissa sunt. lbid., lib. VIII, pag. 416.
* Angelos invocare absque eorum cognitione cuju* homo capax non est, non videtur rationi consen* taneum. Atque ut demus ab homine comprehendi mi* ram et arcanam eorum notitiam, officiorumque quibus funguntur singuli : hoc ipsum cohibebit ne guis audeat preces offerre nisi soli Domino Deo, qui unus omnibus abunde sufficit, per servatorem nostrum Dei Fitium, Verbum, sapientiam, veritatem, et quidquid de eo Prophetarum, Apostolorumque Jesu litierœ pratdicant* lbid., lib. V, pag. 133.
1 Omnia angelis plena sunt : veni, angele , suscipt sermone conversum ab errore pristino a doctrina dœmo» niorum, ab iniquitate in altum loquente : et suscipiens eum quasi medicus bonus confove atque institue, par* vulus est, hodie nascitur senex repuerascens : et sus* cipe tribuens ei baptismum secundœ regenerationis : et advoca tibi alios socios ministerii tui , ut cuncti pa* riter eos qui aliquando decepti sunt , erudiatis ad fidem. Origen., Hom. 1 in Ezéchiel., pag. 891, tom. I Geneb.
* Porro persuasum habent, non soàtm christiani et Judœi, verum etiam alii multi, tam Grœci quam Bar* bari, quod supersit et vivat post discessuma corport humana anima. Lib. VU cont. CeU., pag. 384-
* Post hœc jam quod anima substantiam vitamque habens propriam cum ex hoc mundo discesserit, etpro suis meritis dispensabit , sive vita attenta* ac beaiiiur dinis hereditate positura, si hoc ei sua gesta prcw tiierint; sive igné œterno ac suppliciis mancipanda, si in hoc eam scelerum.culpa. detqrserit ; sed et quia exiJL tempus resurrectionis mortuorum, c\in\ cpjpas ^pc qgp4 in c^ruptjion^ Mtfwtar, agjgçfe in. in^rap-
[in* SIÈCLE.]