CHAPITRE XHL — ORIGÈNE
elle recevra» selon ses mérites, des recoud penses w des peines étemelles; qu'elle est d'une substance différente de celle du corps, et qu'elle a. aussi une vie qui lui est propre ; ce qu'il explique plus clairement ' ailleurs, en disant qu'elle est raisonnable > d'une nature beaucoup plu* excellente que les êtres corporels, une substance invisible et immatérielle; qu'elle e^t faite * à l'image de Dieu; qu'elle est* naturellement le temple de Dieu, qu'elle a dans ellç lç3 semences 4 de la vertu. Mais il «joute que l'Eglise ' n'avait encore rien dé« eîdé touchant l'origine de l'âme, en sorte qnll était incertain si elle était engendrée avec le corps et par le même principe, ou si elle avait un autre commencement. Pour lui,
il parait admettre la préexistence des âmes • et croire, avec quelques anciens* que Dieu a créé, avant le corps, un certain nombre d'esprits égaux destinés 7 à être unis 4 divers corps. 11 prouve l'immortalité de l'âme * par le consentement des chrétiens, des Juifs et des Barbares, et par les ombres des morts qui paraissent 9 auprès des tombeaux. Ces ombres marquent les âmes souillées l0, que le poids de leurs péchés attache tellement à la terre, qu'elles n'ont pas la force de pousser même leurs soupirs vers le ciel, tandis que les âmes nettes et qui ne sont point chargées du fardeau des péchés, s'élèvent au plus haut des airs , laissant ici-bas les corps grossiers. Le séjour de ces âmes pures est u le ciel. Il y en
tione; et quod seminatur in ignominia, surget in gloria. Est et illud definitum in ecclesiastica prœdica* tùme : omnem ammam rationabilem esse liberi arbitrii et voluntatis : esse quoque et certamen adversus diabolum et angelos ejus, contrariasque vir tûtes, ex eo quod iUi peeeatis eam ontrare contondant; nos vero si recte eomeulteque visamus, ab hiyusmodi nos exuere conemur umde oonsequens est inteUigere, non nos necessitati esse smbjtejtos, ut omni modo etiamsi nolimus , vel mala •et boisa agere cogamur. Orig., Proœmio in Periarch., pag. 420, tom. I, Geneb.
1 Jwcia nostram doctrinam {quœ et rationalem ont* ostendere, prœstantiorem omni notera ut substantiam imisibilem et incorpoream), Deus Verbum corpus esse non potes t. Lib. VI contra Cete.r pag. HS.
* Jtaque non sohan primi hommis anima, sed et unmersorum ad imaginera et sùnilitudinem Dei fada est, et antiquior est hœc imago qum Dei est, imagine Zabuli, quant postea nobis induùnus ob peccatum, Orig., ffom. 2 in Hier., pag. 65, tom. I Huet.
* Hmtri stcus ac Ecclesia naturaliter templum Dei est univers* natura ratione prœdita, ad id creata, ut copiât gloriam Dei*.... qui ergo peccatis addicti sunt, et cogitaiionibus quœ latronum similes sint, repleti sunt, iis ait Jésus: Scriptum est: Domus mea doans orationis Tocabitur, yos totem fecistis illam sperancam latronum. Origen., in Matth.t pag. 444, tom. 1 Huet
k Si ad proprietatem naturarum referunt quod est dktum: Non potest arbor mala fructus bonos pro ferre, dicant nisi bonttatem aliquam spiret, et si non perfecte sicut debuit conversas, fecit Judas hoc ipsum quod rttuHt triginta argentées; unde est quod dsai coamoscens peccatum suum: Peccavi tradeni MDgoinem jnstum, nisi ex bona piantatione mentis, et ex seminationt virtutis, quœ seminata est in omni rmtwnmbiU anima, quam non coluit Judas, et ideo ce* ckUt m taie peccatum. Orig., Tract. 95 m Matth., pag. m, tom. H Geneb.
* De anima uero utrum ex semine traducis duca* tmr, ita ut ratio ipsius vel substantiœ inserta ipsis
eorporalibus habeatur, an vero aliud hast hoc ipsum initium si genitum est, m non genitum : vel certe si intwineecu* corpori indinosè- satis manifesta, prtsdtiatione distin-
guitur. Orig., Proœmio in Periarch., pag. 420, tom. I Geneb.
6 At quod e Psalmis proposuimus, declarare mihi videtur, animarum nobilium descensum quœ venerint in hanc vitam, cum salutaribus seminibus quœque invite fere venerint suspirantes, sed redierint cum exultation*, eo quod egregie laboraverint, et auxerint et multiplicarint cum quibus vénérant. Orig., in Joan,, pag. 236, tom. U Huet. Voyez ses Commentaire* sur saint Jean, tom. V, pag. 75, tom. II Huet, où il traite an long cette question en expliquant ces paroles de l'Evangile : Il y eut un homme envoyé de Dieu qui s'appelait Jean.
7 Videront filii Dei fiiias bominum, quod essent pulchrœ, etc. Admonemus etiam ante nos quemdam hœc retulisse ad animas cupidas Vivendi in corpore, cas aiebat vocatas per figuratam locutionem fiiias ho» minum. Lib. V cont. tels., pag. 267.
• Porro cum persuasum habeant non solum chrietiani et Judœi, verum etiam alii multi tom Grœci quam Barbari, quod supersit et vivat post discessum a corpore humana anima, et rationi consentaneum sitB quod quœcumque para est, nec malitiœ quasi plumbeis gravata globis, sublimis evolat ad puriora loca œtheris, relictis crassi corporis sordibus : contra quœcumque mala est et in terram depressa peccatorum onere, sine respirations agitatur, et volutatur hue et iltuc, quœdam circa monumenta ubi etiam umbrosa quœdam animarum spectra interdum conspiciuntur, aliœ circa terram passim volitantes, etc. Lib. VII cont. Cels., pag. 334.
9 Moxque (Celsus) ac si esset impostibile hominem mortuum apparere viventis specie, ut Epicureum agnoscas: A ut, inquit, alioqui somniator suapte sponte delusus spectris inanibus id quod sœpe in» numeris accidit. Hoc tametsi vehementer dictum ipsi videtur nihilominus necessario inde colligitur superesse defunctorum animas, nec temere immortalitatem earum aut certe perpetuitatem is credidit, qui hoc dogma susceperit, ut Plato tradit in Ubro de Anima; Imagines umbrarum specie circa monumenta quir busdam conspectas. Ergo spectra ista larvarum non de nihilo apparent, sed quia defunctorum quoque anima suum quoddam corpus habent. Lib. U contra Cels., pag. 97, — m Ibid., U> VU, pag. SS4, ubi top*
& Ibid, SymboUçe Judeœ et Jérusalem umbm> ed
a d'autres qui, à cause de leurs péchés, passent parle feu f, avant d'entrer dans la gloire; car le feu * n'épargnera que ceux qui seront parfaitement purifiés dans leur doctrine, dans leurs mœurs et dans leur entendement; d'autres enfin qui seront condamnées à des * peines éternelles. Si, pendant leur union, il arrive qu'elles se souillent par le péché, elles méritent d'être abandonnées de l'ange 4 à la
garde duquel elles étaient confiées, et d'être données en garde à un autre; mais il n'est pas vrai que Fàme, après être sortie d'un corps, passe dans un autre, selon la doctrine * de la métempsycose.
43. C'est encore un article de foi dans TE- & glise, que l'âme a été • créée libre, capable de ^ faire le bien et le mal; car si l'on ôtait à la ** vertu la liberté du choix, on lui ôterait son '
quœdam illius terrœ purœ9 quœ bona et magna in cœlo puro sita est, in qua est cœlestis Jérusalem : de qua disserens Apostolus, ut resuscitatus cum Christo et superna quœrens, montemque consecutus nullis ad' dietam judalcis fabulis sic ait : Sed accessistis ad montem Sion et civitatem Dei viventis, cœlestum Jerosolymam, et ad celebritatem Angelorum multorum millium. Origen., lib. VII cont. Cels,, pag. 851. Origène dit ailleurs que les âmes des saints vont, aussitôt après leur séparation d'avec le corps, dans un lieu que l'Écriture appelle paradis. Taie ergo aliquid etiam de aerea sede dicendum est. Puto enim quod sancti quique discedentes de hac vita perma» néant in loco aliquo in terra posito, quem paradisum dieit Seriptura divina, velut in quotient eruditionis loco, et ut ita dixerim auditorio vel schola animarum. Orig., lib. II de Principiis, cap. 12, pag. 449 edit. Geneb., tom. I. Si quis sane mundus corde et purior mente et exercitatior sensu fuerit, velocius proficiens cito ad aeris locum ascendet, et ad cœlorum régna perveniet per locorum singulorum, ut ita dixerim, mansiones. Origen., ibid., pag 449.
1 Sunt fortassù atiqua peccata, quœ si proposito ac voluntate committimus, homkidas nos faciunt: et sunt alia quœ si ignoranter admittimus decernitur nobis, credo, et prœparatur ex prœcepto Dei aliquis locus, ubi ad certum tempus habitare debeamus ; si qui non voluntaria peccata commisimus : si tamen mundi inveniamur et alieni ab Us peccatis quœ voluntate commissa sunt, Orig., Hom. 18 in Num., pag. 179, tom. I Geneb.
* Itaque hœc doctrina solos immunes ab incendio fore polticetur, qui incorruptas opiniones, mores pu» ros, mentem denique egregie puram conservarint, re» liquis autem horum dissimilibus, qui ignis castigatione pro meritis dispensenda opus habent, ad certum tempus inferendum est, quod in eos Deo convertit inferre, qui ad imaginem divinœ naturœ facti, contempta Dei voluntate, non studuerunt ut vita responderet eidem imagini. Lib. Y cont. Cels., pag. 242.
* Nos quoque ante omnia rationibus illis mnumeris quibus ipsi ad christianam pietatem perducti sumus, eonamur omnes quotquot possumus eodem adducere : ubi vero invenimus prœoccupatos calumniis quibus ehristiani gravamur, ita ut imaginatione christianœ tmpietatis ne aures quidem adhibere sustineant his qui divinam hanc doctrinam pollicentur : ibi huma» nitati studentes, quoad ejus fieri potest , damus ope» ram ut saltem illud de impiorum œternis pœnis dogma persuadendo reddamus idoneos ad percipien» dam hanc doctrinam, etiam eos qui nolunt ehristiani fieri. Lib. VU1 contra Celsumt pag. 411. Qui rece» dunt ab Jesu, decidunt in ignem œternum, qui alte»
rius generis est ab hoc igné quem habemus m usu
jEternus autem ignis est itle de quo et Isaias dicit
in fine prophetiœ suœ : Vermis eorum non morietur, et ignis eorum non eztinguitur. Forsitan talis subs» tantiœ est, ut invisibilia comburat ipse invisibilis cons» titutus, secundum quod ait Apostolus : Quoniam que videntur temporalia sunt , quœ autem non videntur ffiterna. Si ergo quœ videntur temporalia sunt, quœ autem non videntur œterna sunt ; necesse est si visibi» lis est ille ignis et temporalis rit. Si autem œternus est , et invisibilis est quo puniuntur qui recedunt a Salvatore. Tract. 84 in Matthœum , pag. 107, tom. I Genebr.
4 Quœswerit autem aliquis an humana anima con» jux, et et prœfectus angélus ipsiusque imperium ge» rens, cum quo eam régente consuetudinem habet illa, vir tropice dici queat; odeo ut unusquisque juxta id animam quœ divini angeli tutelam mérita fuerit, légitime ducat, at post longam consuetudinem et diu» turnum commercium fieri possit ut fœditas atiqua in anima reperta, causam prœbeat, cur gratiam coram
angelo redore suo9 ac duce non inventât Si ad id
emolliendum libro uti audeàtmus, qui in ecelesia quidem circumfertur, sed ab omnibus pro divine non habetur, illud adhibeamus quod in libro Postons de quibusdam traditur, qui statim atque /idem amplexi sunt, Michaeli subjiciuntur, sed propter voluptatis studium, illius tutela ac patrocinio excidunt, et et qui luxui et deliciis, deinde vero alteri qui poème ae suppliciis, atque et postmodum qui pœnitentiœ prœfectus est, subduntur. Origen., in Mal th., pag. 861, tom.'l Huet.
1 Non ab animantium tantum esu, verum etiam eu» juscumque rei debemus abstinere, si absque peccato non licet edere Quamvis procul absimus ab opinion* de anima mutante corpora corporibus; et prolapsa usque in brutas pecudes; ne ritu pythagoreorum abstineamus a carnibus parcentes animalibus. Lib. VIU contra Celsum, pag. 897.
• Est et illud definitum in ecclesiastica prœdicotione omnem animam rationabilem esse liberi arbitrii et voluntatis : esse quoque et certamen advenus diabolum et angelos ejus, contrariasque virtutes; ex eo quod illi peccatis eam onerare contendant, nos vero si recte consulteque vivamus, ab hujusmodi nos exuere conemur. Unde et consequens est intelligere non nos necessitati esse subjectos, ut omnimodo etiamsi nolimus vel mata, vel bona agere cogamur. Si enim nostri arbitrii sumus, instigare fortasse possunt aliquœ virtutes ad peccatum, et alia juvare ad salutem : non tamen necessi» tate cogimur, vel agere recte vel mole : quod fieri arbitrantur, qui steliarum cursum et motus causam di» cunt humanorum esse gestorum, non eorum quœ extra arbitrii accidunt libertatem, sed eorum quœ in nostra sunt posita potestate. Origen., Proœm. m Periarch , pag. 420, tom. 1 Genebr.
1 Nescio quantam correctionem Celsus desùieruns eu