‹ Histoire générale des auteurs sacrés et ecclésiastiques. [L.M.F. Bauzon] de grand séminaire (volume 5)Chapitre 156 sur 406 · CHAPITRE Xffl. — ORIGÉNE · texte numérisé non relu

CHAPITRE Xffl. — ORIGÉNE

se trouve dans les mauvaises pensées. Ils nous font déchoir * de la ressemblance que nous avons avec Dieu ", et perdre le mérite de nos combats et de nos travaux. Quoique Dieu nous ait donné * différents moyens pour racheter nos péchés, il y en a néanmoins 4 qui n'en obtiennent la rémission ni en cette vie ni en l'autre ; tels sont ceux qui pèchent contre le Saint-Esprit, selon ce qui est dit dans l'Evangile : « Si quelqu'un parle contre le Fils de l'Homme, il lui sera remis ; mais s'il

parle contre le Saint-Esprit, il ne lui sera remis ni en ce siècle ni en l'autre. » Origène • entend, par le blasphème contre le Saint-Esprit, la rechute dans le péché. Il dit que.*, lorsque Ton doute si une action est mauvaise, on doit s'en abstenir, et qu'excepté Jésus* Christ, il n'est aucun 7 homme exempt de péché.

15. L'Eglise est aussi ancienne 8 que le monde. Jésus-Christ, qui était l'époux de la Synagogue % l'a abandonnée pour s'unir à

Sqrl*ftfUM.

simile : propterea unusquisque omni custodia suum cor servare débet. In Mat th., p*g. 254, tom. I Huet.

* Mortuus est enim Jésus, ut mortuis etiam dominetur, atque quamdiu vivit homo, non gerit imaginent terrent, sed cum moritur, interficiturqtte ab homicida Mo \ diabolo ), tum perdit Dei imaginent, tum recipii imaginent tetreni et mortificatur. Origen., in Joan., pag. 317, tom. II Huet.

1 Si post luctam et certamina récidivant patiaris et pecces, omnes labores tui venerunt in manus Nabuchodonosor, Quomodo omnes labores tui abibunt tibi, si eecidens postquam plurima laborasti pro veritate, tunta certamina invanum sustinuisti? prœsertim qui conseil sibi sunt multorum laborum pro virtute exantlatorum timert debent, ne forte labore ipsorum, si facti sint Jérusalem peccato aliquo admisso, accipiat Nabuchodonosor, rez Babylonis. Ut autan clarius videas quo pacto labores Jérusalem peccantis accipiat Nabuchodonosor, simul utar iis quœ in Scriptura Ezechielis scripta sunt, sic se habentibus : Judtus quilibet, si se averterit a justitiis suis, et fecerit delictum , non recordabar justitiaram ejus quas fecit. Hom. 18 in Jerem., pag. 179, tom. I Huet.

* Audisti quanta sint in lege sacrificia pro peccatis ; audi mtnc quanta sint remissiones peccatorum in Bvangeliis. Est ista prima, qua baptizamur, in remissionem peccatorum. Secunda remissio est in passione martyrii. Tertia est quœ pro eleemosyna datur. Quarto nobis fit remissio peccatorum per hoc quod et nos remittimus peccata fratribus nostris. Quinta remissio peccatorum est, cum converterit quis peccatorem ab errore vice suœ. Sexta quoque fit remissio per abundantiam charitatis. Est adhuc et septima, licet dura et laboriosa, per pœnitentiam peccatorum, cum lavai peecaior in lactymis stratum suum, et fiunt ei lacrymœ suœ panes die ac nocte, et cum non erubescit saccrdoti Domini indicare peccatum suumt et quœrere medicinam. Hom. 2 in Levit., p. 67 et 68, 1. 1 Geneb.

* Novi autem quosdam , qui non solum in hoc sœculo, verum etiam in futuro a proprio peccato deti- «eonfur, veluti istos de quibus Filius inquit Dei : Qui blasphémaient in Spiritum Sanctum, non habet rcmis&ionem neque in prœsenti sœculo , neque in futuro. Origen., in Joan., pag. 275, tom. Il Huet.

* Et fortasst non propterea ei qui in Spiritum Sancium peccaverit, non ignoscitur quod ipse Christo nt Tionoralior, eique anteponatur, sed quod omnxa in quibus est ratio, Christo participant , quibus, cum a peccatis discedunt, venta datur ; eos autem qui Sancto Spiritu digni judicati sunt, non consent aneum sit veniam consequi, cum tanto ac tali insiinctu, et, ut tta dicamt inspiratione in malum iterum relabentes, ei consilia Spiritus Sancti, qui in eis inest respuen-

tes. Origenes , in Joannem., pag. 57, tom. II Huet 8 Quod si designandi sunt ii qui juxta Evangelium impuri sunt cibi, dicemus taies esse illos qui ab avaritia subministrantur, et turpis lucri studio compar rantur et prœ voluptate sumuntur, et idcirco quod honoratum ventrem pro Deo habeamus : quando videlicet ipse, e jusque appetitus, non ratio animœ nostrœ dominantur ; sud et scientes dœmoniis usum aliquem fuisse vel non cognoscentes quidem, suspicantes autem, et ea de re dubiiantes, si tali bus utamur, non ad Dei gloriam itlis usi sumus, neque in nomine Christi, cum non ipsa solum suspicio cibos idolis immolatos esse comedentem condemnet, sed et de ea re dubitatio : Qui enim dubitat, juxta Apostolum, si manducaverit, damnatus est, quia non ex fide : omne autem quod non ex fide, peccatum est. Orig., in Matth., pag. 250, tom. 1 Huet.

7 Si Celsus dicit immunes a peccatis qui peccart desierunt, ad hos quoque Servator noster missus est, sed non ut medicus. Quod si per immunes a peccato significat eos qui nunquam peccaverunt , respondebimus impossibile esse inveniri hominem a peccato immunem, utique in eo sensu, solo excepto homine quem Jésus assumpsit , qui peccatum non fecit. Origen., lib. III contra Celsum, pag. 149.

8 Prima fundamenta congregationis Ecclesiœ statim ab initio sunt posita, unde et Apostolus dicit œdificari Ecclesiam non solum super Apostolorum fundamenta, sed etiam Prophetarum. Inter Prophetas autem numeratur et Adam, quia magnum mysterium prophetavit in Christo et in Ecclesia, dicens : Propter hoc, relinquet homo patrem suum et matrem suam, et adhav rebit uxori suœ, et erunt ambo in carne una. Evù denier enim de his dictis ejus dicit Apostolus : Quia mysterium hoc magnum sit, ego autem dico in Christo et in Ecclesia. Sed et idem Apostolus cum dicit : Sic enim Ecclesiam dilexit, ut semetipsum traderet pro ea, sanctificans lavacro aquœ; non utique ostendtt eam prius non fuisse ; quomodo enim dilexisset eam quœ non erat ? Sed eam sine dubio dilexit, quœ erat. Erat autem in omnibus sanctis qui ab initio sœculi fuerunt facti. Origen., Hom. 2 in Canticum Cantic, pag. 331, tom. 1 Genebr.

9 Sed quoniam Apostolus de Christo et Ecclesia id dictum esse vult : Et erunt duo in carne una, dicendum est non atiam ob causam, priorem, ut ita appel* lem, conjugem ipsius, priorem nempe Synagogam fuisse repudiatam, Christo illud servante : Quos Deua con» juuxit, homo non separet, quam quod a mato wtiata hœc mulier fornicata est, et cum eo insidias viro suo struxit, eumque neci dédit, dicens : Toile ejusmodi hominem de terra, cruoiûge, crucifige eum. llla igitur discessii potius quam vir eam repudiatam

l'Eglise dont il est Pâme; car de même * que rame anime le corps et lui donne le mouvement animal, qu'il n'a pas de lui-même : ainsi le Verbe, agissant dans tout son corps, qui est l'Eglise, pour lui donner les mouvements convenables, fait aussi mouvoir chacun des membres qui la composent. Ainsi, selon la pensée d'Origène, on peut définir l'Eglise le corps de Jésus-Christ animé par le Fils de Dieu, et dire que les particuliers qui croient, sont les membres de ce corps, considéré comme un tout. Elle est fondée sur tous les * apôtres et sur les saints, et non sur saint Pierre seul ; ce n'est pas * à lui seul qu'ont été données les clefs du royaume du ciel. Cependant saint Pierre

dimisit... Dominus quidem, qui vir est, propter Ecclesiam Patrem reliquit, quem intuebatur cum in forma Dei esaet; reliquit vero et matrem, cum superna Jérusalem filius esset , et suce , quœ hue ceciderat, uxori adhœsit, et duo in carne una hic effecti sunt; nam propter eam caro et ipse foetus est. Orig., tu Matth., pag. 357, ton). I Huet.

* Ut autem persuadeamus acquiescenti dogmatibus inter se consentientibus , et ejus utilitati consulamus, dicimns ex autoritate sance Scripturœ corpori Christi, guod est Ecclesia Dei, pro anima esse Dei Filiumt membra autem universi corporis esse quoscumque fidèles, Quoniam sicut anima vivificat et movet corpus, auod ex seipso vivum motum non habet : ita Verbum illud mira energia corpus suum incitons ad ea quœ débet facere, movet simul membra Ecclesia? singula, nihilsine ratione faciens. Orig., lib.VI cont.Cels, p. 309.

* Si vero super illum unum sohtmmodo Petrum totam Ecclesiam a Deo œdificari arbitraris, quid de Joanne, tonitrui filio, et unoquoque Apostohrum dixeris? Alioquin an audebimus dicere portas in fer i speciatim adversus Petrum non prœvalituras, prœvalituras autem adversus reliquos apostolos et prœfeclos? Nonne vero et in omnibus et in his smgulis fit istud quod supra dictum est : Porta inferi non prœvalebunt adversus eam; et illud quoque : Super banc Petram œdificabo Ecclesiam meam? An etiam soli Petro dantur a Domino claves regni cœlorum, nec guisquam beatorum alius eus accipiet? quod si et ahis id commune est : Dabo tibi claves regni cœlorum; quomodo et non ea quœ prœcedunt communia sunt, et quœ subnectuntur tanquam in Petrum dicta. Origen., m Matth., pag. 275, tom. I Huet. — s Ibid.

* Quod si opus est Sci'ipturam perscrutari usque ad ea quœ minima esse putantur, quœret aliquis cur tandem cum in numerandis Apostolis primum locum obtineat Petrus, fortassis quia cœteris honorabilior, quo» niam etiam vere omnium ultimus Judas ob malum aflectum in ultimum locum projectus jacet. Origen., in Joan., pag. 382, tom. II Huet.

* Vide magno illi Ecclesiœ fundamento, et petrœ solidissimœ, super quam Christus fundavit Ecclesiam, quid dicatur a Domino : Modicœ fidei, quare dubilasti? Origen., Rom. 5 in Exod., pag. 45,. tom. Il Genebr. [Voir de La Rue sur ce passage.]

* Nemo sibi persuadeat, nemo semetipsum decipiat : extra hanc domum, id est extra Ecclesiam nemo saivatur. Nom si quis foras exicrit, mortis suœ ipse fit

tenait le premier 4 rang entre les apôtres, comme le plus honorable de tous; et Origène le reconnaît ailleurs * pour la pierre solide sur laquelle Jésus-Christ a fondé son Eglise. Hors de 6 l'Eglise il n'y a point de salut. Ainsi les 7 hérétiques n'en doivent point espérer tandis qu'ils persévèrent dans leur erreur. Elle renferme néanmoins dans son sein les mauvais 9 chrétiens et ceux mêmes qui, ayant abandonné 8 la foi dans leur cœur, ne laissent pas d'en faire profession. Cest encore à l'Eglise seule 10 qu'appartient le pouvoir de remettre les péchés. Les hérétiques u ne Pont pas; et les sacrifices que Pon offre à Dieu, soit dans u le schisme, soit dans l'hérésie,

reus. Hom. 3 in Josue, pag. 183, tom. I Genebr.

T Sicut hi qui fomicationibus et immundicitiis, atque impudicitiis et idolorum cultibus maculati sunt, regnum Dei non possidebunt, ita et hi qui in hœresim declinaverint. Origen., apud Pamphil., in Apolog., pag. 481, tom. I Genebr.

8 Nunc autem conflatum ex vivis lapidibus templum Ecclesiam esse existimo, in eaque nonnuUos esse qui non quasi iti Ecclesia vivant, sed quasi secundum carnem militent, quique orationis ex vivis lapidibus constructam domum per suam nequitiam latronum speluncam faciant : quis enim postquam peccata in

Ecclesiis quibusdam ab iis commissa perspexerit

tantum illud Ecclesiœ mysterium latronum speluncam esse factam non fateatur? Origen., in Matthœ., pag. 440 et 441, tom. I Huet.

• Sicut ergo in Evangelio permittuntur zizania simul cum tritico cresceret eodem modo etiam hic in Jérusalem, id est in Ecclesia sunt quidam Jebusœi, isti qui ignoàilem et degenerem vitam ducunt, qui et fide et actibus, et omni conversatione sua perversi sunt. Neque enim possibile est ad liquidum purgari Ecclesiam, dum in terris est, ita ut neque impius in ea quisquam, neque peccator residere videatur, sed sint in ea omnes sancti et beati, in quibus nuUa prorsus peccati macula deprehendatur. Sed sicut dicitur de zizaniis, ne forte eradicantes zizania, simul cum illis eradicetis et triticum : etiam super iis dici potest in quibus vel dubia, vel occulta peccata sunt. Neque enim dictmus de iis qui manifeste et evidenter criminosi sunt, ut non de Ecclesia expellantur. Hom. SI in Josue, pag. 203, tom. I Genebr.

10 Nos autem quœrimus, an propter illud : Ecce Agnus ille Dei qui tollit peccatum mundi, inUrpretari debeamus mundum spiritualiter esse Ecclesiam, ablaiione peccatorum circumelusa in sola Ecclesia, Origen., in Joan., pag. 147, tom. U Huet.

il Certum est quod remissionem peccatorum nui lus accipiat, nisi detulerit inUgram, probam et sanctam fidem, per quam mercari possit arietem : cujus natura hœc est, ut peccata credentis abstergat. Et hic est siclus sanctus, probata et sincera fides, id est ubi nullus perfidiœ dolus, nulla hœreticœ calliditatis perversi tas admiscetur, ut sinceram fidem offerentes pretioso Christi sanguine, tanquam immaculatœ hostiœ diluamur. Hom. 3 in Levit., pag. 72, tom. I Genebr.

11 Talis ergo iste masculus , et talis vir quœritur, qui carnes sanctas possit comederc, et comedtre non

[III* SIÈCLE

Page 1