‹ Histoire générale des auteurs sacrés et ecclésiastiques. [L.M.F. Bauzon] de grand séminaire (volume 5)Chapitre 158 sur 406 · CHAPITRE XïtL — ORIGÈNE · texte numérisé non relu

CHAPITRE XïtL — ORIGÈNE

donnaient le soin des Eglises à des indignes, du A faste de quelques autres, et de leur dureté, principalement de ceux qui avaient leur siège dans les grandes villes, dont plusieurs ne gardaient aucune égalité avec les plus sages d'entre les clirétiens, usant de menaces dures, tantôt sous prétexte de quelque péché, tantôt par mépris pour leur pauvreté. Il les fait f souvenir que celui qui est appelé à l'épiscopat, est appelé non au commandement, mais au service de l'Eglise, et qu'il doit rendre ce service avec tant de modestie et d'humilité, qu'il soit utile à celui qui le rend et à celui qui le reçoit. Il veut que, s'il est nécessaire de * reprendre publiquement les pécheurs pour intimider les autres , et d'user de la puissance pour les livrer à Satan,

1 Princeps vero, sic autem appellandum existimo, qui in Ecclesiis episcopus vocatur tanquam qui mini»' trantibus ministrat.... taies sumus ut nequissimorum inter gentes prir»cipum superbiam ahquando superemus et satellites haud secus ac reges tantum non conquiramus : quin etiam nos ad terrorem componentes, difficilesque ad nos aditus, pauperibus prœsertim fadentés taies Us aecedentibus, et aliquid rogantibus nos exhibemus, quales tyranni principumve crudelissimi supplicibus sese non prœbent. Ac in plerisque légitime constituas, sed majorum prœsertim civitatum Ecclesiis principes populi Dei videre licet haud ullam apud se œqualitatem servari ne prœstantissimis quidem, nonnurvjuam Jesu discipulis permittentes... Nonnullos autem asperis ut en tes comminationibus videre licet aliquando peccuti obtentu, nonnunquam etiam prœ pauperum contemptu, et rursum nullam erga subditos œquabilitatem in animum inducentes, neque modestiam et œquabilitatem inter christianos potissimum versari debere cogitantes, sed inter eos prœsertim qui dignitatem aliquam in Ecclesia gerunt. Orig., m Matth., pag. 420, tom. I edit. Hue t.

* Reges gentium dominantur eoruin et qui potestttem habent super eos benefici vocantur, vos autem non sic... Ai inter vos discipulos meos hœc ita se non habento; neque quibus aliquod traditum in eos est imperium, qui mihi fidem habent, vel aliquam in Patrie mei et Dei Ecclesiam potestatem habere creduntur, fratribus suis impotenter imperanto.... Quod si guis primas etiam apud me tenere partes cupit, se nemmi prœlatum iri sciât, eux cum servire prduerit, minime tamen servierit, servitutem in modestia et laudabili humilitate positam quœque servienti prodesse, eos autem juvare et reficere possit quibus ipsa exhibe tur. Orig., in Matth., pag. 419, tom. I Huet.

* Hœc autem eo non dicimus, quo nos ipsi mconsulto humiliemus sub potenti manu Dei, et juxta ipsius sermonem sub ecclesiastico ministerio : quandoque autem juxta Apostoli effatum : Peccantes coram omnibus arguendi sunt, ut et cœteri timorem habeant, nannunqunm etiam potestate sua uti licet, aliquos tradendo Satanœ in interitum carnis, ut spiritus salTus sit in die Domini; ac id raro faciendum est, sed conïpere oportet inquietos, consolari pusillanimes, snscipere infirmos, et patientes esse erga omîtes, et nemini malum pro malo reddere. Neque vero

ils le fassent rarement; qu'ils ne regardent pas les pécheurs comme des ennemis; qu'ils n'usent pas envers eux de peines 4 corporelles, Dieu voulant que les crimes soient punis par les juges séculiers, non par les évèques ; qu'ils soient d'un facile * accès, à l'imitation de Jésus -Christ, qui parlait à des femmes, qui imposait les mains à des enfants, qui lavait les pieds à ses apôtres 8. Ils pèchent contre Dieu, si, au lieu de servir leurs frères, comme serviteurs du même maître, ils les traitent en maîtres ; ils ne doivent excommunier 7 personne pour un motif de haine ou de vengeance, surtout ceux qui ne méritent pas de l'être : une excommunication injuste n'a • aucun effet. Il est néanmoins de la piété de ceux qui se trouvent déposés ou excommu-

qui peccat inimici loco habendus est, sed audiendus Apostolus qui ait : Nolite quasi inimicum existimare, sed compile ut fratrem. Orig., in Matth., pag. 422, tom. I Huet.

* Vide ordinationem Spiritus Sancti : quoniam quidem cœtera crimina sœculi legibus judicantur, et sur perfluum videbatur, ea nunc divina lege prohibere quœ sufficienter humana lege plectuntur, illa sola de quibus nihil humana lex dixerat, religioni videbatur convenire decernere. Ex quo apparet judices mundi partem maximam Dei legis implere; omnia enim crimina, quœ vindicari vult Deus , non per antistites et principes Ecclesiarum, sed mundi judices voluit vin' dicari. Orig., lib. IX in cap. xil ad Rom., pag. 398, tom. II Genebr.

5 Juxta Dei sermonem palam facere vellem principi Ecclesiœ. Imitandum non esse principem gentium, nec eos œmulandos, qui imperium potestatemve suam impotenter exercent, quique regia dignitate prœditi sunt: sed Christus.... potius pro virili imitandus est, ad quem facillimi sunt aditus, qui cum mulieribus conversatur et puer i s manus imponit : Jesum vero in pelvim aquam profudisse et discipulorum pedes tersisse. Orig., in Matth,, pag. 421, tom. I Huet.

6 Peccat autem in Deum quicumque episcopus, qui non quasi conservis servus ministrat, sed quasi Dominus. Tract. 31 in Matth., pag. 101, tom. II Genebr.

7 Mali qui non sunt pastores, sed mercertarii, claudunt regnum cœlorum ante homines, nec audiunt quod ait Apostolus : Sed omnia sustinemus, ut non offendiculum demus Evangelio Christi. Est vere videre multos doctores non permittentes intrare in regnum cœlorum, intrare concupiscentes, maxime quando sine judicio et sine ratione non propter peccata quœ faciunt, excommunicant quosdam, sed propter aliquem zelum et cententionem prohibent intrare fréquenter et meliores quam sunt ipsi. Tract. 25 in Matth., p. 77, tom. Il Genebr.

8 Jnterdum fit, ut aliquis non recto judicio eorum qui prœsunt Ecclesiœ, depellatur et foras mittatur; sed ipse non ante exiit, hoc est, si non ita egit ut mereretur exire, nihil lœditur in eo, quod non recto judicio ab hominibus videtur expulsus. Et ita fit ut interdum ille qui foras mittitur, intus sit; et il le foris, qui intus retineri videtur. Hom. 14 in levit., pag. 108, tom. I Genebr*

niés injustement *, de supporter cette peine avec patience, réservant le tout au jugement de Dieu : aussi était-ce la coutume de l'Eglise de n'excommunier jamais que pour * des péchés considérables et publics. Les prêtres tenaient * le premier rang dans l'Eglise, avec Tévèque, et prêchaient 4 quelquefois * en sa présence. Ils vivaient • dans le célibat, n'aspirant qu'à une fécondité spirituelle. On leur 7 donnait les prémices des fruits , et Origène

estimait que Ton devait observer à cet égard ee qui est dit dans l'Ecriture touchant les prémices, comme plusieurs autres lois qui n'ont pas été abolies par l'Evangile. Il trouvait indigne que celui qui entrait dans l'Eglise ne donnât pas aux prêtres et aux ministres occupés à la parole de Dieu et au service de l'autel, les prémices et même les * décimes, soit de ses fruits, soit de son bétail, afin qu'Us s'occupassent 8 uniquement de la

l Infamia est a populo Dei et Eccîesia separari, dedecus est in Eccîesia surgere de consessu presbyterii, projici de diaconatus gradu, et quidem eorum qui ubjiciuntur, alii seditiones commovent, alii vero judicium in se factum, cum omni humilitate suscipiunt. Quicumque igitur exiguntur, et dolore depositionis suce congregant populos ad schisma faciendum, et sollicitant multitudinem malignorum, non accipiunt inhonorationem suam in prœsenti , sed thésaurisant sibi thesaurum in die iras. Qui autem cum omni humilitate, sive digne, sive indigne depositi sunt, Dco judicium derelinquunt et patienter sustinent quod de se judicatum est, isti et a Deo misericordiam consequentur, et fréquenter etiam ab hominibus revocantur in pristinum gradum, et in gloriam quam amiserant. Orig., Hom. 10 in Ezech., pag. 410, tom. I Genebr.

1 In Ecclesiis Christi consuetudo tenuii talis, ut qui manifesti sunt in magnis detictis, ejiciantur ab oratione communi, et ne modicum fermentum non ex corde mundo orantium totam unitatis conspersionem, et consensus corrumpat. Tract. 35 in Matth., p. 115, tom. H Genebr. Ubi enim peccatum non est evidens, ejicere de Eccîesia neminem possumus, ne forte eradicantes zizania, eradicemus simul cum ipsis etiam triticum. Hom. 21 in Josue, pag. 203, tom. I Genebr.

* Episcopi et presbyteri quibus priores populi sedes attributœ sunt, quique totas Ecclesias, quibus minime oportetj tradunt, et principes quos non expedit constituunt, ii sunt columbarum venditores. Origen., in Matth., pag. 443, tom. 1 Uuet.

* Nous avons remarqué dans la vie d'Origène que, quoiqu'il ne fût que prêtre , il avait souvent proche devant le peuple dans l'église, et il témoigne luimême que l'usage était général parmi les Grecs. Omnes episcopi , atque omnes presbyteri, tel diaconi erudiunt nos, et erudientes adhibent correptiones , et verbis austerionbus increpant. Origen., Hom. 1 in Psalm. xxxvn, pag. 292, tom. I Genebr.

5 Origène prononça son discours sur la Pythonisse en présence de plusieurs évoques. Arbitratu suo partem, quam vult, proponat episcopus, ut in id studium nostrum conferamus. Origen., Hom. in lib, Regum, pag. 29, tom. I Huet.

6 Certum est quia impeditur sacrificium iis qui conjugalibus necessitatibus serviunt, unde videtur mihi quod illius est solius offerre sacinficium indesinens, qui indesinenti et perpetuœ se devoverit castitati. Rom. 23 m Num., pag. 163, tom. I Geneb. Videamus ne forte, quoniam in superioribus diximus, hoc genus indûment i indicium castitatis videri quo vel femora operiri vel constringi renés videntur ac lumbi, ne forte, inquam, non semper in il lis qui tune erant sacerdotes, has partes dicat esse constrictas, Aliquando enim et de posteritate generis, et de successu sobolis indulgetur;

sed ego in sacerdotibus Ecclesiœ hujusmodi indulgentiam non introduxerim. Aliam manque rem video eurrere sacramento. Possunt enim et in Eoclesia sacerdotes et doctores filios generare, sicut et ille qui dicebat : Filioli mei, quos iterum parturio, donec formetur Gbristus in vobis. Et iterum alibi dicit: Tametsi multa millia pasdagogorum habeatis in Christo, sed non multos patres. Nam in Christo Jesu per Evangelrâni ejus ego vos genui. Hom. 0 in Levit., pag. 83, tom. I Genebr.

7 Primitias omnium frugum, omniumque pecudum, sacerdotibus lex mandat offerri... hanc ergo legem observari etiam secundum litteram sicut et alia nonnulla, necessarium puto; sunt enim aliquanta legis mandata, quœ etiam Nwi Testamenti discipuli necessa-

ria observât ione custodiunt decet et utile est etiam

sacerdotibus Evangelii offerri primitias. Ita enim et Dominus disposuit, ut qui Evangelium atmuntiant, de Evangelio vivant, et qui altari deserviunt, de altari participent. Et sicut hoc dignum et decens est, sic e contrario et indecens et indignum existimo et tmpium, ut is qui Deum colit et ingreditur Ecctesiam Dei, qui scit sacerdotes et ministres adsistere altari, aut verbo Dei, aut ministerio Ecclesiœ deservire, ut de fructibus terres quos dat Deus, solem suum proéucendo, et pluvias suas ministrando, non offerat primitias sacerdotibus. Son mihi videtur hujusmodi anima habere memoriam Dei; nec cogitare, nec credere, quia Deus dederit fructus quos cœpit, quos ita recondit quasi alienos a Deo. Si enim a Deo sibi datas crederet, sciret utique munerando sacerdotes honorare Deum de datis et muneribus suis. Hom. 11 in Num., pag. 130 et 131, tom. I Geneb.

* Et adhuc ut amplius hœc observanda etiam secundum litteram ipsius Dei vocibus doceantur, addemus ad hœc. Dominus dicit in Evangeliis: Vae vobis, scribes et pharissei hypocritœ, qui decimatis mentham, hoc est decimam datis menthœ, et cymini, et haneti, et prœteritis quœ majora sunt legis, hypocritœ, h»c oportet fieri, et illa non omitti. Vide ergo diligentius quomodo sermo Domini vult fieri quidem omnimode quœ majora sunt legis, non tamen omitti et hœc quœ secundum litteram designantur. Quod si dicas, quia hœc ad pharisœos dicebat, non ad discipulos, audi iterum ipsum dicentem ad discipulos : Nisi abundaverit justitia vestra plusquam pharisœorum et scribarum, etc. Quomodo ergo abundat justitia nostra plusquam scribarum et pharisœorum, si iih de fructibus terrœ suœ gustare non audent, priusquam primitias saceî%dotibus offerant, et levitis decimœ separentur, et ego nihil horum faciens, fructibus terrœ ita abutar ut sacerdos nesciat, lévites ignoret, divinum altare non sentiat? lbid.

• Lex Dei sacerdotibus commissa est, et leVitis, ut

[IIIe SIÈCLE.]

Page 1