‹ Histoire générale des auteurs sacrés et ecclésiastiques. [L.M.F. Bauzon] de grand séminaire (volume 5)Chapitre 161 sur 406 · CHAPITRE XïII. — ORTGÈNE · texte numérisé non relu

CHAPITRE XïII. — ORTGÈNE

administrait le baptême de Jésus-Christ, faisait en même temps profession de croire en la * sainte Trinité. Le baptême ne se donnait qu'une * fois. Mais, outre le baptême d'eau et de sang, on en distinguait un troisième, nommé baptême du Saint-Esprit. L'eau, dans le baptême % est non-seulement le symbole de la purification de l'âme, elle est encore, par elle-même, le principe et la source des dons divins, en vertu des invocations de l'adorable Trinité. Si un juif, ou un de ceux qu'on appelait sévériens ou tatiens, voulait croire en Jésus-Christ, on 4 ne devait pas le presser de manger toutes sortes de viandes, comme s'il ne pouvait être sauvé sans prendre celle qu'il avait en aversion. Les chrétiens eux-mêmes s'abstenaient encore alors du sang * des animaux et des viandes 6 suffoquées.

18. Us étaient persuadés que le pain qu'on offrait dans l'Eglise devenait 7, par le moyen de la prière, un corps qui était saint et avait, de plus , la vertu de sanctifier ceux qui en usaient avec un esprit bien disposé ; ils croyaient manger la » chair même du Fils de Dieu et boire son propre sang, dont la manne était la figure. C'est pourquoi ils s'en approchaient avec beaucoup de précaution et de respect, de peur qu'il ne 9 tombât la moindre partie du corps du Seigneur; et ils se seraient crus coupables, si, par leur négligence, il s'en fût perdu quelque chose. Ils célébraient l0 la pàque en mangeant la chair du Verbe ; et, dans le temps de la célébration de l'Eucharistie, ils se donnaient *« le baiser de paix, qui était appelé saint, comme étant chaste, sincère et le signe d'une véritable charité. Pour

Snr rKncharittie.

1 Cum ergo venimus ad gratiam baptismi, universis aliis dits et dominis renuntiantes, solum confitemur Deum Patrem et Filium et Spiritum Sanctum. Hom. 8 in Exod.t pag. 52, tom. I Genebr.

* Recordemur vero simul peccatorum nostrorum : quodque nemo possit remissionem peccatorum sine baptismo consequi, et quod fieri nequeat secundum evangelica prœcepta, ut quis iterato baptizetur, aqua et spiritu, in remissionem peccatorum. Orig., Exhort. ad martyr., pag. 191.

* Laracrum aquœ, symbolum et nota existens purifieaiiotus anima aUutœ ab omni sorde malitiœ, nihitominus, etiam ex se, esse principium ac fontem munerum divinorum propter potentiam invocationum adorandat triadis ei qui se exhibuerit deitati. Orig., in Jean., pag. 124, tom. II Genebr.

4 Tametsi quis Judœus, verbi causa, aut ex his qui severiani tatianique appellantur, velit Christo credere: putet tamen non parum inesse momenti in observantia continentiœ, vel eorum ciborum qui tege prohib nturf vel quos quasi castitati adver santés existimant nonnulli etiam Scripturarum auctoritaie declinandos : hujusmodi hominem si perurgeas ad communes hominum cibos, nec dicas eum aliter posse salvari, vel ad fidem Christi, vel gratiam pervenire, nui sumptis his quos refugit cibis, tune vere bonum spùitaiis sententiœ blasphematur, putante eo quem perurges hane apud nos haberi fidem, ut salvum fieri nullum credamus, nisi qui suillis vescatur camibus, vel alivt hujusmodi communibus et indiffjrentibus cibis. Lib. X in cap. X1Y Epist. ad Rom., pag. 403, tom. II Genebr.

• Ex fide autem manducat is, qui crédit in idolorum t emplis immolatum non esse id quod comeditur, nec suffoeatum illud esse, nec sanguinem ; non ex fide vero qui de aiiquo eorum dubitat. Orig., in Mat th., pag. 250, loin. I Hue t.

• Suffbcatis autem nobis interdicitur, quia sanguis est eis non est excretus (cujus exhalatione aiunt posa (Jrmones); ne vescamur cibo dœmonum, et ne forte simul nobiscum edant dœmones, si suffoeatum edamus. Lib. VIII contra Celsum, pag. 396.

7 Hœ fui rtrttsn omnium eanditori placera stude-

mus, cum precibus et groiiarum pro beneficiis acceptis actione oblatos panes edimus, corpus jam per precationem factos sanctum quoddam et sanctificans, utentes eo cum sano proposito. Lib. VIII cont. Cels., pag. 399.

• Tune in œnigmate erat manna cibus, nunc autem in specie caro Verbi Dei est verus ctbus, sicut et ipse dicit : Quia caro mea vere est cibus, et sanguis meus vere est potus. Hom. 7 in Num., p. 122, t. I Geneb.

9 Volo vos admonere religionis vestrœ exemplis: nostris, qui divinis mysteriis interesse consuestis, quomodo cum suscipitis corpus Domini, cum omni cautela et veneratione servatis, ne ex eo parum quid décidât \ ne consecrati muneris aliquid dilabatur. Reos enim vos creditis et recte creditis, si quid inde per negligentiam décidât. Quod si circa corpus ejus conservandum tanta utimini cautela, et merito utimini, quomodo putatis minoris esse piaculi verbum Dei neglexisse quam corpus ejus? lion). 13 in Exod., p. 63, t. 1 Geneb.

i0Quisquis item cogitât Pascha nostrum immolatum esse Christum, celebrandumque hoc festum edendo carnem Verbi, nunquam non Pascha facit, etc. Lib. VIII cont. Cels., pag. 392.

11 Os sponsi intelligimus virtutem Dei, qua illuminât mentem et velut sermone quodam amoris ad eam facto, si tamen capere mereatur tantœ virtutis pressent iam, incognita quœque sibi et obscura manifestât, et hoc est vertus propriusque et sanctius quam osculum quod a sponso Dei Verbo porrigi dicitur sponsœ, purœ scilicet animœ et perfectœ; cujus rei imago est illud osculum quod in ecclesia sub tempore mysteriorum nobis invicem damus. Hom. 1 in Cant., pag. 316, tom. I Geneb. Salutate invicem iu osculo sancto. Ex hoc sermone et aliis nonnullis similibus, mos Ecclesiis traditus est, ut post orationes osculo se invicem suscipiant fratres. Hoc autem osculum sanctum appellat Apostolus ; quo nomine illud docet primo, ut casta sint oscula qua in ecclesiis dantur. Tune deindc ut simulata non sint, sicut fuerunt Judœ, qui osculum labiis dabat, et proditionem corde tractabat Osculum vero fidèle primo, ut diximus, castum sit, tune deinde pacem in se simplicitatemque habeat in charitate non ficta. Lib. X in cap. xvi Epist, ad Rom.y pag. 411, tom. II Geneb.

SnrkPénlU»nre et l'Extièm*- Oactlon.

participer au pain de bénédiction, il fallait ' être sain, c'est-à-dire, sans infirmités spirituelles, sans habitude de péché. On cachait * à tous autres qu'aux fidèles le mystère de l'Eucharistie, qu'Origène appelle adorable* en plus d'un endroit.

19. Parmi les chrétiens, il y en avait 4 qui, attachés uniquement au service de Dieu et dégagés des affaires temporelles, combattaient pour les faibles par les prières, les jeûnes, la justice, la piété, la douceur, la chasteté et toutes les vertus; en sorte que les faibles mêmes profitaient de leurs travaux. D'autres, après avoir fait la récolte des biens de la

terre, en 8 offraient une partie à l'Eglise, pour l'entretien des pauvres et des pèlerins. Plusieurs, étant tombés, ne prenaient aucun soin de se • relever par la pénitence. On chassait de l'Eglise 7 ceux dont les péchés étaient manifestes, non ceux dont les fautes étaient douteuses ou cachées ; et ces pécheurs publics étaient exclus • même de la prière commune, et souvent on leur refusait la communion, quoiqu'ils la demandassent, de peur qu'ils ne nuisissent à plusieurs autres par leur exemple. Ceux qui vivaient 9 dans l'impur été étaient traités avec la dernière rigueur et séparés *• de la communion des fidèles. U dit âl qu'il

1 Primo quidem observa tune (Jesum) sanasse œgros, cum panes benedictionis discipulis daturus esset quos turbis apportèrent, ut sanitati restitua , panum benedictionis fièrent participes; nec enim qui etiamnum infirmi sunt, panes benedictionis Jesu capere possunt, Sed et si quis cum hœc audire deberet : Probe t autem unusquisque seipsum, et sic de pane illo edat, etc. Is non obtempérât quidem, sed temere panem Domini, e jusque calicem sumit : imbecillus vel infirmus fit vel dormiens ex ea, ut ita dicam, eapitis gravedine quam a vi panis contrahiL Origen., in Matth., pag. 233, tom. I HueU

1 Ritus quidem apud veteres propitiationis pro hominibus, qui fiebat ad Deum, qualiter celebraretur, edocuit, sed tu qui ad Christum venisti pontificem verum in sanguine suo Deum tibi propitium fecit, et reconciliavit te Patri, non hœreas in sanguine carnis, sed disce potius sanguinem Verbi, et audi ipsum tibi dicentem quia hic sanguis meus est, qui pro vobis effundetur in remissionem peccatorum. Novit qui mysteriis imbutus est et carnem et sanguinem Verbi Dei. Non ergo immoremur in his quœ et scientibus nota sunt y et ignorantibus pat ère non possunt. Hom. 9 in hevit., pag. 98, tom. I Geneb.

* Pater vocavit Fiiium, immo ut vere dicamus, Deus kominem vocavit justitiam ad pedes suos, id est incarnationem Filii sui. Ideo et adoramus scabellum pedum illius juxta quod scriptum est : Adorate scabellum ejus, quia sanctum est. Caro siquidem Domini, honorem deitatis assumit. Hom. 5 in Isa., pag. 354, tom. I Geneb.

4 In populo Dei sunt quidam, sicuti Apostolus dicit, qui militant Deo : Mi sine dubio, qui se non obligant negotiis sœcularibus ; et isti sunt qui procedunt ad bellum et pugnant adversus gentes inimicas et adversus spiritales nequitias pro reliquo populo et pro Us qui infirmiores sunt sive per œtafem, sive per sexum, sive per propositum. Pugnant autem isti oralionibus et jejuniis, justitia et pietate et castitate, cunctisque continentiœ virtutibus tanquam armis bellicis communia : et cum ingressi fuerint ad castra victores, fruuntur laboribus eorum etiam imbelles et ii qui ad pugnam vel non vocantur, vel exire non possunt. Orig., Hom. 27 in Num., pag. 168, tom. I Geneb.

• Salomon in Proverbiis dicit : Laqueus est viro fortis cito aliquid de suis sancUficare. Postea enim quam volueritf evenit pœnitere. Et hoc est utique quod dicit : ne quis forte cum fructus ex area aut vinum ex torculari colligit, et dixerit, volo tantum

offerre Ecclesiœ, vel in usum pauperum aut peregrino* rum tantum prœbere : si postea ex his quœ vovet, aliquid ad usus proprios prœsumat, jam non de suis fructibus prœsumpsit, sed sancta Dei violaviU Ibid., pag. 100.

• Multi sunt qui nec ad hoc inclinant ur, nec pœnitentiœ refugium quœrunt; sed cum ceciderint, surgère ultra nolunt, delectantur in eo luto quo hœserint volutari. Hom U in Levit, pag. 101, tom. I Geneb.

7 Ergo quia non possumus ejicere istos qui nos conçut cant, eos saltem quos possumus, quorum peccata manifesta sunt. Ubi enim peccatum non est evidens, ejicire de Ecclesia neminem possumus. Hom. 21 in Josue, pag. 203, tom I Geneb.

• Propter hoc et in Ecclesiis Christi consuetudo tenuit talis, ut qui manifesti sunt in magnis delictis, ejiciantur ab oratione communi, et ne modicum fermentum non ex corde mundo orantium, totam unitatis conspersionem et consensus corrumpat. Tract. 35 in Matth., pag. 115, tom. II Geneb.

• Hœc in Ecclesia sœpe accidentia possumus considerare. Peccavit quispiam, et post peccatum postulet communionem, si ei conceditur quod rogat, in incommodum omnium venia procedit, et laxatis frenis , sceleribus pandit ur via. Sin vero cum rationabili de* liber atione, non ut misericors, nec rursum ut crudelis judex, sed quasi uni providens et de omnium soluté pertractans consideraverit populi damnum in unius venia, haud dubium est quin faciat ejici unum de Ecclesia, ut multos salvet incolumes. Hom. 12 in Hierem., pag. 112, tom. I Huet.

i° Jam erga peccantes quam severa est disciplina, prœcipue contaminatos libidine, quos e sua cotnmunione rejiciunt nostri. Lib. III contra Cels., pag. 142.

il Juxta mei quidem animi sensum, multo nocentior est hœreticus bonœ vitœ et plus in doctrina sua habet auctoritatis eo qui doctrinam conversatione macule t. Qui enim vitœ pessimœ est, non facile homines ad falsum dogma sollicitât, nec potest per umbram sanctitatis audiehtium decipere simplicitatem. Qui vero sermone perversus est , et disciplinis saluti contrarius, mores autem compositos et omatos habet, ni/ni facit aliud nisi accipit indumenta vaiia instituti boni et conversaHonis quietœ, et circumdat ea idolis suis, ut magis decipiat audiences. Idcirco sollicite caveamus hœreticos qui conversât ionis optimœ sunt, quorum forte vitam, non tam Deus quam diabolus instruxit, nom quomodo quasdam illecebras escarum aucupes proponunt, ut facilius aves copiant per oblectamentum

[in* SIÈCLE.]

Page 1