‹ Histoire générale des auteurs sacrés et ecclésiastiques. [L.M.F. Bauzon] de grand séminaire (volume 5)Chapitre 227 sur 406 · CHAPITRE XIV. — SAINT CYPRIEN · texte numérisé non relu

CHAPITRE XIV. — SAINT CYPRIEN

de recevoir ce qu'un Dieu tout-puissant nous peut donner, il nous abandonne, et sa grâce se retire de nous, quand nous tombons dans l'orgueil et dans le mépris de ses commandements. Ainsi se retira-t-elle ' de Saûl et de Salomon; ainsi, dans la suite, la nation juive* a-t-elle mérité de la perdre. C'est pourquoi encore nous demandons à Dieu, dans l'Oraison dominicale, que son nom soit sanctifié, c'est-à-dire qu'il daigne, par sa bonté f, conserver en nous la sainteté et la vie qu'il nous a communiquées par sa grâce, afin que nous persévérions dans la justice du baptême; et nous ne cessons de lui réitérer cette demande dans toutes nos prières de jour et de nuit. Cependant A Dieu garde la loi ' par

« Salomon denique, et Saûl, et cœteri multi, quamdiu in viis Domini ambulaverunt , datant sibi gratiam tenere potuerunt, recedente ab Us disciplina dominica, récessif et gratta. Cyprian., Epist. 13, pag. 189.

■ Judœis primum erat apud Deum gratta. Sic olim justi erant, sic majores eorum religionibus obediebant; inde iliis et regni sublimitas floruit, et generis magnitude provenit, sed illi négligentes, indisciplihati et superbi postmodum facti, et fiducia patrum inflati, dum dwina prœcepta contemnunt, datam sibi gratiam perdiderunt. Cyprianus, de Jdolor. vanit., pag. "«•

* Dicimus: Sanctificetar nomen tuum, non quod optemus Deo, ut sanctificetur orationibus nostris, sed quod petamus ab eo, ut nomen ejus sanctificetur in nobis. Cœterum a quo Deus sanctificetur, qui ipst sanctificat ? Sed quia ipse dixit : Sancti estote, quoniam et ego sanctus sum, id petimus et rogamus, ut qui m baptismo sanctificati sumus, in eo quod esse cœpimus perseveremus hœc sanctificatio ut in noms permanent oramus: et quia Dominus et judex noster, sanaio a se et justi ficato, comminatur jam non delinquere, ne quid ei deterius fiât, hanc continuis orationibus precem facimus, hoc diebus ac noctibus postulamus, ut sanctificatio et vivificatio quœ de Dei gratin sumitur, ipsius protectione servetur. Cyprianus, tract, de Orat. domin., pag. 103. Saint Augustin cite cet endroit pour prouver que la persévérance est un don de Dieu, puisque, selon saint Cyprien, noua devons la lui demander. Aug., lib. de Dono per* sev., cap. 2, pag. 824 tom. X.

* lUe non increpuit recedentes, aut graviter comminatm est, sed magis conversus ad Âpostolos suos dixit: Numquid et vos rallia ire? Servons scilicet tegem, que. hemo libertati suœ reUctus, et in arbitrio proprio etmstitutus, sibimet ipse vel mortem appétit, te/ salutem. Gypr., Epist. 59, pag. 262.

• Bine hœreses et factœ sunt fréquenter et fiant, dum perversa mens non habet pacem, dum perfidia discordons non tenet unitatem, fieri vero hœc Dominus permittit et patitur, manente propriœ liber tatis arbitrio, ut dum corda et mentes nostras veritatis éiscrimen examinât, probatorum fides intégra manu festa hsce clarescat. Gypr , de Unit. Eccles., pag. 80.

• Credendi vel non credendi libertatem in arbitrio positam. In Deuteronomio: Ecce dedi ante faciem

vitarn et mortem, bonum et malum, elige

laquelle l'homme, laissé à sa liberté, se procure lui-même la vie ou la mort. Il nous laisse l'usage de notre libre arbitre •, en sorte qu'il dépend de nous, par exemple, de croire ou de ne pas croire; mais il nous apprend à n'en pas trop présumer 7 lorsqu'il nous enseigne, dans l'Oraison dominicale, à lui demander la grâce de régler nos mœurs.

8. On ne peut vivre hors de l'Eglise •, et suri'Egii*. il n'y a point de salut hors d'elle. C'est pourquoi on ne doit • jamais s'en séparer, pour quelque cause que ce soit. Comme elle est t0 notre mère, elle se réjouit de la gloire de ses enfants u, et ne voit leur perte qu'avec douleur lf. Elle est une " et se répand, par safécondité, en plusieurs membres par toute la

vitam tibi ut vivas. Gypr., lib. III Testimon., cap. 52, pag. 58.

7 Legimus eis etiam librum beatissimi martyris Cypriani de Oratione dominica, et ostendimus quemadmodum docuerit omnia quœ ad mores nostros pertinent, quitus recte vivimus, a Pâtre nostro qui in cœlis est, esse poscenda, ne de libero prœsumentes arbitrio, a divina gratia decidamus. Ubi etiam demonstravimus quomodo admonuerit idem gloriostssimus martyr, etiam pro inimicis nostris, qui nondum in Christum crediderunt, nos ut credant orare debere: quod utique inaniter fieret, nisi Ecclesia crederet, etiam maias atque infidèles hominum voluntates per Dei gratiam in bonum posse converti. Augustin., Epist. 215, pag. 794 tom. II.

8 Née putent sibi vitœ aut salutis constare rationem, si episcopis et sacerdotibus obtemperare nolue-

rint neque enim vivere foris possunt, cum domus

Dei una sit, et nemini salus esse nisi in Ecclesia possit. Gyprian., Epist. 4, pag. 175.

9 Nom etsi videntur in Ecclesia esse zizania, non tamen impediri débet aut fides aut char i tas nostra, ut quoniam zizania esse in Ecclesia cernimus, ipsi de Ecclesia recedamus... Nec quisquam sibi quod soli Filio Pater tribuit, vindicare potest; ut putet aut ad arcam ventilandam et purgandam, palam ferre se jam posse, aut a frumento universa zizania humano judicio segregare. Gypr., Epist. 54, pag. 240.

i0£um autem nativitas christianorum in baptismo sit, baptismi autem generatio et sanctificatio apud solam sponsam Chrùti sit, quœ parère spiritaliier et generare filios Deo passif ; ubi, et ex qua, et eut natus est, qui filius Ecclesiœ non est, ut habere quis possit Deum Patrem, ante Ecclesiam matrem f Cypr., Epist. 74, pag. 815.

il Exulto lœtus et gratulor, fortissimi ac beatissimi fratres, cognita fide ac virtute vestra, in quibus mater Ecclesia gloriatur. Cypr., Epist. 10, pag. 183.

11 Opto pariter et exhortor, ut quos vinculum confessionis et hospitium carceris simul junxit , jungat etiam consummatio virtutis, et corona calestis; ut lacrymas matris Ecclesiœ quœ plangit ruinas et fanera plurimorum, vos vestra lœtitia tergeatis; et cœterorum quoque stantium firmitatem, vestri exempli provocationem solidetis. Ibid., pag. 184.

18 Episcopatus unus est, cujus a singulis in solidum pars tenetur. Ecclesia quoque una est, quœ in multi» ■

terre, comme le soleil a plusieurs rayons, quoiqu'il n'y ait qu'une lumière; comme un arbre a plusieurs branches , mais n'a qu'un tronc et une racine; comme une source se divise en plusieurs ruisseaux, mais conserve toujours son unité dans son origine. Une branche d'arbre rompue ne peut plus prendre racine , et un ruisseau retranché de sa source, se dessèche. C'est l'Eglise qui nous fait naître, qui nous nourrit de son lait et qui nous anime de son esprit. Celui-là ne peut avoir Dieu pour père, qui n'a point l'Eglise pour mère. Or, ceux-là se flattent mal à propos *, qui, n'ayant pas la paix avec les prêtres de Dieu, communiquent en secret avec quelques membres. Mais je suis en sûreté, quand j'ai la communion de mon évêque,

avec qui communiquent * les martyrs, les confesseurs, les vierges , les veuves et toutes les Eglises du monde. La raison en est que l'Eglise ne peut être dehors s, ni divisée ou séparée d'avec elle-même; que c'est le peuple uni à son évêque, et le troupeau à son pasteur4; en sorte que, comme l'évèque est dans l'Eglise, l'Eglise est aussi dans l'évèque; et qui n'est point avec l'évèque, n'est point non plus dans l'Eglise. Enfin les évêques joints ensemble sont le lien de l'union de l'Eglise catholique, c'est-à-dire de celle-là seule * qui est établie de Dieu, que Jésus- Christ s'est acquise et qu'il a formée de son sang •, qu'il gouverne avec un souverain empire '. Comme il a voulu qu'elle fût une, aussi l'a-t-il bâtie • sur un seul, qui est Pierre.

tudinem latins incremento fecunditatis extenditur: quo modo solis multi radii, sed lumen unum; et rami arboris multi, sed robur unum tenaci radiée fundatum ; et cum de fonte uno rivi plurimi defluunt, numerositas Ucet diffusa videatur exundantis copias largitate, unitas tamen servatur in origine. Avelle radium solis a corpore, divisionem lucis unitas non capit: ab arbore frange ramum, fractus germinare non poterit : a fonte rescide rivum, prœcisus arescet. Sic Ecclesia Domini luce perfusa per orbem totum radios suos porrigit, unum tamen lumen est, quod ubique diffunditur, nec unitas corporis separatur: ramos suos in universam terram copia ubertatis extendit, profitantes largiter rivos latius expandit: unum tamen caput est et origo una, et una mater, fecunditatis successibus copiosa, lllius fœtu nascimur, illius lacté nutrimur, spiritu efus animamur. Adulterart non potest sponsa Christi, incorrupta est et pudica, unam domum novit, unius cubicult sanctitatem casto pudore custodit Hœc nos Deo servat, fuse filios regno quos generavit assignat. Quisquis ab Ecclesia segregatus adultérée jungitur, a promissis Ecclesiœ separatur, nec pervenit ad Christi prœmia, qui relinquit Ecc/esiam Christi; alienus est, profanus est, hostis est. Habere jam non potest Deum patrem, qui Ecclesiam non habet matrem. Cypr., de Unit. Eccles., pag. 78. %

* Unde scire debes frustra sibi blandiri eos qui pacem cum sacerdotibus Dei non habentes, obrepunt, et latenter apud quosdam communicare se credunt ; quando Ecclesia quœ catholica est, scissa non sit neque divisa; sed sit utique connexa et cohœrentium sibi invicem sacerdotum glutino copulata. Cyprian., Epist. 66, pag. 286.

* Quare in hune scrupulum non inciderunt de plèbe ista nostra quœ apud nos est, et nobis de Dei dignatione commissa est, tôt confessores quœstionati et torti, et insignium vulnerum et cicatricum memoria gloriosi? Tôt virgines integrœ? Tôt laudabiles viduœ? Ecclesiœ denique universœ per totum mundum nobiscum unitatis vinculo copulatœ? Nisi si omnes isti communicantes mecum secundum quod scripsisti, polluto nostro ore polluti sunt, et spem vitœ œternœ communicationis nostrœ contagione perdiderunt: Pupianus solus integer, inviolatus, sanctus, pudicus, qui

nobis miscere se noluit, in paradiso atque in regno cœlorum solus habitabit. Ibid.

* Foris non esse Ecclesiam , nec scindi adversum se aut dividi passe, sed inseparabilis atque individuœ domus unitatem tenere manifestât Scripturœ divinœ fides, cum de sacramento Paschœ et agni , qui agnus Christum designabat , scriptum sit: In domo una comedetur, etc. Cyprianus, Epist. 69, pag. 295.

* Illi sunt Ecclesia, plebs sacerdoti adunata, et pastori suo grex adhœrens. Unde scire debes episcopum in Ecclesia esse, et Ecclesiam in episcopo. Et si qui cum episcopo non sint, in Ecclesia non esse, et frustra sibi blandiri eos, qui pacem cum sacerdotibus Dei non habentes obrepunt, et latenter apud quosdam communicare se credunt; quando Ecclesia quœ catholica una est, scissa non sit neque divisa ; sed sit utique connexa, et cohœrentium sibi invicem sacerdotum glutino copulata. Cypr., Epist. 66, pag. 286.

* Lapsi magitudinem delicti sui cognoscentes, a deprecando Domino non recédant, nec Ecclesiam catholicam, quœ una et sola est a Domino constituta, derelinquant. Cypr., Epist. 65, pag. 283.

* Quod autem ma jus potest esse delictum, aut quœ macula deformior, quam adversus Christum stetisse; quam Ecclesiam ejus, quam ille sanguine suo paravit et condidit, dissipasse? Cyprian., Epist. 72, pag. 805.

7 Christus arbitrio et nutu, ac prœsentia sua, et prœpositos ipsos, et Ecclesiam cum prœpositis gubernat. Cyprian., Epist. 66, pag. 286.

1 Loquitur Dominus ad Petrum : Ego tibi dico, inquit, quia tu es Petrus, et super istam petram

aedificabo Ecclesiam meam, etc Super illum

unum œdificat Ecclesiam suam, et illi pascendas mandat oves suas. Et quamvis Apostolis omnibus post resurrectionem suam parem potestatem tribuat et dicat : Sicut misit me Pater, et ego mitto vos. Accipite Spiritum Sanctum : si cui remiseritis peccata, remittentur illi, etc. Tamen ut unitatem manifestaret, unam cathedram constitua, et unitatis ejusdem originem ab uno accipientem, sua autoritate disposuit. Hoc erant utique et cœteri Apostoli, quod fuit Petrus, pari consortio prœditi et honoris et potestatis, sed exordium ab unitate proficiscitur. Prûnatus Petro da* tur, ut una Christi Ecclesia et cathedra una monstretur. Et postures sunt omnes, sed grex unus ostendi-

[m • SIÈCLE.]

Page 1