CHAP1TRE XIV. — SAINT CYPRIEN

sition des mains que les Apôtres donnèrent aux Samaritains baptisés par le diacre Philippe, il dit : « C'est ce qui se pratique encore maintenant parmi nous 6 : ceux qui ont été baptisés dans l'Eglise sont présentés ensuite aux prélats , et, par notre oraison et l'imposition de nos mains, ils reçoivent le Saint-Esprit et sont perfectionnés, c'est-à-dire confirmés par le sceau du Seigneur. » L'auteur anonyme qui a écrit sur la réitération du baptême, dit que, quand l'évêque baptisait ', il confirmait en même temps; mais que, lorsque le baptême était conféré par un prêtre ou un diacre, ces ministres inférieurs ne confirmaient point, mais réservaient cette fonc-

tique ex populo refragarentur, eo quod non liceret quemquam ex iis qui urgente vi morbi in lectulo, périnée ac il le, perfusi fuissent, in clerum assumi : postulant ab eis episcopus, ut hune solum ordinari a se paterentur. Cornel. Pap., in Epist. ad Fab, Antioch.; apud Eudeb., lib. VI Hist., cap. 43, pag. 245.

1 Nam et quod vestigium infantis in primis partus ni diebus constitutif mundum non esse dixisti, quod unusquisque nostrum adhuc horreat exosculari, nec hoc putamus ad cœlestem gratiam dandam impedimento esse oportere ; scriptum est enim : Omiiia munda sont mundis. Nec aliquis nostrum id débet horrere, quod Deus dignatus est facere. Nam etsi adhuc infans a partu novus est, non ita est tamen, ut quisquam illum in gratta danda, atque in puce facienda horrere debeat osculari; quando in osculo infantis unusquisque nostrum pro sua religione, ipsas adhuc récentes Dei manus debeat cogitare, quas in homine modo formato et recens nato quodammodo exosculamur, quando id quod Deus fecit amplectimur. Cyprian., Epist. 64, pag. 281.

1 Numquid potest vis baptismi esse major, aut potior quam confessio, quam passio, ut quis coram hominibus Christum confiteatur, et sanguine suo baptizetur? Et tamen neque hoc baptisma hœreticis prodest, quamvis Christum confessi et extra Ecclesiam fuerint occisi. Cypr., Epist. 73, pag. 312.

* Nos tantum qui Domino permit tente primum baptisma eredentibus dedimus, ad aliud quoque singulos prœparemus, insinuantes et docentes hoc esse baptisma m gratta majus, in potestate sublimius, in honore pretiosius : baptisma in quo angeli baptizant; baptisma in quo Deus et Christus ejus exultant ; baptissia post quod nemo jam peccat ; baptisma quod fidei nottrœ incrementa consummat ; baptisma quod nos de mundo recedentes statim Deo copulat. In aquœ baptismo accipitur peccatorum remissa, in sanguinis corona virtutum. Cyprian., Prœf. de Exhort. martyr., pag. 118.

4 Quid ergo, inquiunt, fiet de his qui ab hœreticis venientes sine Ecclesiœ baptismo admissi sunt? Si de sœculo excesserunt, in eorum numéro qui apud nos catechizati quidem sunt, sed priusquam baptizarentur, obierunt, habentur : non modo dicunt emolumentum veritatis et fidei ad quam, relicto errore, pervenerant, etsi consummationem gratiœ consecuti non sunt, morte prœvenii. Qui uutem adhuc in sœculo permanent, baptiientur Ecclesiœ baptismo, ut remissionem peccatorum

consequi possint, ne per alienam prœsumptionem in pristino errore manentes sine gratiœ consummatione moriantur. Firmil., apud Cypr., Epist. 75.

8 Auctor anooym., apud Cypr., pag. 24, tom. II. Voyez son passage plus bas.

6 llli qui in Samaria crediderant, fide vera crediderant, et intus tn Ecclesia quœ una est, et cui soli gratiam baptismi dare, et peccata solvere permissum est, a Phitippo diacono, quem iidem apostoli miseront, baptizati erant ; et ideirco quia legitimum et ecclesiasticum baptismum consecuti fuerant, baptizari eos ultra non oportebat, sed tantummodo quod deerat, id a Petro et Joanne factum est, ut oratione pro eis habita, et manu imposita, invocaretur et infunderetur super eos Spiritus Sanctus, quod nunc quoque apud nos geritur, ut qui in Ecclesia baptizantur, prœpositis Ecclesiœ offerantur, et per nostram orationem ac manus impositionem, Spiritum Sanctum consequantur, et signaculo dominico consummentur. Cypr., Epist. 73, pag. 308. Quando omnis potestas et gratia in Ecclesia constituta sit, ubi prœsident majores natu, qui et baptizandi et manum imponendi et ordinandi possident potest atem. Hœretico enim sicut ordinare non lice t, nec manum imponere, ita nec baptizare. Firmil., Epist. 75, apud Cyprian., pag. 322.

7 Cum salus nostra in baptismale spiritus quod plerumque cum baptismate aquœ conjunctus, sit constituta, siquidem per nos baptisma tradetur , intègre et solemniter et per omnia quœ scripta sunt adsignetur, atque sine ulla illius rei separatione tradatur : aut si a minore clero per necessitatem traditum fuerit, eventum expectemus, aut ut suppleatur a nobis, aut a Domino supplendum reservetur. Si vero ab alienis traditum fuerit, ut potest, hoc negotium et ut admittit, corrigatur. Quia Spiritus Sanctus extra Ecclesiam non sit, fides quoque non solum apud hœreticos, verum etiam apud eos qui in schismate constitua sunt, sana esse non possit. Ideirco quœ pœnitentiam agentibus correctisque per doctrinam veritatis et per fidem ipsorum, quœ postea emendata est, purificato corde eorum tantummodo baptismate spiritali, id est, manus impositione episcopi, et Spiritus Sancti subministratione subvenir i debeat ; signum quoque fidei integrum hoc modo et hoc ratione tradi in Ecclesia merito consuevit ; ne invocatio nominis Jesu quœ aboleri non potest, contemptui a nobis videatur habita. Auctor anonym., de Baptis. hœret., apud Cyprian., pag. 24, tom. II.

Snr r Eucharistie.

lion à l'évoque, au défaut duquel on croyait pouvoir laisser à Dieu d'y suppléer.

43. Du temps de saint Cyprien, on célébrait * l'eucharistie le matin et le soir; mais il approuvait davantage la coutume de la célébrer le matin. Il appelle l'eucharistie le corps et le sang de Jésus-Christ f, et dit que c'est un sacrifice qui a succédé aux sacrifices de l'ancienne loi s. Le sacrifice de Melchisédech en était la figure *, et, comme lui, Jé-

sus-Christ a offert du pam et du vin, «avoir son corps et son sang. C*6ft encore Jésus- Christ que Ton offre B dans l'eucharistie, c'est aussi son corps que l'on touche • dans la communion. Les prêtres offraient tous les jours l'eucharistie 7, et les chrétiens la recevaient tous les jours, s'ils n'en étaient empêchés par quelque péché considérable, et bavaient tous les jours le calice du sang de Jésus-Christ *. Ils recevaient l'eucharistie dans la main 9,

i Nam si Jésus Christus Dominas et Deus noster ipse est summus socerdos Dei Patris, et sacrifidum Pairi seipsum primus obtulit, et hoc fieri in sui commemorationem prœcepit : utique Me socerdos vice Christi vcre fungitur, qui id quod Christus fecit, imitatur : et sacrifidum verum et plénum tune offert in Ecclesia Deo Patri, si sic incipiat offerre, secundum quod ipsum Christum videat obtulisse. CaUrum omnis religionis et veritatis disciplina suboertitur, nisi id quod spiritaliter prœdpitur, et fideliter reservetur; nisi in sacrifiais matutinis, hoc quis veretur, .ne per saporem vini redoleat sanguinem Christi. Sic ergo ineipit et a passione Christi in persecutionihus fraternitas retardari, dum in oblationibus discit de sanguine ejus et cruore confundi.... An illa sibi aliquis contemplatione blanditur, quod et si mane oqua sola offerri videtur, tamen cutn ad coenandum venimus, mixtum caiieem offerimus : sed cum cœnamus, ad convivium nostrum plebem convocare non possumus, ut sacramenti veritatem fraternitate omni pressente celebremus. Àt enim non mane, sed post cosnam mixtum calicem obtulit Dominus. Numquid ergo dominicum post cœnam celebrare debemus ? Ut sic mixtum calicem frequentandis dominicis offeramus? Christum offerre oportebat circa vesperam diei, ut hora ipsa sacrifiai ostenderet occasum et vesperam mundi nos

autetn resurrectionem Domini mane celebramus. Et quia passionis ejus mentionem in sacrifiais omnibus facimus, passio est enim Domini sacrifidum quod offerimus, nihil aliud quam quod ille fedt, facere debemus. Cypr., Epist. 63, pag. 281.

1 A t vero nunc non infirmis, sed fortibus pax necessaria estf nec morientibus, sed viventibus communicatio a nobis danda est, ut quos excitamus et hortamur ad prœlium, non inermes et nudos relinquamus, sed protectione sanguinis et corporis Christi muniamus; et cum ad hoc fiât eucharistia ut possit accipientibus esse tutela, quos tutos esse contra adversarium voluimus, munimento dominicœ saturitatis armemus. Nom quomodo docemus aut provocamus eos in confessions nominis sanguinem suum fundere, si eis militaturis Christi sanguinem denegamus? Aut quomodo ad martyrii poculum idoneos fadmus, si non eos prius ad bibendum in Ecclesia poculum Domini jure communicationis admittimus? Cyprian., Epist. 57, pag. 253.

1 Nam si Jésus Christus Dominus et Deus noster ipse est summus sacerdos Dei Patris, et sacrifidum Pairi seipsum primus obtulit, et hoc fieri in sui commemorationem prœcepit : utique ille sacerdos vice Christi vere fungitur, qui id quod Christus fecit, imitatur; et sacrifidum verum et plénum tune offert in Ecclesia Deo Patri, si sic indpiat offerre, secundum quod ipsum Christum videat obtulisse. Cypr., Epist. 63» pag. 281.

* Item in sacerdote Melchisedech saerificii domimei

sacramentum prœfiguratum videmus, secundum quod Seriptura divina testatur et didt : Et Melchisedech rex Salem protulii panem et vinum. Fuit autem sacerdos Dei summi et benedixit Abraham. Quod autem Melchisedech typum Christi portaret, déclarai in Psalmis Spiritus Sanctus, ex persona Patris ad Filium dicens : Ante luciferum gênai te : ta es sacerdos in sternum secundum ordinem Melchisedech. Quiordo utique hic est de sacrifido Mo veniens et inde deweendens, quod Melchisedech sacerdos summi Dei fuit, quod panem et vinum obtulit, quod Abraham benedixit. Nam quis inagis sacerdos Dei summi quam Dominus noster Jésus Christus, qui sacrifidum Deo Patri obtulit, et obtulit hoc idem quod Melchisedech obtulerat, id est, panem et vinum, suum sdlieet corpus et sanguinem ? Cypr., Epist. 68, pag. 277.

6 Idem, Epist. 68, ubi supr., pag. 281.

• Cœterum quale delictum est vel illonsm qui admittuntur, vel eorum qui admittunt, ut non abhttis per Ecclesiœ lavacrum sordibus, nec peccatis expositis, usurpata temere communication^ contingent corpus et sanguinem Domini. Firmil., ap. Cypr., Ep. 85, p. 826.

7 Ut sacerdotes qui sacrificia Dei quotidie celebramus, hostias Deo et victimas prœparemus. Cypr., Epist. 87, pag. 258.

8 Nam panis vitœ Christus est, et panis hic omnium non est, sed noster est : et quomodo dicùnus Pater noster, quia intelligentium et credentium Pater est, sic et panem nostrum vocamus, quia Christus noster qui corpus ejus contingimus, panis est. Hune autem panem dari nobis quotidie postulamus, ne qui in Christo su» mus, et eucharistiam quotidie ad dbum salutis acàpimus, intercedente aliquo graviore deticto, dum abstenu et non communicantes a cœlesti pane prohiàemur, a Christi corpore separemur; ipso prœdkante et monente Joan. yi , 5t. Ego sam panis vite qui de cœlo des* cendi. Si quis e de rit de meo pane vivet in «sternum. Quando ergo dicit in œternum vwere, si quis ederit de ejus pane; ut manifestum est eoe vwere qui corpus ejus attingunt, et eucharistiam jure commun* cationis acdpiunt : ita contra timendum est et oran* dum, us dum quis abstentus separatur a Christi cor* pore, procul remaneat a sainte. Cypr., de Oral, dom., pag. 104. Gravior nunc et ferocior pugna imminet, ùd quam fide incorrupta et virtute robusta parare se de» bent milites Christi, considérantes ideirco se quotidie calicem sanguinis Christi bibere, ut possint et ipsi propter Christum sanguinem fundere. Cypr., Epist. 68, pag. 255.

9 Tumens animas et superbus, née quia victus est, fractus est. Jacens stantibus et iniegris vulneratus minatur ; et quod non statim Domini corpus inquinatis manibus accipiat, aut ore polluto Domini sanguinem Ubaty sacerdotièm sacrilegus iràscttur. Qypt., lib, de

flll* SliGLB.]