A FAITES
1. Quoique Lactance se soit plus appliqué à détruire la religion des païens qu'à établir i celle des chrétiens, on ne laisse pas de trou- ■ ver dans ses écrits plusieurs choses qu'il est f important de remarquer, pour montrer qu'il * n'était nullement étranger à la connaissance de nos dogmes et qu'il possédait les règles les plus pures de la morale chrétienne. Selon Lactance, l'homme a été créé pour vivre dans la piété et dans la justice 9, et tel doit être l'objet de ses désirs; tout son bonheur
nuscrits des Epttres de Lactance dans un couvent d'Egmont, en Hollande, mais qu'ils sont perdus. Galkeus, in Vit. Lad. Proleg., pag. 13.
* Fateor tibi eos quos mihi fampridem dederas Lactantii libros, ideo non libenter lego, quia et plurjmœ epistolœ hujus usque ad mille spatia versuum tenduntur, et raro de nostro dogmate disputant : quo fit ut et legenti fastidium generet longitudo,et si quœ brevia sunt, scholasticis magis sint apta, quam nobis, de nietris, et regionum situ, et philosophis disputantia. Dam., Epist. ad Hieron., pag. 579, tom. I Epis t. Sum. Pont., edit. Coûtant.
* Lactantius in libris suis, et maxime in Epistolis ad Demetrianum, Spiritus Sancti negat substantiam, et errore Judaïco dicit eum tel ad Patrem referri, vel ad Filium, et sanctificationem utriusque personœ sub ejus nomine demonstrari. Hieronym., Epist. 41 ad Pammach. et Océan. , pag. 345, tom. IV.
8 Sed erit nobis contra philosophos intégra disputatio. Lac t., lib. de Opif., cap. 15.
4 Statut quam multa potero litteris tradere, quœ ad
vitœ beatœ statum spectent, et quidem contra pkilotophos.... quos partim nostris armis, partim vero ex if sorum inter se concertatione sumptis revincemus,ut appareateos induxisse potius errorem quam sustulisse. Idem, ibid., cap. 20.
» Tillem., Mém. ecclés., tom. VI, pag. 211.
• Erit nobis contra Judœos separata materia, in qu itlos erroris et sceleris convincemus. Lact., lib. VII Instit., cap. 1.
7 Postea ptenius et venus contra omnes mendacior** sectas proprio separatoque opère pugnabimus. Lact, lib. IV Instit., cap. 30.
8 Baluze, tom. II Miscell., pag. 46,
9 Apparet nuliam aliam spem vitœ hotnini esse p°" positam, nisi ut, abjectis vanitatibus et errore miserabiii, Deum cognoscat et Deo serviat; nisi huic temporali renuntiet vitœ, ac se rudimentis justitiœ, ad ctutum religionis instituât. Hac enim conditione gignimur, ut generanti nos Deo jus ta et débita obsequia probe* mus, hune solum noverimus, hune sequamur. Lactant, lib. IV Instit., cap. 28. Ergo in Dti agnitioneetcult»
[IV9 SlfcZLK.]