‹ Iconographie de sainte CécileChapitre 11 sur 37 · Elle est décapitée · texte numérisé non relu

Elle est décapitée

6. Saint Urbain s vrban^^, procède à l'ensevelissement de sainte Cécile, s cecilia.

1. Les vêtements blancs, tunique et manteau, sont la caractéristique des apôtres aux hautes époques.

2. <lTitulus, tabula inscripta » (Du Cange). Quoique plus loin on lui donne le nom de livre, c'est bien en réalité une tablette ou, comme on le voit dans les monuments, un rouleau déployé, volumen, rotulus.

3. La Vulgate porte: «Unus Dominus, una ndes,unum baptisma. Unus Deus et Pater omnium, qui est super omnes et per omnia et in omnibus nobis. » (S. Paul., ad Ephes., IV, 5-6.)

3conograpl)ie tie sainte Cécile.

7. 8. Saint Urbain est saisi, avec son clergé, puis condamné à la prison par Almachius, le même préfet qui martyrisa sainte Cécile. Une inscription, en lettres blanches, petites majuscules qui ont encore l'aspect romain, élucide ce tableau.

S. VRBANVS CVM SVO CLERO CAPITVR A CAR- PASIO ET

IVSSV ALMACHII IN CARCEREM DETRVDI- TVR (')

9. 10. Supplices infligés aux martyrs (2). Ces deux tableaux sont d'un mouvement superbe.

1 1. S. Urbain, s. vrh, baptise son geôlier, anolinvs, qui est ensuite décapité (3). A sa prière, le temple de Jupiter croule, entraîné par la statue (4).

1. « Almachius, Urbis prasfectus, qui beatam Cœciliam decollaverat, in christianos crudeliter sasviebat ; sanctum igitur Urbanum diligenter inquiri fecit et in quodam antro, procurante Carpasio ministro, cum tribus presbiteris et tribus diaconibus repertuin, in carcerem mitti jussit.» (Leg. aur., p. 342.)

L'antrum où fut pris le pontife, est une petite crypte, située au chevet de l'église de Saint-Urbain alla Caf/arella. Il se termine en absidiole et on y a placé un autel massif, avec confession. En manière de retable, le XIIIe siècle a peint, sur fond bleu, la Vierge avec l'enfant JÉSUS, accompagnée de saint Urbain, qui tient un livre fermé, S. VRBANVS et, à gauche de l'apôtre saint Jean, imberbe, S IOHS. Pourquoi saint Jean est-il figuré ici ? Serait-ce pour rappeler la vision ? Si le texte est bien de saint Paul, la barbe blanche ne convient qu'à saint Jean, d'après nombre d'anciens monuments : les ailes indiqueraient alors ses sublimes contemplations, tant dans son évangile que dans l'Apocalypse. Autre difficulté: Les ailes sont un attribut du Baptiste, chez les Byzantins, mais non de l'évangéliste, ce qui constituerait une exception et une insigne rareté.

2.« Cum igitur sanctum Urbanum cum sociis plumbatis ccederent et ipse nomen Domini Elyon invocaret, subridens pra;fectus ait : Sapiens vult iste senex videri et ideo nunc ignota loquitur. Cum autem superari non possent, iterum in carcerem recluduntur. » {Leg. aur., p. 342.)

3. « Ubi (in carcere) très tribunos ad se venientes, cum custode carceris Anolino, sanctus Urbanus baptizavit. Audito igitur quod Anolinus christianus factus esset, prasfecto sistitur et sacrificare renuens, decollatur. » (Ibid.)

4. « Sanctus autem Urbanus cum sociis ad simulacrum deducitur et thura imponere urgetur : tune, orante Urbano, simulacrum cecidit et XXII sacerdotes, qui ignem ministrabant, occidit. » (Ibid.)

ANOLINVS CARCERARIVS A S. VRBANO BAP- TIZATVS DECOLLATVR

S. VRBANI PRECIBVS IOVIS SIMVLACRVM CORRVIT.

Page 1