PREMIÈRE COLONNE
mae rerum no[ . . . .] I s \u [
Equidem primant om[ni]um illam cogitalionem bominum quant maxime primant occursuram mibi provideo. Deprecor, ne quasi novam istam rem introduci exborrescatis , sed illa potius cogitetis quant multa in bàc civitate novala sint et quidem statim ab origine urbis nostrae in quod formas stalûsque rés p(ublica) nostra diducla sit.
Qtiondam réges banc tenuère urbem, nec tamen domesticis successoribus eam tradere contigit. Supervenere alieni et quidam exierni ut Numa Romulo successerit ex Sabinis venièns, vicinus quidem, sed tune externus ; ut Ancô Màrcio prisais Tarquinius, propter temeratum sanguinem, — quod pâtre Demaratho C[o]rintbio natus erat et Tarquiniensi màtre generosâ sed inope ut quae tali marito necesse babuerit succumbere , — domi repelleretur à gerendis bonoribus, postquam Romam migravit regnurn adeptus est. Huic quoque et filio nepotive dus, nam et hoc inter auctores discrepai iusertus Servius
Tttlliiis. si noslros sequimur captiva nattts Ocresiâ, si Tuscos Caeli quondam Vivennae soda lis fidelissimus omnisque dus câsûs contes; postquam varia fortuua exàctus cum omnibus reliquiis Caeliâni exercitûs Etrùriâ excessit montent Caelium occupavit et a duce suô Caelio ita appellitatus mutatôque nomine , nam tusce Mastarna ei nomen erat, ita appcllaius est ut dixi , et regitum suntmà cum rei p(ublicae) ùtilitate optinuit. Deinde, postquam Tarquinii superbi mares i[u]visi civitati uostrae esse coeperunt qua ipsius qua filiorum e[ius], nempe pertaesum est mentes rcgni et ad consules aunuôs magistrales administratio rei p(ublicae) translata est.
Qtiid nuuc commémorent diciaturae hoc ipso consulàri imperium valentius, repertum apud majores noslros quo in a[s]perioribus bellis aut in civilt tnotû difftciliore uterentur, aut in auxilium plebis créâtes tribunos plêbei? Qtiid A consulibus ad decemviros translatant imperium, solutoque postea decemvirali rêguo ad consules rtirsus reditum? Qtiid in [pl]uris distributum consttlare imperium tribunosque mi[litum] consulàri imperio appellatôs qui sèni et saepe octoni crearentur ? Qitid communicâtos postrèmo cum plèbe honores non imper[i]i solum sed sacerdotiorum quoqtie? lam si narrent bella à quitus coeperini maiores nostri et quo processerimus. vereor ne nimiô insolentior esse videar et quaesisse jactatiônem glôriae prolati imperii ultra oceanum. sed illoc potins revertar civitatem.