PR^SUL ILLUSTRISSIME

Ad te Mandatum vestrum adversus Missale novumTreceQse remitto. Hoc opus legi cum illa altentione quam materia merebatur, cum illa aviditate quae me trahit ad ea omnia scrutanda quae e manibus tuis flaunt. Omniuomihi plucuic opus; qaippe quod non prot»etmodo, sed eliam dcnonstrr^t cum evidoniia, 3Iissalehoc novitatibus improbandis s^atiTô lolum. Doclis tuis indagatioaibas circa antiqnos Scclesiae ritus palam fit auiorem illi'is Missalissub aniiquitatis innovandae falso praetexlu, coiislanlem Eccl'-siae usum in divinorum mvsteriorum celebralioae relinquere et abolere tentasse. Quod autem dogma catbolicum spi'ctai , ejuidem autoris art«s deoudasii , quibus in propouendis , distribuendis, uni^indis textibus Scriplurae sacras, etiam sprelo legiiimo sensu et Ecclesiae dograate utimr ; ut novatorum bujus seculi faveat

erroribus. Zelus quo pro flde vindicanda flagras ; quique , quoties sese prscbuit occasio , in tuis operibus emicuit, omni encomio digausmihi videtur. Omni eoim arte et omni modo bodie Religio sancta impugnatur; sed nullus efficacior adliiberi potest modus illo quem Missalis aiitor adhibuit, ac proinde periculosior nullus. Ilucusque, id est, a seculo integro novatores nostri contra sanctani Sedem, contra summos Ponliflces in ea préesidentes, contra Episcopos capili suo adhaerentes, et Ecclesiam matrem et magistram conteainentes , declamitando, discipulos sibi adscire leataverunt. Verum pauciores erant, et infirmiores quam ut aliquid audacius leulare auderent. Sed tacite vias parabant sibi ut posseut tandem altare Baal altari Chribti in Ecclesia saucta opponerd. ]\unc proposituua manifestatur, et executioui tradi incipit. Jam contra leges Ecclet'iîe, contra Mand^tum Arcliiepiscopi, novum suae si^cia; San tuna Farisiis publiée colère agressi suut. Tuui liuic miracula finxeruiit ut sanctitatem assererenl boniinis qui, ut iijsi narrant, in ipsa contra sanciam Sedem rebellioue deaionuus e^t. Denique ut grex exiguus eiectorum crescat, auctus Judneorum numéro quos brevi ad fidem reverauros fanaticae mulieres in suis convuUionibus vaticinatae sunt, utqae a Caibolicorum cœlu profano segregetur, cuUum novum, novos ritus, caerenionias novas excogiiaut, spretis ritibus Romanae Ecclesiae, qu.os exuticos vocare non vereotur. Sic simplex populas qui usque uuac prx simplicitate suae Qdei et ignorantia disputaliouum ab errore tutabantnr, novitate cuitus ad novatorum cœlum trabetur, et brevi occasioni cuitus siugularis uovam induere Reliyionem non timebit. Hoc est qaod erga oainia qus novatores tentare aggrediunlur, nos altentos et cautos esso jubet. Utinam vanus nos incitet timor ! etc. Ibidem, pag. 1271-1272.

NOTE G

Constat qu idem Episcopos jus certuni habere in ritus ac ca;remonias in sua Diœcesi. An vero jus illud nullis terminis , nullis limitibus circumscriptum est? null^ régula, nuilo modo delinilutn? Au quod antique et uaiveri5ali usu, quod tolius Ecclesi?e consuatudiue comprobatur, atque, ut ita dlcam, consecralur et proecipitur, id uniuscajusque Episcopi jw-dicio permissum est? Idiie pro arbitrio suo quivis Episcopus mutare potest in sua Diœcesi ? Potestne, verbi gratia, preces Canonis Mis^ae mutaro, aut magnam publicorum Ofiîciorum partem snpprimere? jubere Vesperas mane catiiari; Mi^sam vero octava post nieridiem bora? Potestne abolere legem sub unica specie comraunicandi , aut eam qua vetalur ne quis nisi jejunus communicet ?

et iû sua Diœcesi permittere ut sub utraque specie communicetur, aut post aliquam cœnam piam, ut moris erat S. Pauli temporibus? Quauta qualisve sit Episcopi in sua Diœcesi autoritas, laies sunt usus illi, ut nobis antiquitate sua et uuiversalllale uniuscujusque Episcopi potestatem prorsus exsuperare v deantur. Ex illis usibus quidam ad rilus caeremoniasque pertinent. Quoi si taies rilus, institutionis antiquitate aut observationis universalitaie uniuscujusque Episcopi poteslatem exsuperant, uonne pariter ritus et caeremonise quae pari antiqaitatis aut universalitatis autoritate conflrmantur, sacra ot inviolabilia esse debent ?

Deinde etiamsi concederetur Episcopum banc habere potestatera , fatenduui esset saltem ipsius usura prudentia moderandum esse. Gmnia milii licent, aiebat Aposlolus, sed non omnia expédiant. Si quis Episcopus jus suum ac venerandoe antiquitatis aemulationem obtendens, aiienlaret tollere e Missa Eymnura angelicum Gloria in excelsis, et Syffibolum ; e Matulinis vero Hymnum Te Deum laudamus, e Vesperis CSiniicnoi Magnificat ; nonne autoritate sua abuteretur ? Profecto poteslatis Episcopalis, alque adeo multo magis prudentise limites excederet qui everteret quœ usurj antur ab omnibus, qui supprimeret quœ pietatcm excitant, et in locum precum earum quae in usu sunt, substitueret preces quarum sensiis praesentium errorum saporem aliqut^m videretur refirre. Ibidem 1276-1277.

KOTE H.

Kihil erat quo magis novum Missale suspectum redderetur quamhoc curiose aSectala muiatione omnium fere Introïiuuia, Gradualium, ceterorumque, quae tota seculis totain Ecclesia canuntur in Missis solemnibùs. An antiquitatem probe noverat autor docnmeuti pastoralis Trecensis ! An probe noverat verum sanctae Ecclesiae animum ut ia divinis Officiis servaretur uniformitas? Longe aliter antiquitatem noverat P. Mabillon, cum statueret axioœa e diametro oppositum hu;c novo principio, quod autori pastoralis hujusce documenli deperdi se cauiae nécessitas extor-it. Elea'm vir ille doctiàsimus agens de mutatione quce Ciroli Magni teaiporibusconligit in Liturgia Gallicana, cum ab ea tota fere Gallia descivit ut Rominam amplecteretur, sic loquitur de causis illius mutalionis : ffœc sewper fuerunt summorum Pontificum ardentissima studia, ut Romance Ecclesiœ ritus aliis Ecdesiis approbarent ac persuadèrent ; rati, id quoi res erat, cas facilius in una fidei morumque concordia atque in Ecclesiœ Borna. ,œ obstquio perstituras, si eisdem cœremoniis eademque sacrorum forma continerenlur. INec tero haec gratis asserit doclissimus ille Monachus. Sententiam suara

gravissimis autorilatibus confirmât. Sic autera pergit : Ea mens fuit Innocenta I. in Epistola ai Decentixim Eugubinum. Eadem etiam omnium cujusque Regni aut Provinciœ prœcipuorum Jntistitum, quitus iiœc imprimis cuia fuit, ut ad uniformem modum omnei sibi subditœ Ecdesiœ componerentur. /ta Patribus Concilii IV. Toletani , Bracarensis I. et Gerundensis apud Hispanos; atque Fenetici et Epaonensis apud Gallos visum est. Ilanc rituum m divinis Offtciis concordiam magnopere curarunt , teste Cassiano, etiam primi vitœ religiosœ Instilutores : verentes scilicet , nequa ia quotidianis soîemnitatibus inter viros ejusdem cuUurae consortes dissonantia vel varietas exorta , quandoque in posterum erroris vel femulationis seu schismatis noxium germen emiiteret , ut ipse scribit in Libro 2°. Institulionum , capile quinto.

Haec omnia vel ignorât , vel floccifacit auctor documenti pastoralis. Haec cuni sancta Sede concordia uniformisque conseusio , cujus adeo retiuentes erant majores nostri, sed quae jam ia Diœcesi Trecensi tam varie violata est, apud hommem hune parvipenditur, quod iterum postea probabimus.

Hic ut autoritalis aliquid conciliât huic mutationi omnium fere Canticorum quibus in celebratione sanctorum mysleriorum utitur haec ceteraruna mater Ecclesia, adscribit univers» Ecclesiae sententiamquae tôt monumentis faisi conviacitur; et audacter asserit nunquam fuisse Ecclesise animura , ut in Officiis divinis servaretur uniformitas, Uniformitatem hanc servavit Ecclesia quoad potuit ; atque hiac est quod tam mirabilis concordia reperiatur in precibus Ganonis , quae lot ac tam variis in ficclesiis fere eœdem suut. Ad hanc uniformitatem , cum potuit, accessit; ubi non potuit, ad eam ardenter anhelavit; desiderium suum sanclissimis monumentis suis testificata est : certe preliosam iilam uniformitatem non deseruit in eis in quibus eam stabilitam videbat.

Frustra igitur observât autor documenli pastoralis, uniformitatem banc variis in liturgiis non reperiri ; et singulas Ecclesias habere quosdam usus sibi proprios ac peculiares. Videbimus mox apud Cardinalem Bona qui ab islo autore intidelissime citalur, varietatem illam nalam esse imprimis ex temcraria quorumdam Episcoporum licentia , qui in suo sensu abundantes, propriam sententiam privatique ingenii commenta pracferebantiisquat; uUliler in aliis Ecclesiis observabantur ; parumquecurabaat sequi exemplum pïimariae illius Ecclesiae, quae pro txcellenti iua dignitate vocatur Ëcclesiarum ceterarum magi^itra qus» illas docet , mater quae geauit. Ibidem, pag. 1327-1329.