HU
Sanson, dei gratia Remoruni archiepiscopus, dilecte filie Adelaidi, mecinensis monasterii abbatisse, etRoberto, canonicorum preposito Salutem. Quoniam que scripture non commîttuntur vento oblivionis sepius auferuntur, quod de terra vestra nuper factum est in presentia nostra, scripto commandare decrevîmus. Inter vos siquidem et très burgenses Yprenses, Raimbertum, Lambertum et Gualterum contentio erat de quadam parte illius terre (juam bone memorie Alcherus in elemosinam donavit ecclesie vestre. Quia vero contentio illa apud nos diffiniri non potuit, ipsi vobiscum ante nos convenerunt et sic illa cotentio diffinita fuit quod predicti burgenses a inedio presenti martio usque ad x annos
(1) Cette charte a été imprimée par fragment dans Vrbdius, Genealogia comitum Flandriae t. 1, p. 148. (Voir Alpuonsb Wauter», ouvrage cité, t. I, p. 142.)
XJl
terrain illaiii tenere debent per easdem consuetudines el obtotiones per quas eam hactenus tenuerunt; transactis Tero X annis, terra illa in jus vestrum et proprietatem revertetur et ex tune censum vestrum et oblationes vestras ampliare poteritis. Geteruu) si predicti burgenses ampliationem illam quam alii offerent dare voluerint, terram illam habere debebunt. Hoc autem factum est Ânno ab incamatione domini W O XLP Valete.
Original, sceau peodant k double queue de pir chemin.
Jwan de Oand et sa femme Laurette^ Jille de Thierrff^ camU ii Flandre^ donnent à VéglUede Messines leur terre appelée Ploids, située pris de Comines.
In noniine sanete et individue trioitatis. Notum sit tam presentibus quam futuris in christo pie viventibus quod egolwanusde Gand, pariterque Lauretta, Theodorici flandrensium comitis lilia, uxor mea, pro remedîo animaruin nostrarum et spe celestis patrie, concessimus et dedimas per manum ipshis comitis Theodorici quandam terram juxta Comines que dicitur Ploids, cum omnibus pertînentiis suis, exceptis honiinibus feodariis, ecclesie béate Marie Mecinensis perpetuo ac libère possidendam. Porro ne aliqui8 maliciosus banc deditionem in posterum moliretur everterc, prefatus comes Theodoricus scriptum nostrum super hac elemosina prenotatum sigilli sui impressione fecit corroborari. Amplius ut res acta certior ac firmior permaneret testimonio quorundam qui affuerunt idem scriptum confirmavimus. Actum est hoc anno dominice incarnationus M^ G*. XLIIIP, indictione vii** . S. Theodorici, Flandrensium comitis. S. Gozwini, abbatis
un
de Truncinis. S. Willelmi, canoniçi de Gomines. S. Radulfi, castellani brugensis. S. Gervasii de Prath. S. Willelmi de cellario. S. Hugonis de Ghemeseche (').
Original, sceau pendant à double queue de parchemin.
Afilon^ étêque de la Marinie^ certifie que Hugues de Canda^ene a promis^ sous diférenies peines^ de ne plus inquiéter, ni molester Véglise de Messines^ et qu'il renonce à certains droits dont il
jouissait dans la ville de Messines.
Ego Milo, gratia dei Morinorum episcopus, cunctis fidelibus in perpetuum. Notum esse volumus tam presentibus quam futuris quod Hugo Gandavena ecclesiam mecinensem multimodis inquietationibus diutius vexaverit, sed tandem justicia cogente pacem ecclesie juravit, et ne hactenuseam per filium, servientem sive hominem rapina preda quod homines dicunt talia alicujus hospitalitatis inquietatione, sive alicujus exactionis gravamine infringeretj^ aut in terra sua infringi permitteret jurejurando afBrmavit. Sexaginta quoque solidos denariorum quos in villa abbatisse quotannis habuit ac se juris sui in hospitibus abbatisse habere videbatur penitus demisit. Si vero peccato peccatum superaddens hujus jurationis certificationis obviaverit, ducentas libras bone monete et excommunicationem in eo et in tota terra sua post forisfactum absque dilatione promulgandum concessit, et super hoc comitem flandrie obsidem et fidejussorem se daturum esse promisit.
(1) Cette charte a été imprimée par fragments dans Vrkdius, &enealogïa eomitum flandriae^ t. 1. p. 190. (Voir Alphonse Wautbrs. Oavra|;e cité t. 2 p., 248.)
Âdjectuni est etiam quod cornes flandrensis alicui tilionim ejusdem Hugonis terrain aliquam non reddet donec idem juraverit. Actum est autem hoc anno dominice incarnationis m", c**. xly* indictîone VIII, coram domino Munaro Romane sedis legatoet hiis testibus; Philippo, Milone, Archidiaconis; Gerardo, Sancti audomari preposito; Waltero, decano; Théodorico de Cappella, abbati.
Gartulaire latin T». 5 v».
]>«• O et lO.
Le pape^ Eugène III^ impose aux reliçieuses de. Messines la régU de Si-Benoit^ prend le moéastère sous sa protection et con/rm toutes les donations gui lui ont été faites,
Eugenhis, episcopus, servus seiToruni dei, dilectis in christo filiabus Adelidi, abbatisse Mecînensis cenobii, ejusque sororibus tam presentibus quam futuris regularem vîtam professis, in perpetuum. Desiderium quod ad religionis propositura el animariini salutem pertinere monstratur, auctore deo, est sine aliqua dilatione complenduin. Eapropter, dilecte in domino filie, vestris justis postiilationibus clementer annuimus el prefatum Mecinense cenobiuin, in quo divino mancipate estis obsequio, sub beati Pétri et nostra protectione siiscipimus, et presentis scripti privilegio communimus. Inprimis siquidem statuentes ut ordo monasticus secundum beati Benedicti regulam et cluniacensium fratrum instîtutionem perpetuis ibidem temporibus inviolabiliter conservetur. Preterea statuimus ut quascumque possessiones, quecumque bona in presentias juste et canonice possidetis aut in futurum coneessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis justis modis, deo propitio, poteritis adipisci, lirma vobis, et bis que post vos
successure sunl, et illibata permaneant. In quibus hec propriîs duximus exprimenda vocabulis: locum ipsum in guo predicta ecclesia sita est cum décima et annale forum, quod cornes Robertus contulit ecclesia vestre. Apud Lampernessam X berquerias et quartam partem unius. Apud Alvrengehem, vij mansa terre. Apud Eeches, vij mansa terre. Apud Widesgat xxviij . mansa terre. Altare de Warnestun et médium theloneum de Duvia. Apud Ferlingehem, dimidia vaccaria. Apud Duplices montes curiam et duo molendina et xij mansa terre et portam aque. Decimam de Merengies et de Martinieampo. Villam de Scotis. Apud Ipram x libras de censu, et mansuram Alcheri et mansuras quas Hugo eidem ecclesie contulit. Villam Croisetthes cum apendiciis suis. Mansum unum apud Martini-eampum. Apud Duacum terram que dividitur in xij partes. Apud Alegange, mansum terre. Decimam Sancti Richarii. Apud Comines pratum et terram que vocatur Ploisc, cum hospitibus, quam Iwanus contulit eidem ecclesie. Apud Ghemblam viij solidos denariorum. Gapellam de Merchem oum redditibus et terris adjacentibus. Obeunte te \ero nunc ejusdem loci abbatissa, vel earum aliqua que tibi est successura, nulla inibi qualibus subreptionis astucia, seu violentia preponatur, nisi quam sorores communi concensu vel pars sanioris consilii secundum dei timorem et beati Benedicti regulam providerunt eligendam. Decernimus ergo ut nuUi omnino hominum liceat prefatum cenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auflferre, vel ablatas retinere, minuere aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia intégra conserventur ancillarum christi pro quaram gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolice autoritate et diocesani episcopi canonica justicia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica secularisve personna banc nostre constitutionis paginam sciens contra eam temere venire temtaverit, secundo, tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corpore ac sanguine dei et domini nostri Jhesu Christi • aliéna
iiat atque in extremo examine districte ultioni subjaceat. Gunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax domini nostri Jhesu Christi quatinus et hic fructum bone actionis percipiant et apud districtum judieem premia etorna paeis inveniant. Amen. Amen. Amen.
t Ego Eugenius, catholici ecclesie episcopus (').
t Ego Albericus, Ostiensis episcopus.
t Ego Jaeîntus, diaconus Gardiualis Sancte Marie in Gosmydyn.
t Ego Hugo, presbyter, titulo in Lucina.
t Ego Guido, presbyter cardinaiis, titulo pastoris.
Datum Altisiodori per manum Guydonis sancte Romane ecclesie Diaconi, cardinalis et cancellarii, V Kalendas Augusti. Indictione X. Incarnatiouis dominlce anno M'' G"" XLYII. Podtificatus vero domini Eugenii pape iij anno iij. (^)
Original, la buUe en plomb qui pendait à te lacs de soie ro«ge est déUcbée.
Thierry d'AUace^ conUe de Flandre^ et son Jïls Philippej frdongeni
de quatre jours la foire de
In nomine sancte et individue trinitatis, amen. Ego Théodoricus, dei gratia flandrensium comes, notum esse volo tam
(1) Devant la signature du saint Père se trouvent deux cercles concentriques entre lesquels sont inscrits ces mots : Foc mecun domine signum in bonum* Le cercle intérieur est divisé en quatre parties égales: dans les deux parties supérieures se trouve : S^ Peints | S^ Paulus ; | dans les deux parties inférieorei : Suçenius p. p. iij.
(2) Cette charte a été imprimée dans : Miraus, Opéra diplomaliea tome Uh p. 46. — MiGNB, Eugenii III^ JRomani pontyicis, episiolae et privilégia^ col. 1^7- (Voyez Alphonse Wauters, ouvrage cité. t. 11, p. 275).— Elle se trouve autti dans Notre^D^me de Mèesines par le P. Babnabb.
presentibus quam fuluris quod anime mee et predecessoriim meorum saluti et ecclesie mecinensis iitilitati providens, quatuor dies dedicationis nundinis mecinensibus addidi ego et una Philippus filius meus, ut scilicet hiis quatuor diebus sub jure ecclesie expletis nundine inchoentur et quindecim deinceps diebus terminentur. Et ut ratum et stabile in perpetuum maneat nec alicujus in posterum violentia infringatur presentîs pagine attestatione et. sigilli mei auctoritate eonfirmavi, hiis testibus: Rogero, dapifero. Desiderio, preposito et cancellario. Eustatio, camerario. Balduino, castellano iprense. Eustatio de Furnis. Sigero de Summeringem. Henrico de Morsleda et aliis pluribus. Actum anno domini M**. C^ LVIIIP, apud Batpalmum.
Original, traces de sceau pendant à double queue de parchemin.
i^- IS et 13.
US
Heluydis^ religieuse de Messines^ donne à Véglise dudii lieu la moitié d'une maison et d'un terrain situés sur le marché de Messines.
In nomine domini. Sorov Heluydis, divina inspirante gratia, se et sua reddcns deo et béate Marie, in claustro mecinensi habitu religionis suscepto, cum Matthilde, filia sua, dédit eidem ecclesie in elemosinam pro anima sua medietatem domus sue et terre, a parte occidentali, sicut sita est in foro, aliam medietatem nepotibus suis, liberis fllie sue relinquens, a parte orientali, jure hereditario. De qua re constitutum est coram abbatissa mecinensi, domina Béatrice, et aliis fidelibus, ut predicta soror Heluydis, quam diu supervixerit, a nepotibus suis in annuo festo mecinensi post nativitatem béate Marie ad comparanda, si necesse est, vestimenta annuatim semper xx solidos paratos habeat. Similiter et filia ejus Matthildis codcin
tempore xx solidos dum advixerit ab abbatissa quelibet niutatio personarum acciderit ad vestiendam se absque contradictione recipiat. Que omnia^ ne alicujus perversa machiDatione dissolvantur, predicta abbatissa cum sororibus sanctiipooialibus, famule quoque dei prenominate nepotîbus annuentibas, virorum etiam qui afluerunt Willelmi et Garsidonii, chanonicorum, Hugonis prepositi et Pascalis, laicoruin,corroborata saut testimoniis. Âbbatisse quoque mecinensis et abbatis de Los, filii predicte dei famule, coniirniata sunt sigillis.
Original, sceau pendant à double queue de cuir blanc,
MUon^ évéque de la Morinie^ donne en aumône^ à perpétuité^ au mùnoêière de Messines^ un marc d'argent à recevoir annuellement,
In nomine sancte et individue trinitatis. Milo, dei gratia, morinorum minister humilis, universis ecclesie filiis in perpetuum. Quum, apostolo tradente, dedicimus expedire bonum ad omnes operari, maxime autem ad domesticos fidei, mechinensis monasterii ac devotarum virginum inibi deo degentium loco confederari collegio tam fidei devotione quam beneficiorum impensione appetimus, predictoque monasterio, caritatis zelo, unam argenti marcam in perpetuum [)Ossidendam concedimus et eam ab altario de Linceles singulis annis recipiendam assignamus. Et hoc tam presentibus quam futuris notum fleri volumus, interdicentes sub anathemate ne quis huie nostre donationi calumniam in posterum vel violentiam inferre présumât. Actum est anno domimi M. C. LXIIII. coram testibus bis: Philippo et Alulfo, archidiaconis ; Everardo, decano; Balduino, cantore; Johanne, cancellario ; Valliberto et Johanne,
presbiteris ; Alelmo et Eustachio diaconis ; Aliilfo et Simeone subdiaconis et aliis qiiam plaribus.
Original, débris de sceau pendant à double
