ST

PhiUppe d'AUace, comte de Flandre^ avant de partir pour la Tem SainUy assigne certains revenus à sa sœur Grertrude^ comtesse il MaurUnnCy religieuse à V abbaye de Messines. — Cette donc^vm est approuvée par le comte et la comtesse de Bainaut, .

(S. D. vers H86)

In nomine sancte et individue Trinitatis. Sicut ea. que a

XLUI

rationis tramite discrepare voluerint non solum ut non ûant

sed non audiri debeant consuetudinis approbate, sic est opus

perfectionis et laudabile ea que ad cultum religionis spectant

et initium divine remunerationis fiunt, eifectu ipso prosequente,

diligenter adimplere. Unde est quod ego Philippus, Flandrie

et Viromandie eonies, notum esse volo tam futuris quam pre-

sentibus quod ad instantiam precum karissime sororis mee

Gertrudis, quondam Morianensis comitisse, pie ipsius devotioni

placido occurens assensu, pro animabus nostris et antecessorum

nostrorum volui, dedi, approbavi et presentium confirmavi

testimonio elemosinam subscriptam' quam pluribus religioso-

rum locis divisit et assignavit pepetuo tenendam ex reditibus

sibi assignais ad vivendum, sicut a meis ita et a suis pro-

genitoribus héreditario jure ad nos provenientibus. Ego enim

profectuinis Iherosoliniam posui ad rationem prefatam sororem

lïieam primogenitam quam contingere debebat hereditas, si

absque herede carnis mee deeecissem, querens diligenter ab

ea, coram baronibus meis quos apud Insulam depositurus de

agendis terre mee eonvenire preceperam, utrum maritum vellet

accipere an in habitu religionis quem susceperat permanere.

Ipsa autem elegit abjecta esse iu domo dei magis quam redire

ad seculum et habitare in tabernaculum peecatorum, volens

et concedens sororem nostram Margaretam comitissam Hai-

Qoensem et filios suos hereditatem meam expectare post me.

Proposito ulrique suo ab universis fere approbato, assignati

sunt ei redditus unde posset honeâte vivere, V videlicet modii

tritici et centum hodi avené apud Insulam et centum libre

denariorum unde quinquaginta libras acceipit annuatim Brugis

ex officio Lambini nptarii et alias quinquaginta Bapalmis ex

traverso quos sibi assignavit comes Hainoensis sororis nostre

màritus ex quingentis libris ei assignatis ibidem in matrimonio

cum sorore nostra Margareta, ad faciendam ex illis elemosinam

pro libito suo. Timens vero predicta mea soror Gertrudis ne

in posterum posset impediri aliquo in elemosina sua et mea

facta pro nobis et predecessoribus nostris, et volens quod tota

fieret ex propriis et justis redditibus paterne nostre hereditatis, •

rogavit me attentius ut pro L libris sibi assignatis ex Ira-

xuv

verso Bapalmensi concederem ei etassignarem L libras Brugis ex officio Lambini notarii, eum prescriptis L Hbris ibidem ei a me assignatis, quod et gratum feci et a4 opus meum L libras de Bapaltni detinui. Ex istis itaque centum libris sicat predictum et Brugis assignatis et xxv libris solvendisin festo saneti Martini, et xxv libris in purificatione sancte Marie, et xxv libris in medio quadragesime et xxv in rogationibus codcessimus et dedimus ego et soror mea in elemosmam ecclesie mecinensi quam pre aliis ad inhabitandum sibi elegit et que a nostris fundata est progenitoribus, xxv libras, hoc modo distribuendas : sanctimonialibus in eadem deo servientibus centuin solidi in die anniversarii sui, et G solidi in die anniversarii mei tribuantur, et ita quod in utroque anniversario conventus sororum xx solidos habeat ad pitantiam vini ipso die ; residuum tiam minoribus quam majoribus eque distribuatur, hoc addito quod sorores litterate psalterium legant singule intra octava diei anniversarii, illiteratequinquagintapa^erno^terdicant. Ganonicis quoque ejusdem ecclesie qui intererant servitio L solidi donentur ipso die utriusque anniversarii ita quod singuli sacerdotes missam pro fidelibus celebrabunt eodem die vel intra octava diei anniversarii qui vero inferioris erunt ordinis psalterium legant singuli. Si vero contigerit me vivere post ipsam, quamdiu superstes ero, in octava sancte trinitatis celebrabunt canonici in conventu missam de spiritu sancto pro sainte et incolumitate mea. Item L solidi assignate sunt abbatisse specialiter ad communes usus totius conventus et L solidi thesaurarii ad repàrandas ruinas ecclesie et C. solidi distribuendi pauperibus ipso die utriusque anniversarii, consilio abbatisse, decani et capituli, Preterea ex predictis centum libris dedimus et concessimus xij libras uni sacerdoti qui constitus est servire in ecclesia mecinensi in perpetuum pronobis et antecessoribus nostris. Item sciendum quod ex sepedictis centum libris dedimus et concessimus in elemosinam perpetuani sanctimonialibus de Avesnis x libras, sanctimonialibus de Strumis VII libras, sanctimonialibus de Ponte-Ebraldi x libras, sanctimonialibus de Merchem G solidos, sanctimonialibus de Boscho juxta Ypram L solidos, sororibus de Petenghem L

solidos, sororibus sancti Nicholai Furnensis L solidos, canonicis de Warnestun L solîdos, canonicis de Formesellis L solidos, canonicis de Sinnebeka L solidos, monachis de Laude G solidos, monachis de Glaromarisco G solidos, hospitali attrebatensi quod dieitur Sauvalonis G solidos. Notandum etiam quod sanctimoniales Stnimensis ecclesie ac Âveniensis xx solidos habeant ad pitantiam vini ipso die anniversarii utriusque, et residuum eque distribuatur tani minoribus quam majoribus; sed hoc excipitur quod ex decem libris assignatis Aveniensi ecclesie,G solidos habebit abbatissa ad communes usus ecclesie sicut et ceteros tenet redditus. Taie vero servitium facietur tam in ecclesia de Merchem quam utriusque ecclesiarum istarum de utroque annîversario quale indictum est superius mecinensi ecclesie. Fratres etiam et sorores reliquorum conventium pitantiam aliquam habeant in die utriusque anniversarii et, in kalendariis suis anniversario nostro notato, sicut fratribus et sororibus suis ita nobis plenariu m impendant orationis beneficium et servitium persolvant in perpetuum non pretii sed sancte caritatis intuitu. Ut igitur bec elemosina nostra centum librarum Brugis ex officio Lambini notarii mei assignatarum ecclesiis, sicut predîctum est, rata permaneat et inconcussa et intégra in perpetuum, sive habeam heredem proprie carnis, sive non, sigilli mei auctoritate et testium subscriptione presens scriptum communiri precepi. Quod si, deo volente, contigerit me habere heredem ex propria carne, nichilominus habebant comes Hainoensis et soror mea et heredes sui intégras quingentas libras suas de Bapalmis sicut a principio intégra permanente elemosina nostra, G librarum sicut predictum est. — Ego quoque Balduinus, dei gratia comes Hainoensis, et Margareta, uxor mea, ad petitionem fratris nostri comitis Philippi et sororis nostre Gertrudis, pro animabus nostris et antecçssorum nostrorum concedimus et approbamus ac sigillorum nostrorum auctoritatibus confirmamus elemosinam prescriptam diversis ecclesiis assignatam ista conditione apposita quod elemosina G librarum Brugis assignata intégra rémanente, quingente libre nostre de Bapalmis nobis et heredibus nostris intègre erunt sicut a principio, si forte contigerit comitem Philippum heredem

proprie carnis habere vel ipsani Gertrudem, quod absit, ad seculum redire. S. Roberti, advocati. S. Roberti, filii qus. S. Hugonis de Oisi. S. Michaelis, constabularii. S. Walteri de Locris. S. Walteri de Attrebato. S. GHleberti de Aria. S. Theobaldi, miiitis templi. S. Gerardii, sigillarii comitis. S. Sauvalonis Hukedem (^).

Cartulaire latin f. iS r«.

Le pape Urbain III confirme toutes les donations faiies à Végliu de Messines par Us comtes de Flandre et par d'autres seigneurs.

Urbanus, episcopus, servus servorum dei, dilectis in chrislo filiabus Elisabeth, abbatisse, et conventui ecclesie sanctt Marie mecinensis, salutem et apostolicam benedictionem. SacrosaneU romana ecclesia devotas et humiles filias ex assiiete pi^tis officio propensius diligere consuevit et ne pravorum homiDum molestiis agitentur tanquam pia mater sue protectionis taunimine confovere. Ea propter, diiecte in domino filie, deîotionem quam ergo beatum Petrum et nos ipsos habere noscimini attendentes prefatam ecclesiam in qua divino eslis obsequio mancipate cum omnibus quae in presentiarum jaste et pacifiée possidet, aut in futurum rationabiliter poterit adipisci sub beati Pétri et nostra protectione suscipimus et presentis scripti patrocinio communimus, specialiter autem ecclesiam Grucicularum cum altari quod de manu laica rationabiliter est exemptum. Elemosinam etiam quam nobilis vir Philippos comes Flandrie assensu uxoris sue, bone momorie Elisabeth,

(1) Cette charte a été imprimée, en partie, dans Yrbdius, Genealogia comitu^ Flandriœ, t. I, p. 196 et 197. — (Voyez Alphonsk Wactbrs, ouvrage cité, t. II, p. 697).

et dilectus filius iioster Gerardus, insulensis prepositus vobis

dederinty sicut ea juste et pacifiée possidetis, vobis et eidem

ecclesie auctoritate apostoiica confirmamus, statuentes ut ea

quoque firma vobis et illibata permaneant que a vobis juste

pacificeque possessa suis inferius nominibus annotantur. Ex

dono comitis supradieti terra in Niwekerka et in Ballolio que

singulis annis solvit centum raserias tritici et centum raserias

avene, et triginta duos solidos et dimidium et centum viginti

quatuor capones. Terra alia apud Hulseldam, solvens singulis

anuis novem marchas argenti et quinque solidos et viginti

quinque capones. Morus otiam quidam in territorio furnense

et triginta solidi ex officio insulense ad conficiendum sacri-

ficium altaris. Decem quoque libre in Sancto-Quintino ex

tabulis numniulariorum. Modius tritici et modius avene ad

niodium atrebacensem. Ex dono Gerardi Insulensis prepositi,

duodecim libre in territorio brugense, apud Kalveketam. Decem

libre in territorio furnense, apud Verkenessam, quinque libre

éx odcîo Leonis nôtarii furnensis. Ex hîis autem viginti septem

libris instituit idem prepositus in supradicta mecinense eccle-

sia unam prebendam quae terciadecima nunc est, prius enim

non nisi duodecim erant ibidem prébende canonicorum, cui

noviter institute prébende idem prepositus assignavit tredecem

libras et omnibus canonicis ibidem commorantibus undecim

libras ad incrementam prebendarum suarum ad aniversarium

patris et matris sue et suum très libras. Nulli ergo omnino

hominum liceat banc paginam nostre protectionis et confir-

mationis infringere vel ei ausu temerario contraire. Si quis

autem hoc attemptare presumpserit indignationem omnipotentis

dei et beatorum Pétri et Pauli apostolorum ejus se noverit

incursurum. Datum Vérone V Idus Januarii.

Original. Bulle du pape pendant à des lacs de soie jaune et rou(i^.