DERNIER COD1C1LE DU ROI JACME

Hoc est translatum sumptum ûdeliter a quodam inslrumento sive a quibusdara codicillis quorum ténor talis est: Noverint uoiversi quod nos Jacobus dei gracia rcx Aragonum Maiorice et Valencie cornes Barchinone et Urgelli et dominus Montispepesulani post testamenlum jaradudum a nobis factum et post codicillosquosdam jama nobis confectos présentes facimus codicillos quos sicut leslamentumseu aiiam ultimam voluntatem nostram volumus observari.In quibusquidem mandamus ut testamenlum Dompne Berengarie Alfonsi quondam compleatur et mandetur execucione per infanlem Petrum etinfantem Jacobum filios noslros in eis in quibuscomplendum et exequendum est et per nos non extitit complclum. Item in remissionem peccaloruni nostrorum parcimus et remillimus Bertrando de Canellis et Bernadode Cascallisoranem odium etrencorem que habebamus eis. Etipsi faciant jus suis quereleranlibus et absolvimus dictum Bernardum de Gascallis a sentencia lala contra ipsum ratione facti uxoris Pelri de Berga. Et mandamus restitui Bcrengario de Canellis bona que ei emparaveramus ratione dicli filiisui. Et parcimus etiam omnibu3 el singulisaliis contra quos nos rancorem ve) hodium haberemus Item mandamus restitui Raimundo Ricardi civi Barchinone denariosquos ab co habuimus in Valencia seu deduximus de debilo suo et Raimundo de Caslropoyl civi Ilerde denariosquos ab eo habuimus injuste. Item dimittimus Arnaldo Gaynol capellano nostro duo miilia solidos melgorenses. Item mandamus ut recipialur compulum ab heredibus Arnaldi Scribe quondam de debito quod ei debemus et id quod ad solvendum remanet persolvaf ur eis de bonis noslris. Item mandamus in ut Karissimus ûlius nosler Infans Petrus provideat per très dies necessariis comeslioni fratribus minoribus qui congregali fuerint incapilulo generaii fralrum minorumqui celebrari débet modo apud Cesaraugustam. Item mandamus restitui Pelro de Ager civi Ilerde quondam quicquid ipse ostendel nos leneri persolvere ei

VPPENPTC.F.

racione usure vel interesse cujusdam debiliquod nobis manulevavit. Item mandamus persolviGencsie lolum id quod ei restât ad solvenduiii de dote sua quam ei promissimus. Item conGrmamus Jazberto de Barbarano locum de Tallada quera sibi dedimus. Itemrogamus Karissimum filium nostrum InfantemPetruni ut facial Arnaldum de Paucis franchum in vita sua de omni questiaetexaccionc ae servitute regali. Item mandamus exsequi et observari R. Falconcrii de Algizira cartam donacionis quam sibi tecimus dequodam fundico silo in Murovcleri prout in ea continetur si injuste emparavimus ipsumei.ltem mandamus restilui Thomassio de Portu de Marsilla quadraginla et sex libras et mediam melgorenses in quibus ei tenemur et viginti et quinque libras pro missionibus quas inde fecit. Item mandamus dari dicte Raimundo Falconcrii hospiti nostro vestes complotas compétentes ei. Item mandamus restitui et deemparari Munio Martini vel suis lieredibus illos mille solidos quos recepit in sale nostro Valencie prout eos reeipere consuevit. Et mandamus eliam absolvi omnia cmparamenla a nobis facta mililibus Rcgni Valencie si injuste sunt facta. Item mandamus restitui episcopo et Ecclesîe Valencie bladum tolum et vinum et alia victualia que accipiraus nobis ab eis. Et mandamus clhm restitui quibus libel aliis personis totum bladum et vinum et alia victualia que ab eis nobis accepimus in hac gracia. Item mandamus quod Aslnigo den Bonseynnor alfaquiuio nostro non possil demandari aliquid ab aliqua Aljama ralione queslie vel tributi aut cujuslibet exaccionis seu demande regalis pro tempore prclerito usque modo pro aliquibus bonis suis cum ipsum inde quia sequebatur curiam nostram et erat de domo nostra franchum esse intellexerimus et velimus. Item infranquimus et franchum esse volumus Guillemonum Dena Montaguda supercocum nostrum quanium adbona que habet in Algeciria et terminis suis ab omni queslia et exacciouc ac servitute regali tolo tempore vile sue. Et rogamus infanlem Petrumprcdictum ut ipsam franchitalem concédai ei et facial observari. Item mandamus quod si que sentencie inv«'nientnr per noslate fuis?e contra jus ipse sentencie revocenlur et emendenlur per predicto? fdios nostros prout juris fuerit per unumquemque scilicet eorum in terris suis. Item damus et dimiltimus Capelle nostre altari< Sancti Jacobi quod est in Ecclesia Majori Valencie et Capellano ejusdem presenli et futuris in perpeluum pro anima nosira

PIÈCES JUSTIFICATIVES

falicam et laudiraium censualis ipsius Capellanie el operatoriorum pro quibus ipsum fit censuale. Ilem cum nos dcdissemus hiis diebus raonaslerio Populeli Castra et Villas de Coponis et de Viciana et de Payleroltoet de Sancto Anlolino et de Timor pro anima nostra et inde fieri mandavissemus ac iecissemus carlam eidera monasterio modo quidem cum hiis codicillis in cambium prcdictorum dimittimus et damus cidem monasterio imperpetuum villam Apiarie cum tcrminis et perlinenciis suis omnibus et cum redditibus exilibus provenlibus et juribus nostris omnibus ejusdem ville et lerminorum suorum et cum omnibus que ibi habemus ethaberc debcmus. Item dimittimus supercoco et coquinariis nostris caldarias et omnia apparamenta coquine nostre. Ilem dimittimus mulam nostram abbali et monasterio. Item mandamus dari Petro Garcez de domo noslra qui caplivus a Sarracenis delinelur in auxilium sue redemptioniselemosinam quam dare consuevimus centum pauperibus singulis diebus quam debemus de tribus mensibus proxime prelerilis exceptis centum solidos quos damus inde Jacobo Pa et Ayga de elemosina noslra. Item dimittimus ad caplivos domus nostre redimendos qui in hac guerra apul Luchente et apuî Alcoy in posse Sarracenorum caplivali sunt quinque mille solidorum regalium in auxilium sue redemplionis. Ilem dimittimus monasterio Populetî mille solidos regalium pro uno anulo quem ipsi Monasterio dederamus et volumus dare predicto Inlanti Petro filio noslro. Item dimiltimus Poncio de Acdc racionc servicii quod nobis fecit mille solidos regalium. Ilem mandamus restilui Pelro Corlici civi Ilerde quin^enlos morabetinos quos ab ipso liabuimus racione cujusdam liominis nominc Pelro Guasqui si ipsos injusle habuimus ab codem. Item concediraus Guilaberto Sa Noguera Majordomo noslro quod in vila sua non lenealur in regno Valencic residenciam facere nisi volueril racione heredilalis quam habet in lîxonc. Ilem mandamus persolvi Cerbordo debilum quod ci debemus et dimiltimus ei racionc intéresse ipsius debiti duo mille solidos regalium. Ilem de debito quod débet nobis Magisler hospitalis mandamus redîmi vaxellam nostram argenli et de re* siduo persolvi quantum sulticiat debilum Apiarie pro quo ipsa villa estobligala. Et mandamus carlam predieti debiti hospitalis reddi monaslerio Populeli. Item mandamus persolvi Archidiacono Urgelli debilum trium mille solidorum quod ei debemus cum

Ci 2

albarano modo facto. Item omnia débita nostra predicta et alia que debemus familie noslre Tel quibuslibet aliispersonis racione quitacionis vel alia racione mandamus persolvi ab lofante Petro et Infante Jacobo filiis nostris prorata reddituum suorum quos habent a nobis = Actum est hoc in Algizira X kalendas Augusti anno Domini M. GG. LXX sexto. Presenlibus Jacobo Dei gracia Oscensi Episcopo. = Ugone de Mataplana archidiacono Urgelli = P. de Rege sacrisla llerde = Alberto de Lavania legum professore et Arnaldo Gaynnoti capellano jamdicli Domini Régis. — Ego Simon de Sanclo Felicio Domini Régis scriptor et publiais notarius prediclis interfui et ut publiais notarius présentes codicillos jamdicli Domini Régis scripsi mandato ejusdem et hoc signum meum ut publiais notarius apposui ifc = Signuro % Guillelmi de Castro veteri vicarii Barchinone et Vallensis qui huic translalo sumplo fideliter ab originali suo non cancellato nec in aliqua parle sui viciato ex parte Domini Régis et auctorilate offîcii quo fungimur auclorilalem impendimus et decrelura ut ei tanquam originali suo fides pleniaria ab omnibus impendatur apposilum per manum mei Bcrnardi de Curabis notarii publici Barchinone regenlisque scribaniam curie vicarii ejusdem civilalis in cujus manu et possediclus vicarius hanc firmam fecit undecimo kalendas Februarii anno Domini Millessimo CGC. secundo. — Presenlibus teslibus Jacobo de Monlejudayco Berengario Corlilio Jureperitis et Barlholomeo de Villafrancha. Et ideo ego Bernardus de Cumbis nolarius predictus hec scripsi et hoc meum signum hic apposui — Signum ifc Pétri Aprilis notarii publici Barchinone qui hoc translalumsumplum fideliter ab originali inslrumenlo sive codicillis et cura eodem de verbo ad verbum comprobatum scripsil et clausit undecimo kalendas Februarii anno Domini M. CCC. secundo cura lilteris apposilis in linea tercia ubi scribitur non.

(Archives de la couronne d'Aragon, parchemins de Jacme I*r, 2289.)