UN CONCILE CONTRE LE PAPE

La traduction italienne a été publiée dans les Miscellanées de Baluze, éd. Mansi, 1. 1, p. 583.

(Bibliothèque de Saint-Marc à Venise, manuscriu )

Serenissime imperator, immenscB largitatis paler et totius fons et origo booitatis DeoSySingularem perpetaamqaeerga humanum genus providentiam atque clementiam declarans, per Amos pro-

phetam suum promisit non facturum se Verbum nisi revelaverit secretum suum ad servos auos prophetas. Cum ergo novissime jadidom et miaericordiam in terra facere decreverit, acilicet abo« minationem in templo sue regnantem per flagella Tindicareip* siusque Ecclesiam extirpatis ministris pessimis pristinx dignitati restaurare ; infidèles vero pia restauratione ad se convertere : idque mihi licet inutili revelare dignatua ait; non destiti octo jam annia in corde Italt», nti fama late pervaigata est, et ad pœni* tentiam peccatores vocare instantemque desuper iram nuntiare. Hinc multis prœconiis validissimisque argumentis fidem Domini noatri Jeau Ghristi extoilere, et ad veram religionem ac pietatem acrîter vitia iiiaectando mortalea ezcitare : vemm prarâ odioaff nimis veritas multos offendit et multos contra me concitavit. Qui in malia glorianles juatoa usquequaque persequuntur, ne scelerum suorom ezprobratione oonfandantur. Sed Dominua irridebit et aubsanabit eos. Appropinquante igitur nltionia trapore, niuic me secretiora qiuedam vobis regibus et principibus reipublicaR christianse aperire jubet, ut sciatis quanto in discrimine propter tollecantiam et culpam necnon diacordiaa veatraa navicula Pétri modo versetur. Quam ob causant in virga furoria ani.... et regea ad quos praecipue remedium pertinebat, charissimis eorum pignoribua peremptia. NuUum et enim sob cœlo graviua quam divinœ

majestatis ipsiusque profanari cnltus crimen excogitari potest, quod dissimulari et impune pertransiri ab iis qui obviare pos* sunt et debent, nihil aliud est qaam liberam peccandi lioentiam, et neqnitise fontem sabmimstrare, uti modo in Ecclesia Dei conspicitur, in qua a vertice usque ad plantas pedum nulla superest sanitas. Sed omnium scellerum abominationes, vobis tacentibus et pestiientia in catliedra Pétri posita venerantibus, impudintissinie vagantur. Idcireo adTenva Dominns propter intollerabilem faUorem jamdudum nullum in Ecclesia pastorem esse permisit. Testor enim vobis in Verbo Domini bunc Alexandrum minime esse pontificem , nec ad pontificatum admitti posse. Nam ultra exsecrabile simonise scelus , qua sacrilegam mitram emptione subripuit, et quolidie conferendo sacra bénéficia licitatoribus ezponit, manifestaque vitia obmittam; hoc pri» mum assero et certissime affirme ipsnm non esse christianum^ qui nullum prorsus putans Deum esse omne infidelitatis et impietatis culmen excedit. Alia insuper occulta vitia uni verso exsecranda orbi, lo(^ et tempore suc aperiam, siDominus inspiravit. Quapropter ex parte omnipotentis Dei, a quo, Serenissime Gaesar» istius imperii culmen accepisti , te moneo et obteslor inler alios christianae reipublicsB defensores, oroni cunctatione et terrena dissensione pos^tosita solemne conoilium idoneo et libero loco fieri procuretis ut tali exitiali animanim detrimento ac periclitanti navicuke Pétri impigre succurratur , alioquin gravissiraara culpam Deique indignationem non evitabis. Haec eadem, jubente Deo, christiano régi Francorum sacrisque regibns Hispanîœ, Britannis insnlee atque Pannonlsd per litteras nota feci, ut pro communi salutc omnes in hoc concorditer excitentur. Ego vero quibuscumque nexibus me obstringes , irrevocabiliter promitto me non tam probationes certissimas in prœsentia sacrosancti con* cilii allaturum, sed omnipotentem Dominum pariter evidentîssimis miraculis osteosurum. Cujus rei sicuti inviolabilem ab eo promissionem accepimns, ita et magna fiducia non nostram sed Dei glorîam quœrentes experimentum poUicemur. [Ë sebbene Dio rare volte usa questi miracoli, non è pero mancato mai ne' bisogni, esseudo appareccUialo sempre ne' bisogni ad aiutare

TEXTES ET DOGUldENTS.

qnelli che in verità gli domanderanno ajuto*.]Tu erso, Serenissime Imperator, mandatum Dei lui damno ne contempseris, ied balteo Jesu Ghrôti aocincftus quod dignitatis et officii ac pietatis tuae in Deum est viriliter exsequere ; ut expugnatis prius Christi hostibus, quibus nihil perniciosius est, facile do externis poatmodum victoriam consequaris, quam pro b^nemeritis in manu ampliaeima Deus reponet. Ac postremo adducam jam nihil ad majestatem et amplitudinem tuam convenientius , nihil glo* riosius , nihil sauctius accedere posse, etsi universum orbem Cbriati imperio adjeceris, quam cum ab enormi injuria Domini Dei tui honoremcunctis rébus prœferendum,ejusque sanctuarium a fœdissima pollutione vindicaveris. Gui Dominus noster Jésus Ghristus spirilualem gratiam perpetuamque feiicitatem donare dignetur. Vale.

LSTTBB DB SATONAXOLB AU ROI DB FBAIICB SUR 11$ UÈUE 8UJBT

QUB LL FRÉCaDBNTB.

(BiblioUièqtte de Sftint-lUrc à YeniBe, manuBcrit.)

Rex, in aetemum vive. Quantam tibi omnipotens Deus promerendi et bene gerendi oocasionem et facultatem prflsstiterit, Rex ehristianomm potentissime, non ignoras. Proinde si ingratitudinis labe, quae sola pietatis et misericordise foiUem exsiccat non evitaberîBi tanto gravions nozae in die judicii reus eris. Quis enim fidelis servus et pmdens Domini sui honorem contemnat et per pretiosam illius suppellectilcm diripi et dilapidari , etsi obsistere possit, impune patiatur? Tu igitur cum Ghrislianissimus voceris, quem Dominus ministrum elegit^ cui vires et gla* dium ancipitem dédit; cui tôt bene6cia contotii, pluraque insuper se collaturum ostendit, si in praeceptis ejus ambulaveris, ipsiusque Domini Dei tui honorem religionemque profanari haud turpiter consenties. Gonsensit enim qui improbis ubi potest non