Cf. H. C. Royge, de Gids, 1875, II, p

2. Sans cloute les doctrines d'Arminius, professeur à Leyde depuis 1603 et mort en 1609. Goniar, son adversaire, professeur à Leyde depuis 1593, se retira précisément en 1611 à Middelbourg jusqu'en 1614.

3. François d'Aerssen, ambassadeur des Etats Généraux (voir pièce suivante).

LETTRES DE P. DU MOl'LIN ET DE PLESSIS-MORNAY 623

epistolas una cum aliis obtulit, casque ut est ingenio acer et sermonc comptus, prosequutus est oratione commoda et ad persuadendum accommodata. Ipse ego obnixe tnissionena petii, additis qua- putabam vel iniquissimos homines posse permovere. Sed ubi hoc populus rescivit, tantus exortus est claraor, tanta indignatio, ut nostro synedrio fuerit injecta nécessitas rogandi D"m Legatum ut hac pctitione absisteret. Nec tamen spes omnis est amputata, sed synedrium nostrum, me rogante, rem reliquit suspensam : dum bine amplissimos ordines et illustrissimum principem Mauricium, vestramque dignitatem metuit ofï'endere : illinc vero ecclesiae parisiensis adversa studia et quotidiana convitia experitur. Interea compellans singulos conor mollire eorum pertinaciam, hortor, obtestor, et jam aliquos experior aquiores ut non plane desperem de successu. Quod si intra Calendas Sextileis nihil effecero, rescribam vobis aperte et sine circuitione, et vel satisfaciam vestro desiderio, vel omnem spem vobis pracidam ; nec patiar animos vestros incerta expectatione diu fluctuare. Date obsecro banc veniam, mihique luctanti cum tôt impedimentis aliquot septimanarum moram concedite. Interea prasto sunt vobis et ad manum homines idonei huic professioni prae eateris vero Festus Hommius i in cujus ad me epistolis miror singulare acumen et doctrinam non vulgarem, cum facili elegantia. Cujus si mores respondent ingenio, non facile invenietis qui hoc mùnus majori cum laude sustineat. Sed hoc viderit vestra prudentia. Per quam fit ut non desperem quin schola vestra inclinans atque perturbata suo splendori atque integritati brevi restituatur. Id vero Deus faxit, vosque VV. AA. suo favore prosequatur.

Datum Lutetiœ A. D. iv non quintil. 1611.