‹ La Condition des Gens Mariés en Provence aux XIVe, XVe et XVIe SièclesChapitre 31 sur 38 · AMEN TE · texte numérisé non relu

AMEN TE

Pièces Justificatives

É. 4348, 17 mai.

Constitution de la dot d'Huguette Negresse faite, pour partie, par son mari, André Buchane, et pour partie par une aumône.

Archives départementales des Bouches-du-Rhône, dépôt d'Aix, série E, tonds Muraire, protocole Jacques de Velaux 1348-1349.

Anno Domini millesimo ccoxzvin, die xvir maii, prime indictionis. Noverint etc... quod, cum Andreas Buchane de Aquis subarraverit Huguetam Negressam, hinc est quod ipse Andreas, voléns dictam Huguetam non esse indotatam de suo proprio concedit et dat sibi in augmentum et nomine et ex causa dotis et pro dote centum solidos monete curren- : : F- Cia

Et, ex alia parte, cum invenerint certi probi quandam elemosinam ipsi Huguete datam pro dote sua, videlicet : sexaginta quinque solidos dicte monete, ipse idem Andreas illos sexaginta quinque solidos confessus fuit habuisse et integraliter recepisse ;

Item duas eminas consiliginis quas dat Petrus Scalhoni ;

Item unum lectum munitum, videlicet : unam culcitram, unum coccinum, duo linteamina et unum lodicem, quem sibi

dedit amore Dei, in augmentum dotis Do Guillelmus Cronesii de Aquis ;

Îtem idem Guillelmus Cronesii etiam sibi dat ratione predicta unam mappam et unum manutergium ;

Item Aysselena Vennellessa sibi dat amore Dei duo linteaina.

Quas res supradonatas confessus fuit idem Andreas | habuisse et recepisse ; M

Renunciantes exceptioni etc. |

Quas quidem res receptas et supra confessatas voluit idem ï Andreas esse et esse debere pro dote et de dote el ex causa | } dotis dicte Huguete et ipsa Hugueta remittit, donat et * concedit dicto Andree omnia supra dicta pro dote sua.

Promitens restituere, etc, obligans etc.

Juraverunt ita attendere et non facere etc...

Actum in hospitio Johannis Venellas quondam etc.

FT: 1378 (1379 N. S. ) 27 février.

Renonciation par Bertrande d’'Eguille en faveur de son frère Bertrand d'Eguille à tous ses droits dans les successions de Jeurs père et mère, moyennant promesse d’une dot de quatre-vingts florins.

Archives départementales des Bouches-du-Rhône, dépôt d'Aix, série E, fonds Muraire, protocole de Jacques de Velaux 1374-1389, n° 106.

In nomine Domini amen. Anno incarnationis ejusdem M° cüzxxvin et die xxvir februari, 11 indictione, noverint etc. quod Bertranda, filia Bernardi de Aculea quondam et Hugue conjugum de Aquis, sponte per se et suos heredes et quoscumque successores fecit finem refutationem et pactum perpetuo valiturum Bertrando de A culea, fratri suo et Hugue matri sue ibidem presentibus, stipulantibus et

recipientibus, de non petendo in bonis dicti quondam Bernardi, patris sui, aut dicte Hugue, matris sue, nec ipsius Bertrandi fratris sui, nisi tantummodo florenos auri auatuor viginti sibi aut alteri ejus nomine assignandos in dotem et pro dote ejusdem Bertrande, quando ipsam contingerit maritari, Valoris pro quolibet sexdecim solidorum monete nunc currentis per solutiones, videhcet : tempore ipsius matrimoni contrahendi florenos viginti, et anno revoluto in tali termino florenos decem, et alio sequenti anno totidem, et sie deimps in talibus terminis et per tales solutiones, donec de ipsis quatuor vigenti florenis sit eidem plenarie satisfactum, pro omni jure sibi competenti in dictis bonis, occasione legitime successionis frayresque vel legati aut alio quocumque jure modo vel via, asserendo se esse majorem annis xvi1 minorerm tamen xxvi annis.

Et quod dictus Bertrandus interim, quamdiu domicella ipsa Bertranda extiterit, teneatur eam alimentare'et induere decenter, suo juramento propterea prestito et nuilum se habere curatorem, etc.

Pro quibus quidem quatuor vigenti florenis predictis in dictis bonis ipsa Bertranda per modum predictum sibi solvendis acquitiavit, liberavit penitus et absolvit dicta bona paterna materna et fraterna per Aquilianam stipulationem precedentem et acceptilationem subsecutam legitime interpositas, renuncians beneficiis et juribus in favorem mulierum introductis quibus contra venire posset. Juravit presentem aquitationem habere ratam, etc., obligando bona, etc.

Et dictus Bertrandus promisit et juravit dictos quatuor viginti florenos eidem Bertrande vel alteri ejus nomine solvere integraliter et perfecte per modum supradictum, obligando et submittendo se et bona sua realiter et personaliter omnibus curiis, renuncians etc.

De quibus qualibet pars petiit A EME

Actum Aquis in hospitio mei notarii.

Testes: Hugo de Aculea, Anthonius Raynaudi, filius

quondam domini Laurentii Raynaudi, jurisperiti de. et Anthonius Marie, habitator Aquensis, Thomas Grimaudi, fusterius de Aquis.

ne mnt nn

IT. 1408, 30 Juin.

Assignation de gage pour Louis Rebuffil, notaire d'Aix, à cause de la dot de son épouse.

Archives départementales des Bouches-du Rhône, dépôt d'Aix, série E, fonds Laucagne, extensoire Lantelmi, n° 270 provisoire.

Assignatio pignoris pro Ludovico Rebuffilli, notario de Aquis ex causa dotis uxoris sue.

In nomine Domini Jesu Christi amen. Anno Incarnationis ejusdem millesimo quadringentesimo octavo et die trigesimo mensis Junii, regnante..., universis et singulis tam presentibus quam futuris evidenter pateat et sit notum quod, cum honorabilis vir Guillelmus de Aquinea, civitatis A quensis, teneatur et sit efficaciter obligatus Ludovico Rebuffilli, notario dicte civitatis, genero suo, ex causa dotis Alayone, filie dicti Guillélmi uxorisque prefati Ludovici, in certa pecunie summa latius contenta in quoddam publico instrumento sumpto, ut ponitur, manu... notarii dicte civitatis, sub anno et die in eodem contentis, cumque idem Ludovicus Rebuffilli pro dicte dotis solutionibus consequendis actiones suas intentare vellet contra et adversus prefatum Guillelmum de Aquinea, ejus socerum, sicuti ille Rebuffilli in presentia mei notarii et testium subsignatorum ad hoc vocatorum asseruit fore verum.

Hinc fuit quod, anno et die predictis, tractantibus nonnullis dictarum partium amicis communibus, ut sumptibus et expensis partium earumdem et aliqualiter oneribus matrimonialibus dicti Ludovici Rebuffilli subveniatur, ut decet,

\ AA Ne RE AT nel

PIÈCES JUSTIFICATIVES l: 998

Supradictus Guillelmus de Aquinea, gratis et sponte, omnibus via et modo meliorïibus quibus potuit, causa, ut dixit, consulta, volens litigia et sumptus evitare, dicto Ludovico, sicuti promisit et tenetur, in supportatione dictorum onerum matrimonialium dedit et tradidit seu quasi et assignavit dicto Rebuffilli, suo genero, presenti et stipulanti, in pignore et nomine pignoris et specialis hyppothece tenezionis, videlicet quamdam ipsius Guillelmi vineam cartayratarum duarum et medio vel circa, sitam in territorio dicte civitatis loco dicto al.…, videlicet ab introitu ipsius vinee procedendo cabanono quarto ejusdem vinee juxta parietes in rectitudine dictorum introitus et cabanori constructos confrontantem a parte septentrionis cum alia vinea ejusdem Guillelmi de Aquinea et supra cum heremo ac aliis suis confinibus, pro summa quidem et in pignore conventionali florenorum septuaginta quinque ab eodem Ludovico Rebuffilli tenendam et possidendam vineam, quousque eidem Ludovico Rebuffilli fuerit integraliter exsoluta dicte dotis summa cum pactis sequentibus inter partes predictas stipulatione solita firmatis, videlicet quod soluta illa summa et non alias vinea prelibata revertatur ad dictum Guillelmum de Aquinea et suos.

Item quod fructus ex illa vinea medio tempore percipiendi ab eodem Rebuffilli non debeant aliqualiter in sortem computari, attento quod premissa fuerunt pro onerum matrimomialium supportatione.

Item quod, in eum casum quo dicta vinea liberaretur aut remaneret dicto Rebuffilli et contingerit casus restitutionis dicte dotis (quod Deus advertat !), quod sit in electione ejusdem Rebuffilli et suorum ipsam vineam pretio quo liberaretur retinere aut in solutum dicte dotis usque summam continentem restituere illo vel illis quibus restitutio facienda esset.

Item quod ille Rebuffilli dicto medio tempore teneatur dictam vineam temporibus congruis decenter cultivari et operari facere, ut est solitum in predicta civitate Aquensi, suis sumptbus et expensis.....41/.4.144, 40%... ude. ses tes dim

@o+ eee ve eve see vos ve ver pee vos eve eee eue +09 ve 9% sen 6e ve

\'EV: | | : : 440, 13 novembre.

Contrat de mariage d'Antoine Laurens et Béatrice Andron. avec pacte d'affiliation dudit Antoine Laurens par Raymond Andron, père de Béatrice.

Archives départementales des Bouches-du- Rhône, dépôt d'Aix, série E, fonds Laucagne, extensoire Jean des Tours, n° 147, fo 180.

In nomine Domini nostri Jesu Christi amen. Anno Incarnationis ejusdem millesimo cccc decimo, die x111 mensis novembris, notum sit tam presentibus quam futuris quod, cum tractatum fuerit de matrimonio contrahendo per verba de futuro inter Raymundum Androni, civem et habitatorem civitatis Aquensis, tractantem pro Beatriseta ejus filia cum suis amicis, pro parte una, et Antonium Laurentii, de Manuasca, filium quondam Bertrandi Laurentii, dicti loci de Manuasca, cum suis amicis, pro parte altera, |

Hinc fuit quod dictus Antonius Laurentii gratis et sponte promisit et ad sancta Dei evangelia corporaliter tacta juravit dictam Beatrisetam duxere in uxorem legitimam in facie sancte matris Ecclesie, ut moris est inter fideles, et eidem Beatrisete corpus suum dare in legitimum et legalem maritum, si et quando pro parte dicte Beatrisete fuerit requisitus et sine aliqua contradictione ; et vice versa dicta Beatriseta, cum consensu licentia auctoritate et voluntate dicti Raymundi Androni, patris sui, ibidem presentis, promisit et juravit ad sancta Dei evangelia corporaliter tacta dictum: Antonium Laurentii recipere in legalem et legitimum maritum et dicto Antonio Laurentii corpus suum dare in legalem uxorem, quando pro parte dicti Antonii fuerit requisita et sine Aliqua contradictione.

Et, quia matrimonium est honerosum et in talibus est consuetum mulieribus constituere promittere et assignare dotes, eapropter, ad supportandum honera dicti matrimo-

La

nii, dicte partes prius inscripta fecerunt et in hunc modum qui sequitur processerunt :

Et primo quod dictus Raymundus Androni debeat dictum Antonium Laurentii [accipere] in filium aductium (?) et legitimum occasione predicta in omnibus bonis suis, seu alias dicta omnia bona sua constituere in dotem dicte Beatrisete, prout juri consulens melius et securius duxerit faciendum.

Item quod dictus Antonius debeat dare et assignare dicto Raymundo et adjungere dictis bonis summam vigenti octo florenorum in moneta pura in contractu dicti matrimonii, et post dictum matrimonium ponere id et quicquid idem Antonius exigere poterit et recuperare de dote Catherine quondam matris sue; que omnia antedictus Raymundus dicto Antonio recognoscere teneatur in receptione eorumdem super bonis suis, quando recipiet.

Item quod de fructibus seu alias de lucro quod, Domino permittente, dicti Raymundus et Antonius habuerint, seu alias de ipsis bonis communibus eorumdem, dicti Raymundus et Antonius debeant et possint maritare et dotem constituere tam Huguete filie maiori dicti Raymundi quam aliis quibuscumque Lberis masculis seu feminibus legitimis et naturalibus, quos inde dictus Raymundus habere contingerit ac etiam ipsum Antonium de Beatriseta uxore sua futura juxta facultatem bonorum eorumdem. |

Item fuit actum quod, maritatis liberis cujuscumque fuerint sexus dicti Raymundi, ex in le eo moriente universa bona sua restent penes dictos Antonium et Beatrisetamn, futuros conjuges, in solidum et in totum, salvis tamen dotibus promissis dictis liberis. Et si tempore mortis dicti Raymundi dotes non essent solute promisse, quod tales liberi futuri debeant ipsa bona dividere equis partibus cum dicto Antonio et Beatriseta, conjugibus futuris; ubi non promisse essent et non solute, quod solvantur de bonisipsis communibus contrahentium predictorum.

Item fuit actum quod, si dicta Beatriseta morietur absque prole Jegitima ab eorum corporibus procreata antequam dicto Antonio, propter quod dictum afilhiamentum seu dicta concordia non teneatur, quod dicto casu dictus Antonius habeat et habere debeat in et super bonis omnibus dicti Raymundi summam xxvus florenorum et, ultra hoc, medietatem omnium bonorum que tempore mortis dicte Beatrisete dicti Raymundus et Antonius acquisiverint ultra illa que nunc habent. Et nichilominus recuperare poterit cetera alia.bona que de dote sue matris posuerit in domo dicti Raymundi.

Similiter, et sit contingerit dictus Antonius mori antequam dicta Beatriseta absque prole legitima ab eorum corporibus procreata, quod in eum casum dicti vigenti octo floreni, quos dictus Antonius debet ponere in domo dicti Raymundi in contractu dicti matrimonii, incrementum dotis sue restent et sint dicte Beatrisete. Et nichilominus medietas omnium bonorum, que dictus Raymundus et Antonius tunc temporis fuerint lucrati et acquisiverint, de cetero aliis bonis dictus Antonius possit disponere pro libera voluntate.

Item fuit actum inter dictos Raymundum et Antonium quod ipsi, quamdiu vixerint, simul stare debeant in eodem hospitio dicti Raymundi ad unum panem et unum vinum, tamquam pater et filius.

Et fuit actum inter partes quod dictus Antonius debeat ponere in domo dicti Raymundi usque summam octuaginta florenorum auri, inclusis dictis xxvinr florenis ; et eo casu, quo idem Antonius dictos octuaginta florenos non poneret, dictus Antonius non habeat avantagium quantum dictus Raymundus. ï

Que omnia et singula, in hoc presenti publico instrumento contenta, partes ipse contrahentes et earum dquelibet, Raymundus Androni et Antonius de sancto Laurentio, per se et suos heredes, prout ad quamlibet pertinet et spectat,

sibi ad invicem et vicissim attendere complere et inviolabiliter observare et contra non facere dicere vel venire, de jure vel de facto, tacite vel expresse, directe vel per oblicum per sé vel per alium vel alios, sub reffectione et integra restitutione hinc et inde omnium dampnorum expensarum et interesse, que quas et quod dictas partes contrahentes vel earum alteram aut suos in curia vel extra facere aut pati contingeret, litigando vel aliter quovis modo laborando ob culpam alterius ipsarum, et ad sancta Dei evangelia corporaliter tacta sponte juraverunt, sub ypotheca et obligatione omnium bonorum suorum presentium et futurorum ;

Renunciantes inde dicti Raymundus Androni et Antonius sancti Laurentii, et quilibet ipsorum, exceptioni doli mali, actioni in factum, condictioni indebiti, sine causa vel ex injusta causa et per pactum, petitioni et oblationi libelli hujus instrumenti vel ejus note copie, omnibus feriis induciis et dilacioni et exceptioni dictorum pactorum sic non habitorum et non conventorum, et demum omni alii juri et legi, quibus contra predicta venire possent.

Et ibidem presens Bertrandus Martini, sabaterius, payrenus dicte Beatrisete, in augmentum et pro augmento dotis predicte promisit constituit et gratis assignavit, et amore Dei, dicte Beatrisete filiole sue presenti stipulanti et recipienti duos florenos auri, quos solvere et deliberare promisit a festo proxime venturo natalis Domini in unum annum florenum unum, et alium florenum in alio tunc sequenti festo natalis Domini; et sic attendere et complere promisit dictus magister Bertrandus Martini et contra non facere juravit ad sancta Dei evangelia, sub ypotheca et obligatione omnium bonorum suorum presentium et futurorum et sub omni juris et facti renunciatione pariter et cautéla.

De quibus omnibus et singulis supradictis utraque pars, Raymundus Androni et Antonius sancti Laurentii, et quilibet per se, petiit sibi fieri publicum instrumentum per me notarium infrascriptum dictandum ad consilium et di-

cionem unius sapientis vel sapientium in jure, substantia non mutata.

Actum Aquis in hospitium dicti Raymundi Androni in aula, testibus presentibus ad premissa vocatis et rogatis, videlicet : circumspecto viro magistro Rostagno Henrici, Provincie rationali, venerabili viro domino Bartholomeo Chaputii, presbitero, vicario ecclesie Marie Magdelene Aquensis, Isnardo Servellati, teulerio, Jacobo Chaberti de Aculea, habitatore Aquense, et Audiberto de Pertusio, alias Merret, Guillelmo Brueys et Nitrono Balhioni Aquense, et me, Johanne de Turribus, de Aquis, notario publico in comitatibus Provincie et Forcalquerii auctoritate regia et reginali constituto, qui requisitus presens publicum instrumentum scripsi signoque meo consueto signavi.

V 1429 (1430. N. S.), 31 Janvier Contrat de mariage d'Antoine Rostang et Simone Rostang avec constitution d’une dot en argent payable par échéances.

Archives départementales des Bouches-du-Rhône, dépôt d’Aix, série E, fonds Laucagne, extensoire Lantelmi, n° 270.

Constitutio dotis pro Antonio Rostagni, filio Jacobi, de Aquis.

In nomine Domini nostri Jesu Christi amen. Anno Incarnationis ejusdem Domini millesimo n° vicesimo nono, et die ultima mensis januarii, hora none vel circa regnante serenessimo principe ac domino nostro domino Ludovico tertio, Dei gratia rege Jerusalem et Sicilie, ducatus Apulie duce Andegavie, comitatuum Provincie et Forcalquerii, Cenomanie ac Pedemontis comite, feliciter amen.

Ex hujus veri et publici instrumenti tenore universis et

singulis tam presentibus quam futuris evidenter pateat et sit notum quod, cum tractatum fuerit matrimonium et inde per carnis copulam consumatum more orthodoxorum inter videlicet : Antonium Rostagni, filium Jacobi Rostagni, laboratoris de Aquis, ex una, et Symonam, fillam Bertrandi Rostagni, dicte civitatis, partibus, ex altera, nullo documento seu alia scriptura publica vel privata de matrimonio hujusmodi testante, ut fertur, unde affectantes et pariter anelantes prefati Jacobus Rostagni et Bertrandus Rostagni de matrimonio hujusmodi et dotis constitutione dicte Symone publico documento constare pro ipsius juris conservatione, Hinc est et fuit quod, anno et die in principio hujus publici instrumenti descriptis, prenominatus Bertrandus Rostagni, ut pater et legitimus administrator dicte Symone ejus filie, bona fide omnique dolo et fraude remotis, sponte et scienter ac ex ejus certa scientia, non vi dolo metu non cohactus nec deceptus ab aliquo vel aliquibus circumventus dolose vel fraudulinter seductus, sed tamen de sui bona franca libera et spontanea voluntate ac motu proprio et deliberato proposito et consulto, ut dixit, per se et suos heredes et in poste” rum juris et rei successores quoscumque, constituit et assignavit ac dare et solvere promisit in dotem et pro dote ac nomine et ex causa dotis ejusdem Symone, filie sue, prelibato Jacobo Rostagni, patri et legitimo administratori dicti Antonii Rostagni michique notario subscripto, velut communi et publice persone, presentibus ac vice et nomine ejus-. dem Antonii stipulantibus et recipientibus, videlicet : florenos auri quinquagenta quinque currentes in Provincia, ipsorum quolibet pro sexdecim solidis Provincialium computato, ac raupas et ‘jocalia, quas dicta Symona de presenti habet» apreciandas per amicos communes ipsarum partium ; Quosquidem florenos auri quinquagenta quinque valoris

et designationis premissorum necnon raupas et jocalia pre-

dictas prefatus Bertrandus Rostagni dotis nomine predicto dare et solvere promisit et convenit memorato Jacobo Ros”

ef

Page 1