Deutsche lieichslngsublen, X
3. !hifl.. p. 730 et suiv., 831» : C. ZunltMcl [Ampliss. collect., Y. 43 li ; Paolo dcllo Masli'o, p. 82 ; Gimifjrnano In^hiranii (Arch. slor. iluliano, b' série, I. 1888, p. Ki .
i. J. Haller, I, 313; Deutsche n?ichstagsalden, X, 698, 699, 820 ; XI, 30-32. Cf. Monuni. (U>ncil., II, 336.
j. Deutsche Heichslafisaklen, X. 695. etc.
2'li- l.A VIC.I-OIIU-: ItL" CdNClI.K
taillée : Jean Casanova, l'aulcur clos dures remontrances que Ion sait, et Louis Aleman , qui méditait depuis un an cette luyuc ' . Tous deux partirent de nuit, déguisés, sans escorte, montèrent, à Ostie, siu' la même galère, envoyée tout exprès par le duc de Milan pour les emmener vers If nord -. De la part de Casanova, l'inconvenance de cette fuite choqua Ruf^ène d'autant plus qu'il n'avait à se reprocher aucun manque d'égards envers le cardinal aragonais : il s'en plaignit à Alphonse V avec grande amertume ■\ sans se douter que le monarque était le véritable instigateur de l'évasion ^. Le départ de Louis Aleman, favorisé peutêtre par la présence de Sigismond, qui logeait à Rome dans son palais, fut accompagné de péripéties émouvantes •' : à peine sorti
1 V. plus haut, p. 207 et 2()S.
2 V. une note insérée dans un ms. provenant ciu cardinal Orsini : « Doniinus Arelalensis noctu, in liabitu dissiniulatu, cum .nu. l'amiliaribus. ivit versus marc, et ibi ascendit j,''alcam ducis Mediolani paratani ad hoc. Doniinus S. Si.xti idem fecit : nam noctu fnrtivc habiit et galeam intravit. Et tanta fuit niansuetudo Pape quod onines de familia predictorum, cum rébus eorum et bonis, illesos transiri [lermisit, licet mnlti sciverint de predicta familia recess[um] eorum et non revelarimt. » (Bibl. Laurcntienne, ms. cité, fol. lOG v°.) Cf. Moniim. Concil., II. .i58.
3. « Non solum admirari, sed etiam dolerc cofjrimur ob multas causas, carissime fili, ex ino]>inato discessu, seii potius turpi fujra dilecti fdil nostri Johannis, tituli S. Sixli presbiteri cardinalis, qui nuper noctu, dissimulato h-ibitu, et ferme solus, ex Urbe aufugit, in nostrum et Ecclesie scandalum et contemptum. p]t quidem luijus rei indignitatem tanto magis admiramur quanto minus ab eo id lieri dccuit qui, houoratus scmpci' a nobis, nulla ia rc violatus. ita prccipitcm se egit. Qui, si ad suum, si ad tuum, si ad re^ni et nationis sue honorem, si ad bénéficia per nos in eum collata respicere voluisset, profecto meliori consilio usus repressisset impetum suum et in tantum errorem minime incidisset. Nam, cum tue Scrcnitatis postulatione olim cardinalis fuisset factus, nos etiam cum simili consideratione suam pcrsonam honoraremus... Omncs ccrte ex tuo dominio existen tes in Curia probi et notabiles viri factum hoc uno ore merito damnant ac vitupérant... Sperabamus eum sapere que sunt boni status Ecclesie ac concordio. unionis et pacis. At vcro talis discessus nos cogit aliter suspicari. ne scilicct illis herere velit qui scandala, dissensiones et scissuram suscitare in Ecclcsia moliuntur. Quod ille ne possit, etiam si vellet, per tue Sapientie opus prqvidendum est... Et ne aliqui existimare possint hoc quod egit aut voluntate aut consensu tuo factum esse, (istendas oporlct id tue Sereniiati displiccre. . . Nos quidem hoc consolatur nuUani justani causam nos prcbuissc ad taleni i-eccssum. » (Arch. du \'at.. Reg. 359, fol. 69 v".)
4. V. une lettre d'Alfonse V du 20 juin 1 133 J. Anietller y Vinyas et J. Gollell. I. '102-406). ' , '