‹ La diplomatie carolingienne; du traité de Verdun à la mort de Charles le Chauve (843-877)Chapitre 156 sur 164 · LA DATE DU TRAITÉ DE SAINT-ARNOUL DE METZ · texte numérisé non relu

LA DATE DU TRAITÉ DE SAINT-ARNOUL DE METZ

(dernière semaine de juin 868.)

Le texte du traité dont il s'agit nous a été transmis par le P. Sirmond, d'après un manuscrit de Laon,qui n'est pas autrement connu. Voici ce texte, reproduit d'après l'édition qui en a été donnée par M. Krause ^ :

« Anno Incarnationis dominlcœ DCCCLXVIH. indictione prima, Métis civitate apud sanctuin Arnulfum, hœ pactiones inter Hludowicum et Karolum gloriosos reges factœ sunt, hispraesentibus : Hincmaro archiepiscopo, Liutbertho archiepiscopo, Altfrido episcopo, item Hincmaro episcopo, Witgario episcopo, Odoiie episcopo, regni Karoli gloriosi régis XXIX.

« Amodo et deinceps ad Dei voluntatem et sanctae ecclesiœ restauratioiiem et honorem atque defensionem et ad nostram communem honorera et salvamentum at(|ue profectum et ad salvationem ac pacem christiani populi nobis commissi isti fratri meo Karolo et consilio et auxilio in vera fraternitate, quantum Deus mihi scire et posse dederit, fidelis adjutor ero.

Et si Ueus nobis amplius adhuc de regnis nepotum nostrorum donaverit, et in acquirendo ac in dividendo, sicuti plus œqualiter aut nos aut nostri communes fidèles invenerint, quos commuai consensu elegerimus, et in ipsa divisione consentiendo et in habendo et in conservando atque defendendo tam istud quod habemus quam et quod nobis de prsefatis regnis Dominus concesserit. absque dolositate aut deceptione vel superabreptione illi sincerus auxiliator et cooperator ero, sicut verus frater vero fratri per rectum esse débet; in hoc, ut ipse similiter erga me conservet.

« Mandeburdem autem et defensionem sanctœ romanaî ecclesise pariter conservabimus in hoc, ut romani pontifices nobis debitum honorem conservent, sicut eorum antecessores nostris antecessoribus conservaverunt. Sic me Deus adjuvet et isti sancti.

Similiter et Karolus Hludowico promisit. »

La date de mois et de jour est circonscrite entre le 21 juin 868, point de départ de la 29'= année du règne, et le I" septembre, le 24 septembre ou le 1" décembre selon le compte de l'indiction. La formule de la date du manuscrit n'a rien de suspect et tous les éléments sont concordants. Dans ces conditions, pour la rejeter, il

Page 1