‹ La diplomatie carolingienne; du traité de Verdun à la mort de Charles le Chauve (843-877)Chapitre 81 sur 164 · Migne, Palrol. Int., CXIX · texte numérisé non relu

Migne, Palrol. Int., CXIX

3. Elle commence par ces mots (Capitul., Krause, II, 164): « Post « quam iste patruus meus Hludowicus me in sua bonitate in filii loco « suscepit, sic erga me semper in sua mercede fecit, sicut et illum « decuit et milii necesse fuit. »

S6 LA SIICC.I'.SSKIN ItK I'II(»VI';N(;|'; |sr,3|

ration, où il so C(»iu[)laisaiL ;i (livul^iicr les [loiiits sur los- ([iicU il avail oblige'' Lolliaire ;'i lui (U)iiuor saiisl'arlion '.

Si donc la conférence de 8(32 avait évité un conilit inuninont, elle n'était certainement pas parvcniue à faire disparaître toutes les causes de dissentiment entre Lothaire et Charles. A Savonnières, rien n'avait été résolu et personne n'avait désarmé : le résultat de ces laborieuses lU'gociations n'était, en dernière analyse, qu'un compromis provisoire.

La mort do Charles de Provence, qui survint le 25 janvier 8(53", pouvait provoquer les plus grandes complications. Lo-

1. ("est ainsi, et ainsi seidement, qu'il est possible de concilier sans invraisemblance le récit d'IIincmar et la note additionnelle conservée dans certains des manuscrits (jui nous ont transmis les articles de Savonnières. Voici, au surplus, les deux textes qu'il s'agit de mettre d'accord :

1« Ann. Berl. , p. 60-61 : « Postquam professionom sub bac convenientia « Karolus et episcopi, qui cum eo erant, in communioiiem ïllotharium « receperunt, et scriptas ac consiliariis recitatas adnunciationcs, quasde « illorum conventu debuerunt populo nunciare, usi consilio pr;vcipue « llludowicus et Hlotharius Ciiuonradi, sui consiliarii, Kai'oli autem « avunculi, qui superciliosa, sed frivola et nec sibi adeo nec phiribus « proticua, more sueto, scientia nitebatur, ne innotescerentur populo « causaî quas Karolus Hlothario reputabat. penitus rejecerunt. Verum « Karolus, contra eorum vota, omnibus pleniter notum fecit, quia, « pro uxore contra evangelicam et apostolicam auctoritatem relicta et « altéra ducata, et quia uxori Bosonis et Balduino, qui liliam ejus « juratus fuerat in uxorem, excommunitatis connnunicaverunt, Hlo- « tbario ante predictam professionem communicarc nolebat. » Conrad est représenté comme ayant manœuvré en faveur de Lothaire. Or la l'emme de Conrad le jeune s'appelait Waldrade {Hisl. de Fr., VIII, 589). Y aurait-il là encore une influence de la parenté '?

2" Cod. 1,4-6 ((](ipitul.,éd. Krause, II, 165) : « Quoniam istas qua> prse- « C3duiit adnuntiationes Uludowicus et lllotbarius cum illorum sequa- « cibus, posl(]uain coraui omnibus, qui adfueianit, trium regum consi- « liariis fere duccntis, latn episcopis quam abbatibus et laicis, rtdectas « penitus rejecerunt, ne pt)pulo len'erentur, ut causa illotliarii })enitus « tacerentiir, banc, qua; sequitur adiumtiatioiiem ilouums Kai'olus « istis ij)sis verbis, jaui vesperi, adnuntiavit, apud Sablonarias, anno « Incarnationis dominic;e .IX'CCLXII. indii'tione. .\I. 111., nouas uovem- « l)ris, in ipsa casa, ul)i relecta sunt priccedontes adiumtiationes, in « quain pauci alii intraveruut, ([uam «lui antea fuerant, quoniam fere « plena de ipsis ei'at. » ( 'ette seconde (idiiuntiitlio de Chai-les, (|ue les textes ne donnent pas, fut seule l'cndue publique, et seule elle énonçait les points sni' les(piels les autres rois avaient réclamé le secret.

2. (ihil. /.nf/i/. errl. (éd. C.uigue, p. l'i) et Ann. lit'rt., a. 863, p. 61. — i'ï. i'(»iq)ai"(liii, /j' roi/diniic (le l'rovfnrc. p. .'>2,

Page 1