CUAPITRK V. — LES DONS DU SAINT-ESPRIT
distingue des actes de vertu commune. II faudrait être bien étranj^cr aux choses de la vie spirituelle pour ne pas en avoir fait la remarque et même l'expérience. Que de fois peut-cire, au moment où nous nous sentions comme plongés dans les ténèbres, sans espérance, sans amour» tristes et désolés, un rayon de lumière divine n'est-il pas entré dans notre àme, dissipant les ombres, et nous provoquant à la confiance, à la ferveur ! C'était l'Esprit consolateur avec ses instincts (1). Puisse-t-il dans sa bonté miséricordieuse se révéler souvent de cette sorte à notre àme, et puissions-nous, en vertu de ses dons, répondre à ses prévenances si salutaires (2) !
(1^ •' (juiciiinqur spiritti Dei aguntur ; i. e. regunlur sicut a quo d«iii diiclore et liireclore : quod quideni in nobis facit «piritiiii, in quantum illuminât nos interius quid lacère deheamus... ilonio aulem »piriliiali» non sulum in>truitur a Spirilu >anctoquid a^eie deb'.'at, sed vliam cor ejus a bpirilu Sanctu luoveltir. idt-o plus ïiitolligendum o«l in in eo quod dicltur : Qnicuuique Spirilu Dei aguntur. Illa eniin agi dicuntur, qui quodam superiori inslinctu moventur . . . Homo spirituali* non quasi ex motu propriii» voluntatis principalili-r. «tfd rx intlinclu Spiritus Sancti incluialur ad aliquid ai^iMidum *•. S. Tliuni.. Comment, in Kom.. VIII, 14.
(2> Deux point» à noter pou' répondre k dt-ux (luestion».
l'rrmière question ; Quel est le rappoit des dons avec les vertus tticologalcs^Héponse: <(.\niinus homlnis non movctur a Spiritu sancto. ni»i ci secundum aliquem modnm uttiatur ; sicut instrumcnluni non movelùr ai> artilice nisi per ccmtactuui aut |>er aliquam aliam unionem. l'rima aulem unio hominis est pcr lidem, spem et cliantalem (liis enira iniiabitat in nobis Spiritus sanctus, Itom. V, 5) ; undo Utae virlutr* praesupponuntur ad dona, tient radicvsquaodam donorum *. S. Tbum. 1-2. q.,OS, a. 4, ad 3 ; col. a. 8.
Seconde question : Les élus conservent-îU au ciel les dons du iiiaint-l'^prit ? Réponse : u De donis possumus dupliciter loqui, uno modo quantinn ad e»»cnliam donoruin, cl sic pcrlcclissimc crunt lu patria... cnju* ratio est quia dona Spiriius sancti pernctunt menleiu iiumanam ad sef|uendam niotionem Spiritus sancti, quod praecipiic crti in patria, quaiido Dous crit oninia in omnibus, ut dicitur t Cor,
208 LivitE iir. — DKs phincipks d'activité
\V, et quando liomo crit lotaliter subJitus I)eo. Alio modo |K>$$unt coiisiJorari quantum aJ raateriam, circa quam operantiir ; et sic in praosciili liabeiit aliqiiam opcralionem circa quam non habebunt in statu gloriae, et sic (quoad aliquod exercitium) non maiiebunt in patria ». S. Tiioni. ibiJ, a. (i ; col. S Bonavent. in III. D. 34, a. 2, q. 3. Ajouterai je que le pape Léon Xlli, dans sun Encyclique Dmnum illud munus. a sommairement, mais très nettement rappelé ces nolions tliéologiquos sur les dons du Saint-Ksprit ? « Hoc amplius liomiiii juslo. vilam scilicet vivenli divinac gratiae et per congruas virtutes tatiquani facultales agcnti, opus plane est septenis illis quao proprie dicuntur Spirilus saiicli donis. Ilorum enini benedcio instniitur animus et munitur ut ejus vocibus atquc impulsioni facilius promptiusque obsequalur : haec propterea dona tantae sunl elïicacitatis ut eum ad fastigium sanctimoniae adducant, tantaequc excellentiae ut in cœlesli regno eadem, quanquam perfeclius, persévèrent. Ipsorumque ope charismalum provocatur animus et elTertur ad appetendas adipiscendasque beatitudines evangelicas quae, perinde ac flores verno temy>ore erumpentes, indices ac nunciae sunt beatitatis perpe tuo mansurae. Felices denique sunt/ruc<uj ii ab Apostolo enumerati (Gai, V, 22) quos hominibus justis, in bac etiam caduca vita, Spirilus parit et ex.hibet. omni refertos dulcedine et gaudio... ».