‹ La Maison de Caix, rameau mâle des Boves-CoucyChapitre 12 sur 116 · LUI · texte numérisé non relu

LUI

(novembre 1243). CHARTK DE l'oFIICIAL d'aMIEXS CON'CERXANT UNE DONATION FAITE A l'aIîBAYE DE SAINT-MARTIN-AUX-JUMEAUX, PAR ODART DE CAIX, FRÈRE ET HÉRITIER DE FEU HUART DE CAIX, ET BURGE, VEUVE DUDIT HUART.'

Universis présentes litteras inspccturis. Magister Th. de Carnoto, canonicus et officialis Ambianensis, salutem in Domino. Noveritis quod ODARDUS DE KAIS et BURGA, quondam iixor HUARDI DE KAIS, quondam fratris dicti HUARDI, recognoverunt coram nobis HU ARDUS, quondam dccessit, iegavit in elemosinam perpetuam ecclesic Sancti Martini de Gemellis Ambianensis, unum modium frumenti ad mensuram de Maiseriis, capiendum singulis annis ad terram suam quam dicti HUARDUS et BURGA insimul acquisierunt, sitam apud Sanctum Medardum in Calceia, quicumque eam tenuerit, et quam tenebant dicti H. et B., de Adam Loufart, filio et herede domini Hugonis Loufort, militis. Quodlegatum dictus ODARDUS tanquam hères prefoti HUARDI, quondam fratris sui et BURGA tune vidua, coram nobis laudaverunt et approbaverunt et juraverunt quod nunquam aUquo titulo, contravenirent per se, vel per ahum, nec dictam ecclesiam super hoc ahquatenus de cetero molestarent. Incujusrei testimonium présentes litteras confici fecimus, et sigillo curie Ambianensis roborari. Actum anno Domini M° CC° XL° mense Novembris.

Cariiilaire de Sûiiit-Mûrtiii-aiix-Jitiiicaiix aux Archives du Département de la Somme, f" 88 v^

Voici la mention de cette pièce faite par D. Villevieille,

dans son Trésor généalogique (Mss. de la Bibl. Nat., Cabinet des Titres, 120, f. 13 recto), d'après un Cartulaire de l'Evêché d'Amiens, aujourd'hui perdu :

« Odard de Kais, frère et liéritier de feu Huart de Kais et Burge veuve dudit Huart, donnent à l'abbave de Saint Martin aux Gémeaux une rente d'un muid de froment sur la terre que les dits feu Huart et sa d*" veuve avoient jadis acquise, située à Saint-Médard en la Chaussée et tenue en fief de Adam Loufart, fds et héritier de Messire Hugues Loufart, chevalier, au mois de 9'"''' 1243. »

« Cartul. de l'Evêché d'Amiens, cotté H, fol. 88, v°, »

(28 AVRIL 1324). ARRÊT ORDOXXAXT DE FAIRE UNE ENQ.UÉTE SUR LA COUTUME LOCALE DANS UN PROCÈS PORTÉ EX PREMIÈRE INSTANCE DEVANT LA COUR DE GIRARD DE NOYELETTE, CHAPELAIN PERPÉTUEL DE N.-D. d'aMTENS, ENTRE AVELINE « DE CAIS » ET MARIE DU JARDIN, AU SUJET DE LA SUCCESSION d'uN FIEF DE FEU JEAN DE MAZIÈRES.

Cum in curiâ Girardi de Noieletà, Capellani perpetui ecclesie béate Marie Ambianensis, AVELINA DE GAIS contra Maroiam de Jardino se in certa successione certi feudi defuncti Johannis de Masseriis quam ad se, tanquam ad primogenitam et proximiorem heredem dicti defuncti, juxta patrie consuetudinem devenisse dicebat, tueri petcret, ipsamque Maroiam a saisinâ dicte successionis, quam injuste et sine causa intraverat, amoveri plura ad fmem contentum in suis articulis inter cetera proponens, quod et licet ipsa ex ligneâ femininâ et dicta Maroia ex masculinâ in pari gradu dictum defunctum ' attingere ^, tamcn ex quo eadem

* Le mss. porte : defectum.

* Le mss. porte : attingenere.

AVELINA cnu primogcnita, crat pcr dictam consuetudincm tanquam hcrcs proximior preferenda, dicta Maroia pliira ad finem contrarium in suis articiilis declaratum, inter cetera consuetudincm contrariam c contrario proponcnte, tandem lite super hiis contcstatâ, visisque depositionihus tcstium super quibusdam articulis partium carundcm productoruni liincinde, dicta curia Capellani predicti pronunciavit eandem AVELINAM bene probasse se primogenitam, quapropter dictam successionis saisinam haberet, et in eâ solà et in solidum remaneret prout in pronunciato hujusmodi plenius continetur, a quo judicato tanquam a pravo et falso dicta Maroia ad assisiam Ambianensem appellavit; verum auditis partibus in dicta assisiâ, in causa appellationis predicte, fuit dictum per judicium Curie dicte assisie dictam curiam dicti Capellani bene judicasse et dictam Maroiam maie appellasse, et quod emendaret appellans, a cujusmodi judicato tanquam ab iniquo et pravo ipsa Maroia ad nostram curiam appellavit, auditis igitur in nostrà curiâ dictis partibus, in causa appellationis predicte visisque judicatu et processu predictis per nostram curiam diligenter, quia in eodem processu non reperitur de dictis consuetudinibus fuisse inquisitum ad plénum per ejusdem nostre curie judicium dictum fuit quod de predictis consuetudinibus, tam Ambianensi quam et specialiter locorum, nbi res contenciose situate existunt, inquireretur, nostre curie refferendum per eam judicandum una cum processu predicto. Datum xxviij-' die aprilis (1324). P. Y. prepositi cantoris Briocensis.

Secundum tenorem hujus judicati facta est commissio decano de Roya, adjuncto secum aliquo probo viro. Facta xxvj^ die julii.

Archives Katiûualcs, Juges, Tome I (X'-')), fol. 397 v°. — Pièce analysée par Boutaric : Actes du Parlement de Paris, n° 7574.

(7 iMAI 1325). MANDEMENT A RAOUL DE LA NEUVILLE, CHEVALIER, DE PROCÉDER, AU LIEU DU DOYEN DE ROYE, aUI s'ÉTAIT EXCUSÉ PAR LETTRES, A UNE ENQ.UÉTE SUR UN PROCÈS ENTRE MARIE DU JARDIN ET AVELINE DE CAIX.

Dilecto nostro Radulpho de le Neuville, militi, salutem et dilectionem. In negocio per alias litteras nostms decano de Roya commisse inter Maroiam de Jardino, ex unâ parte, et AVELINAM DE CAYS ex altéra, vos loco dicti decani qui se super hoc per suas litteras excusavit, tenore presencium subrogantes, mandamus et commictimus vobis, quatenus adjuncto vobiscum aliquo probo viro neutri dictarum parcium suspecto, in dicto negocio juxta commissionis super hoc dicto decano facto tenorem cum diligencia procedatis. Datum Parisius VI*' die maii (1325).

Archives Nationales, Greffe, I (X^^ 8844), fol. 235. — Pièce analysée par Boutaric : Actes du Parlement de Paris, n° 7704.

(an. 1233). CHARTE DITE AU CARTULAIRE DE LIHONS « CARTA DOMINI JOHANNES DE CAIS, MILITIS », PAR LAQUELLE JEAN DE CAIX CONIIR.ME UNE VENTE FAITE AU PRIEURÉ DE LIHONS PAR ENGUERRAN DE AUBERCOURT, CHEVALIER, SON VASSAL.

Ego JOHANNES DE GAIS, miles, omnibus présentes litteras inspecturis. Notum facio quod Ingerannus de Aubercort, miles, bomo meus, vendidit de assensu et

voluntatc mcâ, priori de Lihons, prcsbitcro et communitati eiusdem ville, in pcrpetuum, quaniJani decimam quam de me tenebat, sitam in territorio de Aubercort, ad opus cujusdam capellanie, in ecclcsià Beati Medardi construcnde vel ad divisioncm parrochic cjusdem ville si possit iieri et dictus prior prcsbvtcr et communitassibi ^■iderint expedire. Sciendum est etiam quod Heudiardis vidua, mater ipsius Ingerranni, dictam decimam quitavit, fide data, et ad opus dicte capellanie vel divisionis parrocchie in manu meâ

resignavit. Hanc autem vendicionem Milesendis uxor

dicti Ingerranni et omnes filii sui voluerunt et unanimiter concesserunt,, et sub fide et juramento creantaverunt, quod in dicta décima nichil aliquo jure de certo reclamabunt, nec illum qui dictam decimam tenebit molestabunt super

hoc, vel facient molestari. Nec propterea est quod dicta

décima comparata fuit de quadraginta libbras parisienses, quos Michael dictus Unbra, quondam bone memorie, et Soeta uxor ejus legaverunt ob remediumanimarumsuarum ad faciendum vel ordinandum illud quod superius est expressum. Notandum est etiam quod ego predictus JOHANNES, omne servitium in quo in dicta décima tenebatur, quitavi intuitu pietatis, hoc retento quod ille qui dictam decimam tenebit et possidebit, mihi vel heredi meo reddet annuatim in nativitate Domini VI denarios censuales et in dicto termino dictus census mihi vel heredi meo redderetur. Ille qui superdictam decimam teneret et duos denarios solummodo redderet pro emendà. In cujus rei testimonium présentes litteras tradidi preflitis priori, presbytero et communitati ville Lehunensis sigilli mei munimine roboratas. Actum anno domini millesimo ducentesimo tricesimo tertio, mense Augusto.

Cartiilairc du Prieure de LilkVis-cii-Santcrre, Original. Mss. de la Bihl. NaL, pet. in fol. parchem. Fonds Lalin, 5460, fol.31.

(mai 1244). CHARTE PAR LAQUF.LLE JEAX DE CAIX, CHEVALIER, ET AGNÈS, SA FEMME, VENDENT AU CHAPITRE DE SAINT-MATHIEU DE FOUILLOY, DES TERRES SISES AU TERRITOIRE DE AUBECOURT.

Universis présentes litteras inspecturis. Ego JOHANNES DE KAIS, miles, notum facio quod ego vendidi, légitima venditione, pro sexaginta et decem lib. paris, michi in pecunià numeratâ intègre persolutis, decano et capitulo Sancti Mathei de Foilliaco, in augmentum constitutionis cujusdam capellanie, constitute in ecclesiâ Sancti Mathei de Foilliaco ad opus domini Pétri Campion prebiteri (sic), circiter quatuordecim jornalia terre site in territorio de Aubecourt, inter Le Hunum et Rousieres, in tribus pechiis, scilicet : in majori piechiâ sunt sex jornalia terre et dimidium et très virge; in mediâ aiitem piechiâ, quatuor jornalia et dimidium et tresdecim virge; in minori autem, tria jornalia sexdecim virge minus, ad virgam Le Huno; ab ipsis in perpetuum libère et pacifice possidenda et habenda, que terra de meo erat acquestu. Dicta vero terra vendita tenebitur de cetero de domino Nevelone de Chaule, milite, per sex denarios parisienses censuales eidem, singulis annis, in festo Sancti Remigii persolvendos. Promisique, juramento prestito, quod contra hujusmodi venditionem non veniam, nec dictos Decanum et Capellanum, successores aut aliquem ex parte ipsorum, super premissis per me vel per alium, in foro ecclesiastico sive seculari, aliquatenus molestabo, nec molestari procurabo. Immo eis dictam venditionem tamquam a me légitime foctam, adversus omnes ad jus ad Icgem venirc volentes, bonâ fide garandizabo; rcnuncians omni exeptioni (sic) numerate pecunie et soluté, auxilio juris communis et civilis, et omnibus

hiis que possent obici contra hoc instrumcntum et flictum. Ad omnia et singula premissa prout supcrius sunt cxpressa meum heredem obligavi. Hinc autem venditioni AGNES, uxor mea, benignum prcbuit assensum, cui dedi sufficiens excambium, videlicet sexdecim jornalia terre, sita in territorio de Aubccourt, in duabus pechiis, quarum una sita est juxta terram advocati de Brach et alia ad puteum del BoLiconnier; que juravit quod contra premissa non veniet nec eos super hoc molestabit et ad hec heredem suum obiigavit. In cujus rei testimonium présentes littcras sigilli mei munimine roboravi. Actum anno Domini M. CC. quadragesimo quarto, mense maii.

Grand Caiiiilairc du Chapitre de Sainl-Mathieii de Foiiilloy, aux Archives du Départeiiienl de la Soiniue, Charte XXX, toi. 65. — Mention de cette pièce est faite par D. \'illeviEiLLE : Trésor généalogique, Mss. Bibl. Kat.

XXR^

(mai 1244). NEVELON, CHEVALIER, SEIGXEUR DE CHAULE, COXFIRME, COMME SUZERAIN, UNE VENTE DE TERRE SITUÉE A AUBECOURT, FAITE AU CHAPITRE DE SAINT-MATHIEU DE FOUILLOY PAR JEAN DE C\IX, CHEVALIER, ET SA FEMME AGNÈS.

Universis présentes litteras inspecturis, Ego Nevelo miles, dominus de Chaule, notum facio quod ego venditionem quam JOHAXXES DE Kx\IS, miles, fecit, sicut coram me recognovit, decano et capitule Sancti Mathei Foilliacensis pro sexaginta et decem libras parisienses sibi persolutis, sicut coram me recognovit, de quatuordecim jornalia terre site in territorio de Aubecourt inter Lehunum et Rousières in tribus pechiis; in majori autem pechià sunt sex jornalia terre et dimidia et très virge; in média autem

quatuor jornalia et dimidia et tresdecim virge; in minori autem tria jornalia sexdecim virge minus ad virgam Lehuno; hancvenditionem volo, laudo, concedoet approbo, tanquam dominus. Ita quod dicta terra de me et de heredibus meis tenebitur, de cetero, imperpetuum, per sex denarios parisienses censuales ab eis et successoribus eorum michi et heredibus meis, singulis annis, in festo Sancti Remigii, in domo meâ apud Chaule, persolvendos. Si vero dicti sex denarios censuales michi, sicut dictum est, in dicto termine non persolverentur, ego a dictis Decano, Capitulo et Capellano, et successoribus suis, duodecim denariis parisiensibus pro emendà, tam modo et nichil amplius, possem repetere nec aliquid aliud pro servitio exactione relevagio possum ab eis repetere. Insuper AGNES, uxor dicti JOHAXXIS, venditionem istam spontaneâ voluntate, non coactâ, coram me bénigne concessit. Quod ut lirmum et stabile permaneat, présentes litteras dictis Decano, Capitulo, Sigilli mei et Capellani munimine tradidi roboratas. Actum anno Domini millesimo ducentesimo quadragesimo quarto, mense maio.

Carlttlairc de Saint-Mathieu de Foiiilloy, aux Archives de la Somme, Charte XXXI.

Page 1