I-A MÉDECINE A GENEVE
Item, Btatuimus et ordinainus quod, de cetero, quecunque oblationes seù legata que fièrent in ipsis altaribus Bive cappellis sancti Nycolay et Sancte Marie Magdalene, vel alias ibidem in manibus ipsorum curatorum reahter exhiberentur, sint el esse debeant et pertineant ad ipsos curatos duntaxat singula singulis referendo sine contradictione quacunque
Item, ut seeurius ac melius jocalia capellarum dictaruin leprosariarum cùstodiri possint, infra Pascha, armatorium quod est sub altari capelle Sancti Nycolay foderetur de postibus et divjdatuï, fiatque hostium forte cum firma sera et clavi. In capellavero béate Marie Magdalenes, si armatorium ibi fieri non possit, fiât archa firma et fortis de forti memore cum firma sera et clavi. Ibidemque de cetero reponantur calix et alia jocalia et paramenta dictaruin capellarum, clavisque illa et quecunque dicta jocalia in co loco per curatum custodiantur et fideliter conserventur, nisi voluerit priori leprosoruin cura tus dimictere. Que jocalia. cum cautione légitima et designacione inventarii prius eidem curato consignentur.
Si quis vero alius ydoneus sacerdos, ex sui vel leprosoruin aut aliorum fidelium devocione, voluerit interdum ibidem celebrare, det curatus sine contradictione aliqua paramenta et alia necessaria pro missa celebranda, absque tamen prejudicio parrocbialis ecclesie et sui. Non tamen computentur in iiii^^î— ordinariis, si facto casualiter alius vel ipse curatus ilii ex alia causa celebraret.
Item, ne leprosi ipsi, quovis colore vel causa, in sibi ministrandis et percipiendis sacramentis deffectum susti néant seu pati possint de cetero, curati sine resistencia et contradicione quacunque leprosis omnibus predictis qui in utraque maladeria sunt et pro tempore fuerint, singula singulis referendo, curati tenearïtur et debeant, tam in eorum vita quam in morte, sacramenta omnia necessaria sine contradictione aliqua ministrare, prout aliis suis parrochiaûis tenentur lacère, presertim sacramenta penitencie, eorporis Christi et extrême unctionis. ac eciam sepulturam.
[tem, cum <i t impium pauperibus leprosis defunctis, pro aliquali suoruin subieyamine peccatoruin. aliquod orationum suf-
PIÈCES JUmnOATlVES
ffflgîffPf non prestare, statuimus et ordinamus quod. de cetero, eu rat i prcdicti teneantur et debeant quolibet anno semel* vidc- Itcet «-uratus Sancti Leodegarii in csastinum Sancti Nycolay et euratus de Tonay in cr&stinum béate Marie Maydalenc. in suis capellû celebrare seu eelebran facere resperos <'t matutinas deffunctorum < t quatuor inissas Légende et unani in cantu pro anniversario et animabui deffunctorum leprosorum cuiu proceamone supra rimîterium post missàm.
[ton, statuimus (,t ordinamus quod, de cetero, quandocunque eontinget aliquem es leprosis mon in dietis leprosariis, curatus teneatur farere totum omcium et scpulturani. et dici faoere trigînta inNsa* pro anima illius deffunct) infra (lies QOVem a die mortis illius. videlicet quolibet die très et ultimo BOX, nisi l'estum oeeurrat et tune transferatw in crastinum, et in quolibet die illoruni OOVOID diorum cantetur iinuin responsoriuin et oratio lUpOT »<pulturain dofl'uncti cum CFUCe et aqua U'in'dicta, et
in predictis gemper intersint omnes leprosi ejusdem loci. Et
pro dîctu sepultura et tri^inta niissis sic celebrandis. sumptibu< fabriee leprosarie, emantur triginta parve candele et duo faces..
Item, sbituimus et ordinamus quod, de cetero, quandocunque continuât n-cipi aliqiicm leproium in leprosaria, lemper curatus in rer eptione illius leprosi cantet in capella. présente ipso
Jeproso et aliis ibidem degentibus, miasam de Sanoto Spiïitu qui illi spiritum paciencie et boni operis tri huât et concédât.
Item, statuimus et ordinamus quod ipsi curati. quilibet in sua maladeria. quolibet anno quater, videlicet in vi}rilia Paclie, Pentheeostes. A^sumptioiiis béate Marie et Xativitatis Domini. audiant coniessiones omnium leprosorum sue maladerie. Et aljsque deffectu, ipsis diebus Pache, J'entbecostes. Assumptioni- béate Marie et Nativitatis, in eapellis ipsorum corpus Cbristi illi^ omnibus administrent abaque deft'ectu, sub pena contenta
Mipra de niissis pro quolibet in quo defecerit.
Item, ut ipsis leprosis non sit inef&ena facillitas dclinquendi. quemadmodum eis esse posset si quempiam non baberent qui tinquam eorum superior corrigoret excessus et delicta ipsorum si qua commieterent, deelaramus, statuimus et ordinamus quod.
LA MKDKCINE A GENÈVE
de cetera, curatus, absque contradictione quacunque, sit illorum immediatus superior, protector et gubernator, et adeo quod, absque sui vocatione et consilip, niebil per leprosos ficri possit aut valent, dumniodo curatus ipso se cum fraude non subtraheret vcl ex impotencia, quo casu tune in deliberandis sola légitima illius vocacio suffieiat. Qui eciam curatus leprosos ipsos, quitouum et uxorem ejus. tam in spiritualibus quam temporalibus, in bona pace dirigat, juvet et gubernet, modis et formis in presonti reforniacione limitatis. Et, si contingeret aliquem leprosorum contra formani hujus nostre reformationis vel aliter delinquere, illuni sic dëlinquentem juxta modum pene injuncti sj qua fuerint statuta sive ordinata, servato tamen caritativo modo discipline pro eorum gravi et intollerabili egritudine, puniat et castiget. Si vero aliqua non fuerit expressa pena, tune dëlinquentem condempnare possit ad carceres per diem unum et ad solvendum quinque solidos ad plus, velillum aliqua alia levi pena corrigera. Si vero, delicti qualitas atrox et gravis esset que maiorem vindictam exquircret, tune de Offieialis curie (.lebeiin.consilio et assensu, data pliusilli qui deliquèrit deffensione per advocatum vel procuratorem paupermn, curatus illuni puniat et castiget.
Et ulterius, si quando inter leprosos ipsos aut ipsoruin quitonum aliqua levis différencia sive discordia oriretur, tune curatus ipse de illa summarie absque aliquo litigio cognoscat. décidât et terininet. Si vero gravis et magna foret, agat et procédât in illa ut supra de consilio et consensu Offieialis curie Gebenn.. summarie absque litigio semper.
Item, deputetur locus unus ydoneus et fortis in qualibet maladeriarum prout designavimus, cum bostio firmissimo infra Pascba et cum bona sera, ubi nulla sit fenestra nec lectus. sed tantum palee, ubi pro qualitate crirainis leprosi ad agendum de conimissis peniteiiciam recludantur, ubi non detur ois nisi punis et aqua. Et loci illius curatus teneat et custodial semper clavem. Nulli tamen eo in loco compedes aut alia instrumenta carcerum teneantur.
item, in festo patroni post inagnam niissam. visitet curatus cum quitono. et procuratore pailperum cum camerario si com-
PIÈCES JUSTIFICATIVES
5fi5
mode haberi possint, omnes caméras leprosorum etalioruin locol'iim maladërieet presértim capelle. Et tune ordinetur et injungatur unaeum leprosis ut. si qua sint reparanda, quod infra fcempus congruum sub pénis fiât reparatio riecessaria, sumptibus illorum qui habitant in cameris et in capella et aliis loeis sumptibus communibus fabrice.Fiat per quitonum una cum camerario.
Item, cum nemo cogatur aut debeat suis propriis sumptibus aut stipendiis militare et, qui spiritualia seminat non est incongruum si metat ca rua lia. statuimus et ordinamus quod, de cetero, pi'o predictis et infradicêndis oneribus supportandis ac decimis et aliis juribus parrochialibus, dentur curato per quitonum loci, temporibus inîra sciïptis, annuatim floreni duodecim et sex octave frunienti, et participet in laudibus et vendis sicut unus ex leprosis. Et ultra bec ni] habeat, exhigat aut petat de proventibus et redditibus maladerie quacunque occasione, cum ea que ad usus paupel'um deputata sunt non debeant aut possint ad proprios seu usus alios applieari. Volumus tamen et ordinamus quod, quandocontingat aliquem mori ex leprosis, tune, pro illius sopultura et inissis dieendis ut supra est ordinatuni. déntur curato quatuor floreni sumptibus bonorum ipsiusdefl'uncti, que si non habuerit, dentur sumptibus de fabrica. Si tamen illius deffuncti consanguinei vel parentes vellent de suo ipsam sepulturam ampliare, aut ipsemet, ante ingressum vel post, ordinaverit de bonis propriis nondum maladerie applieatis. fiât prout de eorum libito et devocione processerit.
Ètem, cum, in cujuslibet oflicii seu regiminis aut administrationis ingressu, sit consonum ut, per illum cui taie regimen aut administracio est commissa, in manibus superioris prestetur fidelitatis debitum juramentum, statuimus et ordinamus quod présentes eu rat i in manibus nostris ad nostri requisicionem, iraposterum vero perpotuis temporibus eorum successores in manibus episcopi Gebenn.. sive sui ofticialis, in eorum ingressu juramentum prestent in hune qui sequitur modum. videlicet:
Ego,N., cura tus Sancti Leodegarii vel Sa net i Pétri de Tonay, promicto Deo et vobis bene et diligenter juxta posse meum re-
gère et gubernare maiaderiam <lo Quarrogio vel de Quercu niichi cdmmissam, ac leprosos et bona, nec aliquid alienare. nec michi neemee cure appropriare ultra poreionem michi assignatam. Semperque daim votum meum secundum Deum et conscienciam, solum procommodo loci et leprosorum; nec in vindictam eos corrigam sed solum ad correctionem. àliaque omnia faciam et servabo que michi in reformacione facta injuncta et ordinata sunt. Sic me Deus adjuvet et hec sancta Dei evangelia.
Qui tamen euratus sit vigil, solicitas èt actëntus eirea euram animarum ipsorum atquc circa augmenfum et resfaurationem loci et bonorum. In quibus, si per aliquem distraberentur, sive maie tractarentur. ipseunacumquitono. vocatis procuratore pauperum, camerario atque advocato si sit opus. illa deffendatatquç reeuperetapudjudicemordinarium qui partes compellat ad res^tituendum prout justum fuerit; sumptibus tamen maladerie hoc fiât, videlicet Fabrice. Ipseque etiam euratus, sub virtute sancte obediencie et sub pena arbitrii, curet ut in omnibus et per omnia presens reformacio observetur.
De modo eligenâi quitonum et ejus officio et qualitate.
Item ne de cetero possit oriri dissensio inter curatum et leprosos de eligendo quitono, quando et quoeiens contigerit illum eligi. possitque loco meliori de viro utili provideri, statuimus el ordinamus quod infuturum eligantur quitoni a curato et leprosis capitulariter congregatis ad sonum campane per vota. Que si fuerint equalia in duos electos et non se potuerint concordare, tune episcopus vel ôfficialis Gebenn., vocatis advocato et procuratore pauperum et camerario si commode haberi possint. ex illis duobus unura eligat meliorem, et ille quem episcopus vel ôfficialis elegerit remaneat in quitonum. Si voro vota majoris partis iu unum inclinaverint, ille in quem ipsa major pars vota direxerit remaneat et sit quitonus. Fiatque talis electio sive confirmatio de quitono singulis annîs in festo beatà Joliannis Baptiste in Quarrogio. et in Quercu in proxima dominica post ipsum festiun beati Joliannis Baptiste. Duretque solum et dun-
PIÈCES JUSTIFICATIVES
taxai ad beneplacitum donee benefacere et gubernare repertus fuerit et antiquuni quitonurn possint confirmare eo die si benefecerit.
Item, quia ieprosis et loco magis officeret quaiu prodesset si quis illis non ydoneus aut aliter tnutilis deputaretur in quitonum, idcirco quum fienda erit electio de quitono, tains eligantur et eligi debeantqui sint viri providi, ydonei, boni testimonii et rccte vite, qui sciant, vclint et valeant loca ipsa, bona ac eorum jura utiliter regere, eorumque redditus, belemosinas et quoscunque proventus in leprosorum usum fideliter dispensais. Sintque taies quitoni uxorati, àbsque tamen liberis, saltem qui haberent suorum parentum nianibus educari, et qui aliûnde qiiani de raaladeria non posscnt substentari. Sintque tanieri quitonorum uxores stériles sine spe ulterius liberos procreandi, ne affeetione filiorum bona pauperum distraherentur. Et si seeus talis electio faeta fuerit. sit ipso jure nulla et pro ea vice ad episcopum seu ejus ofncialom ipsa electio devolvatur et eligentes débita pena puniantur. Si vero quitonus reperiri non possit uxoratus ut proxime premictitur, eligatur probus solutus et aliqua proba soluta non suspecta, et ambo sine liboris ut predicitur. et illa omnia faciat ad que uxor quitoni est obligata.
Item statuinms et ordinamus quod taies eleeti légitime in (juitonos ac uxon-s eorum, ante assumptionem eorum et ingressum sui officii et administrationis, teneantur et debeant jurare in man i bus curati. presentibus Ieprosis capitulaïiter congregatis. sub bac forma videlicet :
Ego, N. et M., eleeti et deputati in quitonos,promictimus Deo et vobis quod. durante nostro oflicio, erimus fidèles et obedientes buic loco, curato et Ieprosis in bis omnibus in quibus debemus. Non alienabimius aliqua bona mobilia sive immobilia seu utensilia quecunque fuerint deputata sive spectanciaad usum et proprietatem hujus maladerie, tiisi duntaxat pro evidenti utilitate loci eu ni consilio et assoit su curati et leprosoruin. cumque omni alia solomnitate juridica. Singulis etiam annis. absque quacunque diminucione et fraude, juxta modum presentis reforinationis. reddemus computa nostro administrationis, die nobis et tempOre assignato. Quecunque etiam super-
lectilia et utensiba hujus domus cum niuni diligencia conservabimus et manutenebimus cum beneficio inventarii ; locum, possessiones, bona et jura omnia, juxta posse nostrum, utiliter et fideliter regemus et conservabimus illesa. Redditus vero, helemosinas et quoscunque proventus in usum et utilitatem loei ac pauperum leprosorum recte et fideliter dispensabimus et equis porçionibus dividemus in presencia curati et camerarii. et in alienos usas, excepto duntaxat modo in reformatione nobis dato, minime convertemus. Deffectus quoquc et deîicta eujuslibèt Leprosi nota digna curato manifestabimus, atque omniaalia nobis et ofticio nostro in prosenti reformatione injuncta omni studio observabimus'. Et sic juranius, sicque nos peus adjuvet et bec sancta Dci evangelia.
Et intersit bujusmodi aetibus notarius publiais qui de tali eleetione et juramento recipiat publicum instrumentùm. Eodemque instanti, illi sic capitulariter congregati dent ipsi quitono sic electo sive confirmato mandatum ad agendum unacum curato, cum potestate substituendi in tonna pleniori et ad recipiendum et quitandum, quod etiam totum in supradicto instrumento publico describatui'. Et talis qui sir electus fuerit sive confirmatus sit et intelligatur unacum curato ipsorum quitonus, procurator, negociorum gestor sive yconoinus. eui de nullitate electionis etc. non possit opponi.
Et statim post predieta, ponatur in possessionem clavium et sue camere. Qui librum faciat sumptibus fabrice in quo describi séu poni faciat per curatum sive camcrarium infranominandum. onuics et quascunque recepfas sive li Invitas, prout dietim occurrent. Recipietque quecunque bona. que in suo introitu repeiïuntur in tota maladeria et in cameris cusjuslibet leprosi. per so- Lemne et publicum inventariuni.
[tem, quitonus ipse sic electus et députât us in brdine sit sein- ])er ultimus in dando votuni suuan et in sedendo atque in percipiendo porcionem suain obventionum, reddituum et helemosinarum.
Item, ut ipse quitonus in exigendis redditibus possit se melius gubernare sciatque (juid exacturus sit, mandamus ut dt^ présent] bat unus liber novus qui consignetur et tradatur qui-
PIÈCES JUSTIFICATIVES
tono, et in eo libro distinctim et apei'te omnes etquicunque redditus et proventus ordinarii ac possessiones et fecognitiones maladérie sint descripti per raodum suinmarii. Quos redditus et proventus ac possessiones ipse quitonus cum omni diligencia ac debito tempore exigat et procuret. Fiat tamen. infra Pascha, alius liber solennis in pargameno, per manus notarii inpublica forma, in <|uo describantur omnes redditus, possessiones et ncogniciones maladérie, qui ponatur et conservetùr in archa in qua alie scripture loci conservabuntur.
Item, quitonus predictus faciat questas consuetas in parrochiis sue maladérie subditis. Illasque reponat in archa vel in caméra questarum in qua sint flue claves quarum unam sei'vet ipse quitonus et alteram prior leprosorum. Et, in prima die cujuslibet mensis, aperiatur archa predicta et frumenta sive bladi ([ue in en reperta fuerint, presêntibus curato et leprosis ac caînerario, mensurentur et nu'merus mensurarum et qualitas bladorum in libro receptorum recte et fideliter describatur. Et i 1 la. sic mensuratainalia ai'chaperquitonum conserveiitur usque ad divisionem fiendam vel dividantur absque alia mutatione quando comodius fieri poterit. Si vero ipse quitonus presumeret aliquam divisionem bladorum sive pecuniarum aut aliorum bonorum servandorum facere sine licencia aut presencia curati et camerarii, ipso facto penam duodecim solidorum incurrat applicandorum ut infra.
[tem, vadat ad Gebennàs ipse quitonus de Quai'rogio simul cum alio quitono de Quercu ad recipiendnm et dividendum carnet, panes et alia que raulieres questidees in tota ebdomada in civitate Gebenn. habuerint. illaque omnia fideliter dividant prout infra in distribucione helemosinarum continetur. Onusque eorum sit deputandi mulieres questrices, tam pro predictis quam pro tenendis capsias et omnes lielemosinas recipiendas in Gebennis de consilio etassensu curati et leprosorum ac camèrarii.
Item, statuimus et ordinamus quod annuatim, in festo beati Johannis Baptiste conveniant et congregent se capitulariter curatus et procuràtor pauperum ac infrasciïptus camerarius, leprosi et quitonus maladérie de Quai'ïogiô, et in dominica pro-
LA MKMÎCINK A GENÈVE
xima post festum Sancti Johannis Baptiste in maladeria de Quercu. Et in ipsoruin omnium preseneia, ipse quitonus reddal computum de libratis omnibus et receptis per eum per-totum annum. Et si benefecisse repertus sit, poterit confinnari. Sin autem niale se gesserit, removeatur omnino et ydoneus alius eligatur. Et, in ipsa etiam boni, renovetur et fiât noviun inventarium de omnibus mobilibus tocius maladerie, eapelle ef cujuslibet camere omnium leprosorum et revisitentur antiqua, nt, si quid defficere repertum sit, de illo fiât intégra restitutio maladerie per eos qui alienaverunt sive perdiderunt. Et, si superlectilia camerarum leprosorum per us'uni consumpta sint vel perdita,ipsi compellanturad renovandumêtcontinuoeonservandum.
Item, volumus et ordinamus quod ipsa inventaria in publiai forma reponantur et conserventur in ea' arcba inqua alie scripture loci tenebuntur. Si tamen quitonus veBet pênes se eopiam inventarii, illam recipiat prout sibi plaeuerit.
Item, si contingeret aliqua ex bonis maladerie usurpari sive indebite detineri, aut aliquod àliud prejudiciura maladerie fieri aut cjus bonis, quitonus ipse, una cum curato et proeuratore pauperum, accédant ad officialexn sive alium judicem competenteïn et eum requirant ut maladeriam in suo jure deffendaut, compellique faciat omnes ad debitum faciendum sumptibus fabrice.
Item, sit quitonus ipse diligens ad conservandum bona omnia maladerie et presertim vigilet ad reparationem loci et possessionum quam faciat prout est ordinatum in presenti reformatione. Et, si aJia repa ratio fieri contingatin futurum sive alia expensa extraordinaria necessaria, id semper fiât de consilio et consensu curati et leprosorum qui ad boc fuerint capitulariter congregati, et de quota fabricam contingente.
Item, quitonus teneat semper un'um equum ydoneum pro necëssariis servirais maladerie, emendum semper sumptibus communitatis, quem tamen bene custodiat et gubernet sumptibus maladerie prout infra in distributiono reddituiimetproventuiim ordinatum est.
Item, statuimus et onlinamus quod. de CétëTO, quitonus vel uxorsuâ, omni Sero in oceasu solis. pulset pro Ave Maria, more
l'IKCKS .H/STIFICATIVES
eonsueto in patria sine deffeetu el remissione quacunque. Et tune qûilibet leprosus genUâexus dicat ter Ave Maria.
Item, quitonus sou ejns uxor. tociens quotiens a leprosis fuerint requisitij emant illis omriia necessaria que voluerfrit, et illa sihi parent et conducant, pront sunt ligna, sal, carnes et snnilia, et alia omnia necessaria. Hec tanien non communitatis sed ipsorum fiant sumptibus leprosorum, videlicet de prebenda ois contingente.
[tem, quitoni ambarum maladeriarum et etiam curati ipsarum diHgenter inquirant si aliqui leprosi extranei qui tameri pro leprosis fuerint judicati veniant aut morentur in eivitate aut suburbiis sou in terri torio ipsorum. Et si quis per oos report us fuerit, sive pro helemosinîs sive alia quacunque causa venerit, céleri et expedito transitu duntaxat excepto, quoeiens aliquos repererint, eos omnes capiant et ducantad carceres députâtes. Et in illis per triduum detrudantur tociens quotiens fuerint reperti in predictis locis, ubi illis non nisi panem et aquam triduo subnrinistrent, et pro die qualibet leprosus incaiv ceratus, pro expensa custodis carecrum et administracionis panis et aque. solvat ununi grossum cum dimidio si sît solvendo. Et, si quas alias haberet pecunias de belemosinis perceptis in eivitate et suburbiis, ab eis tollantur et in quassiis maladeriaruin Quercus et Quarrogii reponantur et illis applicentur ipso facto. Et. si quitoni antedicti ad hoeinsufficiéntes vel minus utiles forent vol remissi, tune, Vicedompno, Castellano, Sindicis atque clientibus et vigilibus omnibus Gebenn. etcuilibet eorum in milidum, in virtuto sancte obediencie ac sub pena excommunicacionis et viginti quinque librarum, pro medietate fisoo episcopi et pro alia medietate ipsarum maladeriarum fabrice applicandarum, tenore presencium injungïmus et niandamus quatenus hoc ipsi facîant executioni débite demandari, ac omnes remictant ad suas maladerias. Noc abinde contra banc rcformatioueni aliquem venire aut stare permictant. Et similiter fiât in parrocbiis subditis ipsis maladeriis raciono questarum sive recipiendorum inde leprosus. Et sub eisdem pénis, niandamus quibuseunque leprosis ne ad çivitatèm Gebenn. vel ejus suburbia venireaul stâre présumant, nisi ut supra dicitur.
[tem, statuimus quocl, quando continget aliquem ex Leprosis mon, quod quitonus et uxor sua corpus illius disponat in feretro, faciantque foveam ad sepeliendum illud.
Item, ordinamûs quod uxor quitoni, si tamen fuerit requisita, teneatur et debeat leprosis quoquinam facere ac panein, eoruiuquc pannos lavare in aqua que tamen ab al iis aquis separata sit, et in omnibus illorum infirmitatibus diligenter <'t earitative deserviat. Lectos etiam ac linteamina, omniaque superlectilia maladerie munda, bene composita, intégra et illesa conservet. Omniaque alia tam ipsaquam maritus quitonus fàeiant et observent que officiis ipsorum incumbunt et que in aliis capitulis presentis reformationis eis injuncta sunt aut ordinata.
Item, quod quitonus ipse cum sua uxore capiat unam partem obvencionum et reddituum sicut ceteri leprosi. Si vero non sit uxor, ut supra tactum est, de illa una quota, quitonus percipiat duas tércias partes et millier quitona aliam terciam partem. Et hec sint pro omnibus suis laboribus et oneribus supporta ndis.
De modo recipicitdi leprosos.
Statuimus et ordinamûs ac, in virtute sancte obediencie et sub excomniunicacionis pena, precipiendo mandamus Sindicis civitatis Gebenn. efrproeuratoribus parrochiarum ipsis inaladeriis Carrogii et Quercus subjectarum, presentibus et futuris, ut, si contingat burgensém utriusque sexus. incolam aut habitatorem aliquem in civitate. vel parroehianum in predictis parrocbiis. çlericum, sacerdotem sivëlaycum, aut alium cujuscunque status, ordinis aut condicionis existât, infici morbo lepiv. illura, si ad maladeriam sponte velle ire renueret, ad eundum ad maladeriam deputatam compelli faciant per ofiieialem Gebenn., adeo quod, velit nolit, ad unam ex maladoriis predictis ad quara contingeret ire compellatur invictus.
Verum tamen. si (le aliquo vertatur in dubium an sit leprosus aut lepra tactus, tune de eo. instantibus Sindicis predictis pro illis de civitate et procuratoribus paiTocbiarum pro eowim comparrochiauis, per oflicialem Gebenn., de peritorum tajnen
phisicorum et cirusicorum consilio, dato prius ois solenni juramento, judicio cognoscatur.
Et si contingat aliquem burgerisem utriusque sexus vel habentem in civitate vel parrochiis firmum domicilium autbeneficiatum judicari leprosura qui nolit ad alteram dictarura maladeriarum ei contingentera accedere, sed renuere vel partes extraneas querere, penam centum florenorum, alteri ex maladeriis ad quam ire deberet applicandarum, irremissibiliter incurrat ipso facto.
Item, stâtuiraus et ordinamus quod, quam primum aliquis in civitate, utproxirae dicitur, proleproso fuerlt judicatus, statim curati et quitoni utriusque raaladerie, camerarius et procuratôr et advocatus pauperum si commode haberi possint, conveniant in civitate Sindiçosque requirant ut consilium congregent secretura. Qui. facta requisicione absque inora, sub virtute sancte obediencie et prestiti juramenti, ipsum consilium in loco consueto convocent, ibidemque duos burgenses ydoneos et probos non suspectes nec convictos leproso eligant. Et ipsi sic electi jurent in manibus oftieialis Grebenn., presentibus dictis curatis, camerario et procuratore atque leproso judicato, de fideliter existimando onmia bona mobilia et irainobilia ipsius leprosi qui etiam tune juret quod absque fraude omnia eis manifestabit. Bis sic peractis, ipsi duoprobi faciant diligentein ei exactam, unacum curato et camerario vel procuratore. discussionem omnium bonorum mobiliumet immobilium dicti leprosi et. facta cliscussione, totum existiment ad numerum florenorum Sabaudie et refferant otficiali, presentibus predictis curatis. quitonis, procuratore et leproso, totum numerum florenorum. Habito tali modo numéro florenorum. si leprosus sic judicatus liberos babeat legitimos, sol va t. vel compellatur solvere si renueret, pro quolibet centènario florenorum saltem fiorenos decem, pro dando et ponendo ad redditus maladeriead quam accessurus est, pro parte prébende sue et aliis oneribus supportandisin ipsa maladeria. Si vero leprosus ipse, ut premictitur, liberos non habuerit, solvat, vel compellatur solvere, pro quolibet centénario norenorum saltem fiorenos viginti ad dandum et ponendura ut proxime supra.
Itein, quod predictus leprosus habens Liberos vel carens liberis, si sit mediocris potencie solvat decem florenos, si potencior vigiuti ad taxationem et cxistimacionem prediçtorum duorum proborum, curati, camerarii vel procuratoris, pro reparatione camere ipsius leprosi si indigeat, alias pro fabriea aliôrum locorum maladerie ubi fuerit major nécessitas; et hoc absque deffectu solvatur et exhigatur.
Item, quod per dictos probos, curatum, camei'arium vel procuratorem assignetur et depûtetur, de bonis sepedieti leprosi. lectus fulcitus, poti, placti et scutellê stagnee, Linteamina, mantillia et olle enee ad sum'eienciam, atque omnia alia superlectilia necessaria pro usu camere et persone sue. juxta facultatem et possibilitatem ipsius leprosi judicati, semper in omnibus consideratis equitate et discretione.
Item, statuimus et ordiuamus quod, si predictus leprosus judicatus fuerit pauper niehil habens, quamprimum sic judicatus extiterit, quitonus maladerie in qua leprosus ipse morabitur vel amici sui teneantur et debeant illum ducere et associare ad omnes ecclesias hujus civitatis successive diebus festivis. Ipseque leprosus talis ibidem per curatos et rcligiosos populo commendetur. Ducaturque etiam per carrerias, illum mercatoribus commendando et amicis et consanguineis suis. Et adeo faciat exactam diligenciam quod saltom viginti florenos habeat ad dandum et ponendum in redditibus ut supra et quinque florenos pro fabriea ut supra, et lectum et aliqua necessaria superlectilia. Si vero, facta diligencia. tantam summam reperire non posset, transeat ad maladeriam ei contingentem cum bis que habere potuerit, ubi. absque contradictione, sub excommunicacionis pena. recipiatur et, ut melius fleri poterit. suppleatur sibi de hecessàriis, sumptibus de fabriea. si ad suflicienciam secum non portaret.
Item, si clericus vel sacerdos fuerit beneficio carens, idem per omnia in eo servetur ut in proximis capitulis supra dicitur. considerala ejus qualitate et facUltate. Si vero, beneficium vel bénéficia habeat et patrimonium simul. quoad patrimonium, servetui- ut supra dicitur de illo qui non babet filios. Quoad beneficium vero sive bénéficia, dotur sibi coadjutor juxta formaui
juris. et totuin id quod valebunt importatis sine fraudeel diminutione leproso consignetur, dè quo medietatem in primis tribus annis det et assignet maladerie sive ejus quitono etcamerario ad ponendum in redditibus. Si vero habeat beneficium vel bénéficia absque patrimonio, similiter detur sibi coadjutor, et, di' eo quod valent bénéficia importatis. capiat maladeria duas tén ias partes quousque continu habuerit florenos ad ponendum in redditibus ut supra. De residuo vero, disponat pro libito voluntatis. Intérim vero, donec maladerie fuerit satisfactum ut premictitur, nullo modo possit aut debéat sua bénéficia renunciare vel pormutare aut alias alienare, et. si contrarium fecerit, ipso jure sit nullum. Et nos etiam, ex nunc prout ex tune et ex tune prout ex nunc, illa talia bénéficia aflîcimus adeo quod, si contrarium fuerit factum. sjt ipso facto nullum. et transgressor hujusmodi ordinacionis sit sua prebenda privatus donec sitisfecerit. Si vero voluerint in prin'cipio illa centum dare, possit demum postquam dederit et solverit cum effectu, pro voluntato disponere de fructibus et bénéficie
Item, cum racione contractus lèpre quis forum et domici- }ium sorciatur, statuimus et ordinamus quod, si continuât aliquem extraneum in civitate infici morbo lèpre qui in civitate per triennium moratus fuerit. is tariquam burgensis in altéra ex ipsis nialaderiis recipiatur eo modo quo supra, sine contradictione quacunque. Cui etiam supramissus modus pariformiter in omnibus observetur. Si quem in districtu et- territoriis subditis nialaderiis predictis lepra contingent infirmari, per procura tores et parrochianos parrochie in qua leprosûs reperietur morari, executioni demandait. Ne tamen una leprosaria magis quam altéra in suscipiendis leprosis civitatis gravetur, in illis alternativum morem observent qui semper extitit observatus. videlicet quod una vice altéra ipsarum recipiat infirmum civitatis ac alia vice altéra alium suscipiat. In parrochiis vero ipsis nialaderiis subditis, morem servent consuetum, videlicet quod quilibet ad suam transeat ihaladeriam in cujus districtu sive territorio ejus parrochia moratur.
Item, statuimus et ordinamus quod si quia extraneus leprosus, aliis nialaderiis suppositus quam predictis, voluerit ad alteram
LA MKUECINE A GENÈVE
<'x dictis maladeriis vcnire ad eommorandum ex devoeione vol alio respectai, det et tradat pro suaprebenda et aliis oneribus supportandis florcnos ducentos qui ponantu'r ad redditus maladerie, et deinde absque contradieionc in maladcria quain elegerit ex dictis duabus recipiatur et admictatiir.
In omnibus autein supradictis, taxis pecuniarum possit ex causa episcopus vel officialis, de consilio et consensu euratorum et leprosonun, camerarii ac procuratoris pauperum', pro parte dispensais et moderare et concordare.
Nullum tamen curati possint aliquem recipere leprosum absque consilio et consensu camerarii, leprosorum et quitonorum, et etiam presencia ipsorum, sub pena privationis beneficiorum suorùm.
Item, statuimus etordinamus quod quamprimum leprosus sic judicatus cuiii predictis bonis transiverit ad maladeriam, nullam alienandi aliquid de immobilibus sive mobilibus utensilibus pro ipso vel loco assignâtes habeat potestatem. Et si sccus factuni fuerit, nullus sit ipso facto contractas. Et ipso, tanquam transgressor, pena dupli castigetur.
Item, statuimus et ordinamus quod, si côntingat leprosum uxorem habere que sana sit, vel econtra, si taies ad continenciam induci nequeant. sanits si ab eo debitum exigatur, illud reddat infirnio, et econtra et sanus loco infirmi quandoqu» appropinquet, adeo quod exigens nullatbenus suo debito fraudetur. Quod si quis illorum renuerit, per ofticialem ad illud reddendum juris remediis compéllatur.
Si vero sanus cum intirmo vdluerit continuo in sua caméra cobabitare, boc nullo pacto probibeatur, et sanus propriis siimptibus et non maladcrie vivat.
Item, si côntingat leprosos habere filios minores duodecim annis qui sani sint. nec fortassis tôt habeant facultates quas pro substentatione filiorum dimictant, statuimus et ordinamus quod tune ipsomm tilii usque ad duodecimum annum de bonis maladcrie in qua parentes niorabuntur debeant sustentari. Et, si femelle fuerint. ultra etiam dictum annum duodecimum ad maritanduiM juventur de rèdditibus maladcrie, si aliter excresccrcnt in futurum et suppeterent facultates. prout ad Deum
PIECES JUSTIFICATIVES
spes habenda est qui facit omnes bonas succrescere actiones. Filii tainen qui sanl fuerint apud parentes sanns remaneaht et morentur. . : . : .
Quibus omnibus ut premietitur ordihatis, Sindici ville, advoeatus seu procurator paûperum-, aut major pars illorum si velint, vcl amici sui, et camerariias cum notarié, absque deffectu, aliquo die de mane, tamen absquè obser-vaeione alterius solemnitatis, ipsuni leprosuni condueant ad capellam ejus leprosarie in qua commoraturus erit cum omnibus bonis suis, ubi curatus loci intersit, sitque paratus et bôriedisposituscelebrare missam. Prius tamen quam missam celcbret, illius leprosi confessionem diligenter audiat. ad quam t'a < ■ i ( ■ n < I ; i m illum admoncat pjL'ecedentidie, veletiam si volueritin ipso die preeedenti.audiat.conressionem i psius, vcl alteri oui voluerit cpnfiteatur. Deinde curatus ad missam se paret et. presentibus omnibus supradictis et quitono et cunctis leprosis loci. aspergendo prius omnes aqua benedicta, dicat missam Sancti Spiritus. vel occurentis festi si sit en die Et farta communiono per ruratum, det ipsi lepl'OSO noviter recipiendo Corpus Christi. p]t deinde missam suam tiniat.
Qua finita casulaque deposita. tam curatus quam omnes alii se genuflectant et dicant: Veni Creator Spiritus et Ietaniam, totam cum:
