Hist. Remens., lib. I, cap. xvm
Les conciles se montrèrent d’une grande sévérité au sujet de la pureté du vin. Le concile d’Auxerre (578) notamment condamne l’usage du vin mêlé de miel qu’on appelait mulsum : « VIII. — Non licet in altario in sacrificio divino « mellitum quod mulsum appellant, nec ullum « aliud poculum, extra vinum cum aqua mixtum, « offerre : quia ad grande peccatum pertinet « presbytero illi, quicumque aliud poculum, extra « vinum, in consecrationem sanguinis Christi « offerre præsumpserit » h
Au vne siècle on offrait quelquefois du lait au lieu de vin, quelquefois on communiait avec les raisins eux-mêmes; ces erreurs furent sévèrement condamnées.
Nous lisons dans le IIe canon du concile de Braga, tenu en 67 5 : « Nulli deinceps licitum erit « aliud in sacrifiais divinis offerre, n i si juxta « antiquorum sententias conciliorum, panem « tantum et calicem vino et aqua permixtum »
Labbe (1.47) rapporte encore ces anciens canons : « III. — Si quis episcopus, aut presbyter « præter ordinationem Domini alia quædam in « sacrificio offerat super altare, id est, aut mel, aut « lac, aut pro vino siceram (liqueur de dattes) aut « confecta quædam, aut volatilia, aut animalia alite qua, aut legumina, contra constitutiones Do- « mini faciens, congruo tempore deponatur. »
« IV. — Offerre non liceat aliquid ad altare « præter novas spicas et uvas et oleum ad lumi- « naria et thimiama, id est incensum, tempore « quo sancta celebratur oblatio. »
« V. — Reliqua poma omnia ad domum pri- « mitiæ episcopo et presbyteris dirigantur, non « offerantur in altari. Certum est autem quod « episcopus et presbyteri dividant et diaconis et « reliquis clericis. »
Ces défenses n’empêchaient pas la bénédiction des fruits nouveaux, qui subsista fort longtemps, témoin cette cérémonie que raconte Lebrun-Desmarettes 3 et dont je suis loin de défendre 1 ortho-