‹ La métaphysique des causes d'après Saint Thomas et Albert le GrandChapitre 362 sur 581 · Les causes se correspondent · texte numérisé non relu

Les causes se correspondent

Après avoir, dans le chapitre précédent, réuni les causes par synthèse, délions de nouveau le faisceau pour en comparer Les éléments,

Aristote nous dit que les causes sont, d'une certaine manière, causes réciproques Tune de l'autre, et voici comment saint Thomas interprète cette sentence et les exemples qui la confirment :

Dicit, quod etiam coutingit quod aUqua duo ad invicem sibi sint causœ, quod impossibile est in eodem génère causœ. Manifestum vero fit multipliciter dictis causis. Sicutdolor ex incisione vulneris est causa sanitatis, ut efficiens, sive principium motus; sanitas autem est causa ilUus doloris, ut finis. Secundum enim idem genus causa% aliquid esse causam etcausatum est impossibile.

... Sciendum est autem, quod cum sint quatuor causse superius positw, earum duw sibi invicem correspondent, et alia^ duae similiter. Nam efticieus et tinis sibi correspondent invicem; quia efficiens est principium motus, finis autem terminus. Et similiter materia et forma: nam forma dat esse, materia autem recipit 2).

Telle est la double correspondance qu'il est facile d'expliquer en résumant des enseignements déjà donnés.

Page 1