‹ La nouvelle législation de l'indexChapitre 27 sur 133 · CHAPITRE PRÉLIMINAIRE. — HISTOIRE DE L’INDEX ni T · texte numérisé non relu

CHAPITRE PRÉLIMINAIRE. — HISTOIRE DE L’INDEX ni T

brüler; qu’ils interdisent, par Notre autorité et sous les

mêmes censures et peines, de les lire et de les garder ; qu’ils n oublient pas de s'informer exactement quelles personnes ont procuré l’impression de ces livres, et pour quels motifs elles l'ont fait, au détriment de la foi catholique dont elles font profession ; qu'ils recherchent si ces personnes sont suspectes d’hérésie ; qu’ils répriment tous les contradicteurs et rebelles, quels que soient leurs dignité, état, degré, ordre et condition, même les communautés, universités et collèges quelconques, par les sentences d’excommunication, de suspense et d’interdit, et autres censures et peines ecclésiastiques, avec aggravation et réaggravation, sans appel, et en invoquant au besoin l’appui du bras séculier » (1).

Cette constitution dans laquelle on croirait lire déjà la Xe

(1) « Sicut ars impressoria librorum utilissima habetur ad faciliorem multiplicationem librorum probatorum et utilium, ita plurimum damnosum foret, si illius artifices ea arte perverse uterentur,

passim imprimendo quæ perniciosa sunt. Debent igitur impressores

ipsi compesci opportunis remediis, ut ab eorum impressione desistant quæ fidei catholicæ contraria noscuntur vel adversa aut in mentibus fidelium possunt verisimiliter scandalum generare. Unde Nos, qui illius locum tenemus in terris, qui ad illauminandum hominum mentes et errorum tenebras exterminandum descendit e cœlis, cum fideli relatione intellexerimus artiticio dictæ artis plurimos libros atque tractatus in diversis mundi partibus, præsertim Coloniensi, Moguntina, Trevirensi, Magdeburgensi provinciis fuisse impressos, in se varios errores ac perniciosa dogmata etiam sacr® christianæ religioni inimica continentes, et in dies etiam passim imprimi, hujusmodi detestandæ labi sine ulteriori dilatione occurrere cupientes, ut ex commisso desuper officio tenemur, omnibus et singulis dictæ artis impressoribus et illorum obsequiis quomodolibet insistentibus et se circa eorum imprimendi artem quoquo modo exercentibus in provinciis prædictis degentibus. sub excommunicationis latæ sententiæ pœna, quam eo ipso, si contra fecerint, incurrisse noscantur, et pœæna pecuniaria per Venerabiles Fratres Nostros Coloniensem, Moguntiensem, Trevirensem et Magdeburgensem Archiepiscopos vel eorum vicarios in spiritualibus generales aut officiales, quemlibet videlicet eorum in provincia sua, pro eorum arbitrio imponenda et exigenda ac Cameræ Apostolicaæ

adplicanda, auctoritate Apostolica præsentium tenoré districtius

et des amendes, possibles d’après la législation de MASSE

scandalosa aut male re contineri indicatum sive déclaratum

règle du concile de Trente, indique bien les principes aux- | | quels l'Église se montrera fidèle dans sa législation ulté- à rieure, bien que les circonstances aient nécessité plus d’un À adoucissement. En premier lieu, comme remède préventif, la censure préalable, corroborée par des peines ecclésiastiques

inhibemus, ne de cœtero libros, tractatus aut scripturas quales= à cumque imprimere aut imprimere facere quoquomodo præsumant, nisi prius consultis super hoc Archiepiscopis vel vicariis aut. officialibus præfatis ac eorum speciali et expressa impetrata licentia sratis concedenda ; quorum conscientias oneramus, ué antequam licentiam hujusmodi concedant, imprimenda diligenter examinent sive a peritis et catholicis examinari faciant et procurent, ac dili- e genter advertant ne quid imprimatur quod orthodoxæ fidei contra= rIUn, impium et scandalosum existat. Et quia parum esset adversus futuras impressiones providere, nisi quæ jam fere noscuntur erronea, impia et scandalosa supprimantur, éisdem Archiepis- 08 copis, vicariis vel officialibus mandamus auctoritate. prædicta, it 2e videlicet quilibet ecorum in dicta provincia sua moneanteét requirant auctoritate Nostra omnia et singula inventaria librorüm ét tracta= tuum quorumcumque impressorum, ac libros et tractatus impressos, in quibus per Archiepiscopos sive vicarios aut officialés prædictos aut eorum singulos aliqua fidei catholicæ contraria; impia, adversa,

fuerit, omni fraude et dolo cessantibus, infra terminum eorum arbitrio præfigendum coram eis respective præsentent et consignent, : Ë sub simili excommunicationis latæ sententiæ et ecrum arbitrio 4 exigenda pecuniaria pœna, ut præfertur, incurrenda, studeantque 24 sic impressos etiam alios, prout expedire putaverint, adeos deferri et delatos comburi facére, ne quisquam illos legere vel tenere :

præsumat, sub similibus censuris ét pænis auctoritate Nostra pros hibere; nec omittant diligenter inquirere, quibus procurantibus ££ tales libri impressi fuerint, quave de causa illud procuraverint, in fidei catholicæ, quam profitentur, detrimentum, et an procuratores ipsi de hévresi suspecti sint, contradictores quoslibet et rebelles etiam, cujuscumque dignitatis, status, gradus, ordinis et conditio= nis, necnon communitales, universitates et alia collegia quæcumque | 4 per exCommunicationis, suspensionis et interdicti aliasque senten- 1 lias, censuras et pœænas ecclesiasticas, éum illarum aggravatione Rs et reaggravatione, appellationé postposita, compescendo, invocalo

etiam, si opus fuérit, auxilio brachii sæcularis », etc. is. ARNDT, 0p. Cil., p. 67. |

PR Re da CT ee

5 Ca ù < e: % k « Pa k

Page 1