L'observation est de Galli, p. Go
tuum Utteris cerla antehac forma fuerat comprehensa. priorc tempore aliquid vel a fisco nostro vel ab alio qiiocumque videntur esse mercati, eadem Christianis sine pecunia et sine \dla p^etii petitione, postposita omni frusti'atione atque ambiguitate, restituant. Qui etiam dono fuerunt consecuti. eadem similiter hisdem Christianis quantocyus reddant, etiam vel hi qui emerunt, vel qui dono erunt consecuti, si putaverint ' de nostra benevolentia aliquid, Vicarium postulent, quo et ipsis per nostram clementiam consulatur.
Ce qui suit n'est plus que le commentaire -.
Quae omnia corpori Christ ianoriuji protinus per intercessionem tuam ac sine mora tradi ojiortebit.
Et quoniam iidem Christiani non in ^ ea loca tantum ad quae convenire consuerant '*, sed alia etiam habuisse nociiiitur ad ius corpjorift eorum, id est Ecclesiarum. non hominum singulorum, pertincntia, ea omnia lege quam superius couiprehendimus citra ullam prorsus ambiguitatem vel controversiam hisdem Christianis id est corpori et conventiculis eorum reddi iubebis, supradicta scilicet ratione servata, ut ii qui eadem sine prêt io, sicut diximus. restituerint"', indemnilatem de nostra benevolentia sperent.
On reconnaît la manière que nous avons signalée plus haut : la loi comporte des précisions qui en
i. Brandi : petimrint.
^2. Galli, au contraire, estime que le texte Et quoniam jusqu'à sperent fait partie de l'édit original. J'y vois cette première diificultc que dans ce texte il est lait mention de l'édit (lege quam supe7'ius comprehcndimus], et cette autre dil'furulté que le magistrat y est interpelle directement {reddi iubebis). (ialli sui>pose que l'ëdit original lisait reddantur, au lieu de reddi iubebis, mais cette supposition est purement gratuite. De plus, l'édit désigne les chrétiens par le nom de cliristiiini simplement : notre texte introduit l'expression corpus christ ianorum, et lui donne pour synonyme ecclesiae et conventiculn, termes que l'édit n'emploie pas.