‹ La papauté: le socialisme et la démocratie, ouvrage suivi de l'encyclique pontificale sur laChapitre 26 sur 42 · LA P · texte numérisé non relu

LA P

est opitulandum, nocet; naturalibus singulorum juribas repugant. oflieJa reipublicie Iranquillitalenique communem perturbai. Haneat crgo, cum plcbis sublevatio quxritiir, hoc in primis liaberi fundamenti instar oportere, privaLas possessiones inviolale servandas. Quo posilo, remedium, quod exquiritur, iinde pclendum, expliuabimtis.

Confidenler ad arg amen I uni aggrcdimur ac plaae jure Nostro, proptcrea quod causa agitur ea, cujus exitus probabilis quidem nullus, nisiadvocalareligîone Ecclesîaque, reperielur. Cum vero et religionis cuslodja, ctearnm renim, qute in ËcdGsiiG potentats sunt, pencs Nos polisgimun) dispensatio sit,neg:Iexi.sse officium tacîturaitatovidercmur.— Prorecto aliorum quoque opcram el contentionem tnnta ]ta>c causa des iderat : principiurn rejpublicœ ioLelligimus, dominorum ac locupletîum, (lenique ipsorum, piu quibus contentio est, proletariorum : iJlud tamen sine dubitalione affirmamus, înanîa conata hominura tUlura, Ecclesiâ poalhabilâ. Videlicot Ecclesia est, quœ promit ex Evnngelio doctrioas, quorum virtute aul plane componi cerLwnien potest, aiit corle fleri, detracla asperitatc, mollius : oadcnique pst, qua; non inatroere mentem tantummodo, sed regere Vîtam et mores singulorum prEeceplia suis contendil : quse slatum ipaum proletariorum ad meiiora promovet

que la théorie socialiste de la propriété collective est absolument à répudier, comme préjudiciable à ceux-là mêmes qu'on veut secourir, contraire aux droits naturels des individus; comme dénaturant les fonctions de l'État et troublant la tranquillité publique. Qu'il reste donc bien établi que le premier fondement à poser par tous ceux qui veulent sincèrement le bien du peuple, c'est l'inviolabilité de la propriété privée. A présent, expliquons où il convient de chercher le remède tant désiré.

C'est avec assurance que nous abordons ce sujet, et dans toute la plénitude de Notre droit ; car la question qui s'agite est d'une nature telle, qu'à moins de faire appel à la religion et à l'Église, il est impoj'Sible de lui trouver une solution efficace. Or, comme c'est à Nous principalement qu'ont été confiées la sauvegarde de la religion et la dispensation de ce qui est du domaine de l'Église, Nous taire serait aux yeux de tous négliger notre devoir. — Assurément, une cause de cette gravité demande encore à d'autres agents leur part d'activité et d'eflorts; nous voulons parler des gouvernants, des maîtres et des riches, des ouvriers euxmêmes, dont le sort est ici en jeu. Mais ce que Nous affirmons sans hésitation, c'est l'inanité de leur action en dehors de celle de l'Église. C'est TÉglise, en effet, qui puise dans l'Évangile des doctrines capables soit de mettre fin au conflit, soit au moins de l'adoucir, en lui enlevant tout ce qu'il a d'âpreté et d'aigreur; l'É-

pluribus utilissimc înstitutis : quae vult atque expetit omnium ordinum consiiia viresque in id consociari ut opificum raiionibus, quam commodissime potest, consiilalur : ad eamque rem adhiberi leges ipsas auctoritatomque roipublicœ, utique ratîone ac modo putat oportere.

Illud itaquc staiuatur primo loco, fercndam esse condilionem humanam : ima summis paria fîeri in civili sociclatû non posse. Agitant id quidem Socialistœ : sed omnis est contra rerum naturam vana contentio. Sunt cnim in hominibus maximae plurimaeque naturâ dissimilitudiucs : non omnium paria ingénia sunt^ non sol* lerlia, non valetudo, non vires : quarum rerum necessarium discrimcn sua sponte sequitur fortuna dispar. Idque plane ad usus cum privatorum tum communitatis accommodate; indiget enim varia ad res gerendas facultale diversisque muncribus vita communis; ad quœ fungcnda munera potissimum impelluntur homines differcnliâ rei cujusque familiaris. — Et ad corporis lal)orem quod attinet : in ipso statu innocentiœ non iners omnino erat homo futurus : at vero quod ad animi dolectationem tune libère optavisset volunlas, idem postea in expiationcm culpœ subirc non sine molestiœ sensu coegiL nécessitas. Maledicta terra in opère tuo : in lahoribus comedes ex ea cunciis diebus vitœ tuœ^, — Simili(iuc modo finis acerbilaUim reliquarum in terris nullus est futurus, quia mala peccati consectaria as-

Page 1