p. 52). — Caus. 23, qu
195. (p. 52). — Caus. 25 qu. 5, c. 7 : Qui rei sunt sanguinis, ab ecclesia defendi dtebent. Item Gregorius papa. Reos sanguinis defendat ecclesia, ne effusionis sanguinis parliceps fiât ; cf. causa 14. qu. 6, c. 3.
196. (p. 52). — Caus. 23, qu. 5, c. 47 : Non sunt homicidœ, qui adversus excommunicatos zelo matris ecclesix armantur. Item Vrbanus II. Godofredo Lucano episc. Excommunie atorum interfectoribus (prout in ordine ecclesise Rorn. didicistis) secundum intentionem modum congruse satisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quos adversus excommunicatos zelo catholicx matris ardentes, aliquos eorum trucidasse contigerit. Ne tamen ejusdem ecclesise matris disciplina deseratur, eo tenore, quem diximus, pœnitentiam eis indicito congruentem, qua divinœ simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagitio incurrerint. (Ainsi que le fait justement remarquer Ficker, die gesietzl. Einfùhrung der Todesstrafe fur Ketzerei, Mittheilungen des osterr. Instituts, I, 186, il ne s'agit ici que des peines ecclésiastiques à décerner.) Gratien en conclut : ...si illi, qui zelo cath. matris accensi excommunicatos interficiunt, homicidœ non judicantur : patet, quod malos non solum flagellari, sed etiam interfici liceat. — Détail intéressant : Dœllinger, dans ses lettres à l'archev. Steichele et au nonce Ruffo S'Cilla, raconte qu'on avait voulu lui appliquer le canon d'Urbain II, Briefe, p. 131, 140, 153.
197. (p. 53). — Nicolaus ad Miohael, irrnper., Mansi, XV, 193 : ...haereticos autem... dicimus tam eos, qui olim ab ecclesia projecti sunt, quant qui post liœc a nobis anathematizati sunt... prxter nos autem... et eos qui fidem quidcm sanam simulant confiteri. Schismaticos etiam et eos qui seorsum a communicatitibus nobis episcopis collectas faciant. Y. le can. 6 du II" syn. œcum. dans Befele, II, 24. Caus. 4 qu. 1, c. 2.
198. (p. 53). — Caus. 25, qu. 1, c. 11 : Anathema apud Deum fiât, qui censuram Rom. pontificum violât. Caus. 25, qu. 1, c. 12 : non licet alicui... Caus. 25, qu. 1, c. 16 : Leto p. IV. Ideo permittente... Mansi, XIV, 887 ; J. 2609. Gratien en déduit : Sed sicut Christus, qui legem dédit, ipsam legem carnaliter implevil... sic et summse sedis pontifices canonibus sive a se sive ab aliis sua auctoritate conditis reverentam exhibent... nonnumquam vero seu jubendo seu definiendo seu aliter agendo se decretorum dominos et conditores esse ostendunt. In prxmissis ergo capilulis aliis imponitur nécessitas obsequendi : summis vero pontificibus ostenditur inesse auctoritas observandi, ut a se tradita observando aliis non contemnenda demonstrent,exemplo Christi, qui...
199. (p. 53). — Raynald, a. 1439, 37 (XXVIII, 325) : ridiculum est velle nos docere canonum sanctiones, quorum editio, promulgatio, observantia, intcrpretatio sicut a pontificibus processionem, ita et ab eisdem suspendi, rnitigari, aboleri et commutari possunt, quorum in potestate est jura condere et interpretari.
200 (p. 53). — Cf. Bôhmer, Diss. de décret. Grat., en tête de son Corpus jur. can., p. XVII.
201. (p. 54). — Ainsi Alexandre III (Décret, c. 6 de despons. impub.); Clément1 III (de jure patron., c. 25) ; Innocent III, qui cite Gratien, avec l'indication : in corpore decretorum.
202. (p. 54). — « Ne hujusce utilissimi et gravissimi Codicis vacillaret auctoritas. » Admonitio ad lectorem.