‹ La papautiChapitre 114 sur 178 · p. 80). — Harduin, Concil. VII · texte numérisé non relu

p. 80). — Harduin, Concil. VII

292. (p. 81). — Chronicon Walteri de Hemingburgh, London, 1849, II, 293 : In II sessione facta est longa disputatio de ordine Templariorum, utrum stare posset aut deleri de jure deberet ? Et erant pro ordine T 'emplariorum prœlati quasi omnes, prseter prselatos Francise, qui, propter timorem régis Francise, per quem, ut dicebatur, totum illud scandalum fuerat, aliud facere non audebant... In III sessione sedit dominus papa pro tribunali, et ab uno latere rex Francise, ab altero rex Nnvernise filius ejus, surrexitque quidam clericus :t inhibuit sub pœna excommunie ationis majoris, ne aliquis loqueretur verbum in concilio, nisi licentiatus vel requisitus a papa. Recitatoque processu T emplariorum, adjecit papa quod licet ex processu prsehabito ipsum ordinem de jure delere non posset, tamen ex plenitudine potestatis ordinem delevit, nomen et habitum...

293. (p. 81). — Ibid. Erant enim in toto concilio {quod concilium dici non merebatur, quia ex capite proprio omnia fecit dominus papa, non respondente neque consentiente sacro concilio) baculi pastorales circiter quasi centum triginta. — Decimam etiam universalis ecclesise per sex annos régi Francorum contulit... sacro non consentiente concilio neque expresse contradicente.

On comprend qu'avec des assemblées aussi dociles, les papes n'aient guère eu de scrupules à arranger à leur gré les prétendues décisions de ces conciles. C'est ainsi que, à propos de la confection des Clementina, que le corpus juris can. donne comme émises in Viennensi concilio, la Glossa à cet endroit (d'Andréa), Venise, 1485, nous édifie sur les procédés de la curie pour composer les constitutions de l'Église : Circa hoc sciendum est, quod constitution es concilii, licet non omnes fuerint in concilio publient se, tnmen postea de facto fuerunt publicatse, et ipsorum habita copia, et jam habebatur, quod ligarent : et quia patuit aliquas ex ipsis inepte, aliquas prolixe, aliquas defective compositas, aliquas etiam non expedire, noluit Clemens, quod compositio Ma procéder et : sed (ut fertur) sub excommunie ationis pœna mandavit, quod Mas habentes intra cerlos dies restituèrent camerse, vel iv c/.v.'r rcn!. vel dilaeciarcnt easclem. Demum per peritiores fecit Mas

recensai, qui aliquas et paucas in totum reservaverunt, aliquas in totum resecarunt, aliquas mutaverunt quoad verba, mente servata : in aliquibus menti et verbis detraxerunt et addiderunt : et lias licet non sub his verbis in concilio publicatœ fuissent, voluit sub nomine concilii reservari, et multas constituliones utiles addens de quibus non fuerat in concilio tractatum..., fecit Mas una cum quibusdam constitutionibus quas prius ediderat sub debitis titulis compilait... Mortuo Clémente istarum constitutionum haberi copia de cancellaria non poterat... Creato autem D. Joanne... petiverat 'et receperat constitutiones ipsas examinandas et corrigendas, et aliquas correxit et mutavit, ut tit. I, c. unico (de summa trinitate et f\de cath.). — Naturellement, le précédent sous Clément V devint aussitôt à son tour la source d'un nouveau droit. Turrecremata, dans son Apologia Eugenii IV (Harduin, IX, 1273) le cite et en conclut que le pape a à vérifier les décrets dee conciles, si quid in eis minus rectum, minus verum, aut minus expediens contineatur ? aut si quid ineptum, aut si quid diminutum, aut superfluum sit ? quomodo dicitur fecisse Clemens...

Page 1