Bibliothèque eccléêiattique, t. UI, V partie, p
4!S0 COVCU7SUMI.
Augustin en découlent natureUement
^>lecUque par certains cAtés , celte phflaMpiiîe es
onoore bien davantage hétérogèoe el syncretiqne. CaA
ce que Drucker remarque en des tenues tnp pria
pour n'âlro pas ieituellement cités.
« Multis temporum prce/udieus vmeiUÊ €Mi
iinui et impediitis, labartun quoque ei
moU ntque muUitiêdine distraeta judicii ejus oeUs. Uaiionalis itaque ariis régulas » qtiamvis eas $€n»iù
ctmimendavit , sœpe neglexit Id quod non min-
mur in hoc viro , licel acri jiulicio magnacue inoena vi jïrmlUo , qui magnam vitœ pariem in çuarenài tantwn frustra veritate consumpsii^ perque innurnow
t opinionum variarum scopulos jaciatus-, non nisiAea-
(lemicœ philosophiœ beneficio enatare , sicque ùi aride poHttus ad Platonicam tantum recentiorum Alexan-
( drinorum philosophiam , tanquam ad arcem quam-
^ dam confuyere potuit. Bas enim circumstantias ai
dejirimendam judicandi facultatem plurimum vatert uorunty qui ad humani intellectus hisiariam pauh curiosius attenderunt. Accessit infini ta lectionis vastœ copia, qua obrui magis quam excitari Judicium solet. Vumque his se junxerint prœjudicia , tum quidem in Kcclesia valde regnantia^ qualia suni de PAiiasophia
i Platonicœ origine et usu^ etc. y non mirutn est virum
etiam magnum in philosophia sœpe lapsum esse '....
"\ « Qui dum dialecticam Stoicam et Platonicam
amaty dum Platonicam philosophiam ad sacra doqmata explicanda adhibet, dum de rébus sacris per
\ 1. Ilittoria cHticti Philosophie ^ 1. III, p. 506.
COKCLUSION. 451
innumeras quœstiones subtiliter secunditm philosophiam^ positis quibusdam axiomatibus disputai^ exemplum seculis sequioribus prœbitit\ quod malo consilio non imitarentur modo, sed stiperarent. Valde veneramur memoriam summi viri^ quo vix doctiorem episcopum habuit Ecclesia : sed ficus tamen ficus et scapha scapha nominanda est, ubi historicB veritas est deiegenda, Nec culpamus methodum philosophicam et accuratam adargumentum quoque sacrum adhibitam, sed curiosam illam principiorum inter se diversorum confusionem , et subtilitatem ex philosophie gentili petitam in magno doctore candide improbamtis * . »
Quelque sévère que ce jugement puisse paraître, il est difficile de n'y pas souscrire à peu près entièrement. Effectivement , après avoir pris à cœur dliccorder avec le Platonisme, qu*il connaissait mal, le Christianisme, Augustin, rapprochant ainsi des éléments disparates , a subordonné absolument et en toutes choses, aux croyances chrétiennes la science ; quoique, à son insu , ce soit encore les principes de la philosophie ancienne qu'il emploie toutes les fois qu'il veut démontrer, ce qu'il ne fait point partout d'une manière heureuse, quelque article de la révélation.
C'est môme là un essentiel et nouveau caractère de la philosophie de Tévéque d'Hippone. Cette philosophie est, avant tout, une doctrine de postulats et d'autorité. Les postulats qu'elle invoque sont précisément les dogmes catholiques ; l'autorité dont elle se relève est l'autorité même de l'Église. En conséquence, non^seu-