De Cive, C. I

2. Pacis autem articulos quosdam suggerit ratio, quae leges sunt naturales. ( Leviathan, C. XIII, t. III, p. 102, § Passiones, à la fin).

3. Est igitur lex naturalis, ut eam definiam, dictamen rectae rationis circa ea, quse agenda vel omittenda sunt ad vitse membrorumque conservationem, quantum fieri potest, diuturnam. (De Cive, C. II, § 1, ad finem).

4. Per rectàm rationem in statu hominum naturali intelligo, non ut multi, facultatem infallibilem, sed ratiocinandi actum, id est ratiocinationem uniuscujusque propriam et veram circa actiones suas, quse in utilitatem vel damnum cœterorum hominum redundare possint. (De Cive, C. IT, § 1, note).

5. Rationis ergo prœceptum sive régula generalis est pacem quidem, dum ejus obtinendi spes est, quœrendam esse ; quando autem haberi non potest, auxïlia undecunque quœrere, et illis uti licitum esse. (Leviathan, C. XIV, t. III, p. 103, § Quoniam, vers la fin). Cf. De Cive, C. II, § 2.

6. De Cive, C. II, § 2, à la fin : Prima autem est [Lex naturalis fundamentalis] quia, cœterse sunt ab hac derivatse praecipiuntque vias vel pacis vel defensionis acquirendae.

7. Oportere unumquemque, quoties paci et defensioni propriœ provisum erit, a jure suo in omnia, cœteris idem facere paratis, decedere, contentumque esse eadem libertate quam cceteris concedi vellet. ( Leviathan, C. XIV, t. III, p. 103 § A lege. — Cf. DeCive,C. II, §3).

8. Leviathan, C. XIV, t. III, p. 104, § Deponitur. — Cf. De Cive, C. II, § 4 .