Neque id facimus sine auclorilate Scriptura
14. Nam et Aposlolus conjungit, Kom. 5, ubi prius : sanguine Christi nos juslificari, mox : obedientia ipsius justes conslitui iisserit.
15. Et quidem opponit obedientiam Christi inobeJienliœ Aûso, quo ut hujus transgressione, pula legis, injnstos, ita illius vicissim perfectione seu salisfartione ju!^tos esse factos oslendit;
J6. Quaniquam nihil magis absurdum vidotur, obedientiam iliam iulclligere pro universa legis obedientia tam agendo quam patiendo proposita,
17. Sic ut ubique pateat manifeste, exposilionem illam de sola passiotiis obedientia Paulo facere injuriatn, qui vel de activa obediendia loquilur, vel de activa et passiva simul.
18. Atqui haec est naliva sentenlia diclo Christ', Jo. 17 : Ego pro ois me sanclifico, si videlicet de intégra legis obedientia et salisfaclione exponatur.
3 9. Nec dubium est, quin idem velit Isa., cap. /jS : Servire me fecisli in |)€ccatis luis, et iniquitatibus luis laborare, altéra voce ad obedientiam et ad passionem altéra respiciens.
20. PrîBlerca ipsa non vincit (convincit?) copulationem obedicnliae Christi cum passione, cum utraque nobis necessaria sit ad exsolvendum debilum legis, quod Christus, quia nos solvendo (solvendi) non eramus, in se recepit.
21. Enimvero quondam lex (cum moiali resest, non cura alia)ad salvandum hominem solain obedientiam postulavit,
22. Non obedientiam et pœnam simul eo, quod peccatum nondum commis- 5um, cujus causa supplicium esset ferendum ; nam mors pecc;iti stipendiumesf.
23. Ifa nunc e contra eadem lex per se considerata ad salvandum hominem corruptum (ni sumus omnes) utramque requiril, pœnam et obedientiam.
24. Pœnam nimirum propter peccatum , de quo senlcnîia fuit pronuntiata ut œterna morte periret, qui faceret, Gen. 2 : Quaciinique die; ilcm, Gai. 3 : Malediclus oninis, qui non manserit in omnibus, qure scripla suntin libro fegis;
25. Obedientiam vero seu meritum salutis juxia illud, Levit. 18 : Qui fecerit haec, vi vel in ei^. item, Malth. 19 : Si vis ad vitam ingredi, serva mandata.
26. Neque alterutram seorsum exigif, seu pœnam seu obedientiam, lanquam ^ufiicientem et ad peccatum expiandum et ad salulem acquirendam.
27. Siquidcm nec lelerna damnalio ad salutem confert, neque quaiilumvis pcifecla obedientia sine moite jam ampluis salutem mcrelur.
28. Verum dico de exacUone legis ad efliciendam per se jusliliam salulis, quse obligalio specialis est, de qua hic agilur.
29. INara de altéra, ad exequendam Dei justiliam sive in salutem sive in damnationem , obiigationi gcncrali locum habet régula : Lex vel ad obedienliam, vel ad pœnam obligat.
oO. Hoc cnini hoMiini naluiam adliuc habeiUi (in) conuplam dictum, oui liberrimus fuit deleclus.
31. Et ba?c generalis ohligatio nihil omnino habet conimercii cum i!lo debilo, quod lex icquiiat quadam speciali obligatione ab homine salvando, neque cum eo confundendum est.
32. Cun» igitur re vera Chiistus iioc praeslilerit, quod inipossibile erat legi per imbeciililalem oainis, ul loquilur Anostolus, Rom. vni, lex duplex debitura a iiobis sdlicet pcccatoribus re(|uirit, quis est, qui non videat, merilum sive satisfactioncm (hrisli et obedientiam secundura legem et pœnœ persolutionem complecli ?
OO. Inde perspicuum est, quomodo iiiteliigendum sit Domini dictum : Non veiii solvere legem, sed implere. Item : Unus apex non pneleribitde lege, donec oinnia fueiiut impie la. MaUi. v.
oli' Nimirunj cum tanlus fueril rigor divinae justiliaj adversus peccatum, ul non potuerit ho!i:o in gratiam restilui, priusquam intègre satisfien^ legi, non modo pœnan» juslo Dei judicio sustinendo, sed etiam obedientiam perfectam prœsîando,
35. Quod ut praeslaret nuUa sive angelica sive liumana crealura sufficiens et par fuit,
36. Oporluit Filinm Dei, aeleniam justitiam, fieri X'JTpov et pro nobis implere legem tum sanciila^e, innocentia et obedientia sua tota, tum passione et morte, quibiis universa ipsius obedientia seu lotum opus redemptionis continetur.
37. Proinde etiam non inepte urgentur a nobis nomijia officii in Christo, ceu sunt : redemplor, saivalor, juslificalor et similia quie loti conipetuiil personœ el ulrique nalura).
38. Adeo, quod vere slaluamus non juxia humanam lanlum, sed etiam divinam naluram in Chrislo, quanivis inconfusis proprietatibus, lieri redemplionem, salvationem, justificalionem ;
39. Idque, quod per aflîrmaiionem de applicalione solius obedientia; passivœ non obscure negaiur.
Z|0. Neque obsîot sacerdoîis nomen, cum sacrificiuui Filii Di-i non minus <le obedientia erga legem, qiiam de passione inlelligatur.
liU Neque in hune modum explicari et possunt el debent omnia dicta, quae loquuntur de oblatione hujus viclimœ, quae est Chrislus, ut sunt, Hebr. x : Unica oblalione perfecit crcdenles; Jo. 1 : Agnus Dei, qui loUit peccata mundi, et reliqua infinit;»;
42. Ea scilicet phrasi Scriplurœ, qua etiam opéra legi débita nominantur sacrificia, Psalm. 49; Hebr. 13 : Sacrilciura laudis; 1 Pelr. 2 : Mactate lioslias spiriiuales;
l\'à. Qualem oblalionem adumbraruni lypica quondom sacrilicia, qua; non nudae erant pecudum luactaliones, sed niullaium simul ca^remoniarum observaliones.
lil\. Ita, ut undique appareat, Chrisli jusliliam, qux' noslra fit fide, tain constare inlcgritatis, hoc est perfectione legis, meiilo, quam pas'^ionisel moitis satisfaclionc.
45. Quod auleai in sacris litteris passionis ac moilis Domini obcdienlia oinis^a ' saepius fiai nientio, non eo fit, ut divisioiie activai et passivic obcdienliai ad passivani solum respicianius.
4C. Nusquam enim sacrae iitterae banc separationem docent, et sub duobus bisce vocabulis conjunctim vel lotuni opus redempliouis débet intelligi, sicut Cbristus in extrcmo mortis aj^one exclamât : Consumoiatum est.
47. N( que piœ mentes considerata inaudila bac separutione acquiescere luto possunt.
A8. Sed quia summusgradus esl^ el, ut mentes borainum, de amis>a integritate, qua j-rimi parentes fuerunl ornati, de magnitudine irœ Dei adversus peccatuni, postquam de legis per Filiuni Dei impletione et a peccuto libeiatiotie deque restituenda nobis per Chrislum œterna jus^titia commonefactae, incipiant, sua peccata et tristissiniam miseriam agnoscere el depiorare rurSiis, quod, fide iuFilium Dei erecti, ingentem misericordium ac inenairabileconsiiiuni dereparalione bumani generis admirari et celcbrare, seniperque magno zelo peccatum odisse, detestari ac fugere, simulqne pro conalu justitiai bonae conscicntiae studere non desinant, sicut Paulus, Rom. v et vi, féliciter docel et bortalur.
49. Porro nullius momenti est illud, quod objicitur de impossibili bujus doctriuae.
50. Potuit enim Cbristus sicut et passionem ita el obedienliam suara nobis donare :
51. Quia legi pro sua persona nibil debuiî, nrque ad eam obligatus fuit,
52. Pra^lerquara, quod seipsum obligavit ex officio mediatoris, fdcto jam decreto de reparatione bominis, de qua obligalione est in Psalin. xl : In libris de me scriptum est, ut faciam voluntatem tuam, volui, et lex tua in raedio cordis mei.
53. Quidquid ergo fecit et praestilit, pro nobis et propter nos fecit et praeslitit.
64. iNibil autem kgi debuisse pro se, ila certum est, ut certius esse non possit.
55. Nam elsi necesse fuit, Cbristura esse justum, teste apostolo, Hebr. 3, quod alioquin nobis non potuisset parare jusliliam,
56. Tamen non ex obligatione aut debito justum eum fuisse sequitur,
57. Quia essenlialiter fuit juslus, et ob id necessarie, cum non poluerit non esse juslus.
58. Neque quidem secundum di\inam tanlum, sed eliam .secundum bumanam naturam, adeoque totam persouam, ita juslus fuit.
1 Le texte porte : grata est, ce qui n'offre aucun sens. - Il semble y aïoir une lacune en cet endroit.
588 NOtKH J^T l'J];CEh IL^TiFlCATlVfeS.
59. Kfïicieiite id iinione liyposlatica pcr communicationein idiomaluin, qiiac rcalis polius, quam vcrbalis est, ul alibi dispulalur.
60. Ideo subneclit Apostolus in citalo loco : sublimior cœlis faclus iiiler aliu qi:a; ad inajestalem Christi pertinent, hanc innuens justitiam.
Gl. El in hanc senlenlîam accipi débet vox aiigelica ad Mariani, Luc. 1 : Sanctum, quod ex le nascelur, F'ilius Dei vocabilur.
62. Eadem igilur rationc, qiia divinilas in Chrislo, qu;e sibi ipsi lex est, el jijslilia ipsa nuUiqne alleri rei subjecta, humanilas eliain, in qua lucet divina inajestas, ad legem nuHo modo obliu;ata est.
63. Nisi quis Chrislum ipsum velit dividere partim essentiali, parlini legali, justitia prœdilum, pro sua tatilum persona, aut non tam humanam in ipso, quain divinam naluram essentiali juslilia omni privare, quod ulrumque quam ùl pium, facile cogitari polest.
G/u Ac nota est verissima régula hac de re D. Lulheri sanclœ mcmoiiaî, tom. 4 len. f. 576 Iradila : quicquam nalura vel essenlia esl taie, non polest lege esse vel fieri taie.
65. Quarc hoc jam probalo, quod Chrislus per se sit justus secundura tolani posonam juslilia essentiali, quid est, quod sibi velit cum illa legis obedienlia, nisi pro nobis facial, et nobis imputanda sil?
(i6. Alquc ex hoc fundamenlo clarum fil, duplicem esse in Chrislo justitiam, aîleram personae essenlialem, utrique nalurœ communem, alterani oflicii, legis obedienlia et sanguinis efl'usione partam.
67. Ncque harum unam tanlum separatim, sed utramque simul intègre nobis douai cl imputai Filins Dei;
68. Quod manifeste lestatur Scriptura a£se\eians, Chrisluuï esse noslrum, nobis dalum et nobis uatum cum omnibus suis boni?.
69. Et praecipuePaulus, I Cor. i : Ghrislus (non inquit dimidius seu partilus) fuctus est nobis a Deo sapienlia, justitia, sanclificatio et redcmplio. Item, II Cor. V : Deus eral in Chrislo mundum sibi reconcilians et non imputans peccata.
70. Cum quo confertur Jerem. xxiii : Et hoc est nomen, quod vocabunt eum ; Dominus justus nostcr. Item, xxxni, fil item mentio veibi : Jehovah, qui locus ulrobique interpretatur : Le Seigneur est notre justice.
71. Quœ res argumento est, nostram justitiam mullo nunc pracstanliorem esse, quam qualis amissa est, aut qualis a lege requirilur.
72. Absurdiîa?, quae inde exslruilur, ralionisest, non vcrbi divini.
73. Quippe universara suam justitiam et nobis donare et sibi simul usurparc polesl Christus eo modo, quo potest illam omnibus et singulis tolam aique integram applicare.
7/i. Nam qui praeter naturae cursum home faclus est, non ila nalurœ vincuiis tenetur, ut nequeat, quod velit alteri applicare, et retinere sibi.
75. Ceu evidenler demonstrat cœna dominica, qua verum suum corpus cf verum sanguinem nobis distribuit vescendum, et nihilominus ipse non amittit.
76. Quo minus credcndum est, illum sua nobis iinputata jnslilÎT exui el dnmnari?
77. Alqni gravis error est,, putare, Chrir.lum no^liam secundum legem obe-
?f(>iES tl l'IECKte JUSTIFICATIVES.
dientiam hnperfcclaîn ita siipplei e sua ^anctitate et integritale, ut aimul cura incritv; passionis ipsius nobis in justiliam cedat.
78. Uude c regione natum est hoc, quod exislimant, si Chrislus suani sancUtatem et legis obedienliam nobis impulel, nos ab obedienlia legis liberari,
79. Quoniam lioc pro antinomis essel, illud papistis patrocinelur.
80. Nam ad jusUruim noslram corani Deo valet sola Chrisfi Irgis obedienlia et perfeclio cum UKirito passionis.
81. Hinc verum est, quod sequitur, ad (per) imputalioneni obcdionliic Chiisli nos liberavi ab obedienlia legis, quantum ad jusliikationem, scilicet ad eun\ finem, ut per illam justificemur.
82. Sed obligamur ad obedientiani propter aliaui causam, nempe proplcr ordiium di\iiium de necessilate consequenliîc seu immutabilitate, ut loquunlur,
83. Quia justiliam fidei sequi débet justilia bons; conscicntiœ (Uom. vi : Liberali a peccato, servi facli estis justitiae), quje quidem Dec placel- quia pirsona placala est.
Sh. Ac quemadmoduni maleriale peccalum non aufertur (Rom. vn : Video aliam legem in membris meis, repugnanlem legi Dei), ita nec per justiliam nostram tollitur obedienlia legis.
85. Loquor de juslitia in hac vita, futura enim longe perfectior erit, peccalo fundamenlo sublato, de qua Paulus concionatur, Gai. v : Spiritu ex fide exspeotamus spem juslilia;, et I Jo. m : Quum apparuerif, similes ei erimus.
86. Cum iliis, qui negaul justiliam esse remissionem peccatoruro, nobis nihil negolii, qui jam pridem ab Ecclesia expulsi sunt.
87. Conslanler etiam nos asserimus cum Paulo affirmativam, quod justilia sit remissio peccalorum, mododextreinlelligatur.
88. Nam non modo privative intelligenda est remissio peccalorum : de liberatione ab ira Dei, sed etiam positive de divino erga nos favore, quod luculenter exprimitur utrumque apud Paulum, nomine Gratîa;.
89. Idcirco non temere ponunlur in dcfinitione justitiae duo bsec vocabula pro declaraljone praîdicati : Reconciiialio cum Deo et acceptatio ad vilam seternam, qiiam observalionem videntur negligere hi , qui solam passionem Christi nostram complere justiliam tradunt.
90. Veruratamen, ut maxime ulamur vocabuloRemissionis, simpiiciter omissa sublililate, lamen ex superioribus constat, Deura nec voluisse nec potuisse placari nisi pœna et obedienlia simul, quam vicem prœslat sacrificium Filii Dei.
91. Ilaque, quocumquc tandem res redeat, commitlilur fallacia Elencbi,qua ad eadem rccurritur principia.
92. Cyeterum dicla illa Scriptura*, quse videntur soli passioni et morti Christ! adscribere justiliam, exponenda sunt per SynccdocUen, bibliis admodum familiarem, de reliqua etiam sanclitate et obedienlia Christi,
93. Quam Synecdocben, quia illustris etiam est, Auguslana confessio relinel art. ^, et scriptis suis subinde spargere non dubilanl scriptores Ecclesiastici veleres simul ac neoterici, soli nonnunquam Salvatoris passioni conferenles, quod re ipsa universa; et intégrée ohedientiie ipsius allribuuut, i.deo , ut vel hoc senlire, quod antagonistgp aOirmanl , vrl srcum ipi pu^n.irç, utçlecla hac rîilione, videanlur.
94. Nemo quîdcm liominum cogUutîone usïequi potest, quam magna res sit passio et mors Chrisli, sanguineus ejus suilor.
95. Niilla etiam humima salis considérât, quantum beneficium sit aitera legis perfeclio (qiue inevitabili mandalo Dei praeslanda erat, nec nos ullo modo poteramus), quam Fiiius Dei pro iiobis cl propter nos pra'Stilit.
96. Quai imiiicnsa mérita si fideliler coidi credenti sunt meditata, ob rei altiludinem lerrorein primuin cor senliel, postea vcro tanlarum rerum admiraiio conscientiaruui (?), quam ex profundis erigit valdeque recréai et consolatur.
97. Quare quum lalis mens cogitai aut in fide nominal mortem, passionem et sanguinem Chrisli, ideo non alla Chrisli mérita excludit, sed spirilu ea omnia conjunctiin inlcIligiL et comprehendit.
98. Nam Spirilus sanctns ideo sœpius hisce vrcibulis ulitur, utriusque nempe rei magnitudinis causa indicandœ, ne quis glorielur.
99. Ideo Augusliims hoc, ([uod tolius (iduciae nostrœ certiludinem habendam in sanguine Chrisli oslendit, omnino non estf?) nec vull dictum^ seJiis opponit, qui spem salutis et praesidium in propriis viribus aut operibus suis ponunt, non in Chrisli merilo.
dOO. Nec venerandns etiam D. Lulberus, qui vel nalus creditur ad deciarandam denuo veritalem de hac (quam supra aiiquolies commemoravimus ) Synecdoclie, sibi lemptrat, quantumvis alias clare huic, quam nos profitemur, sententiœ adstipulalur, ut esl passim in ejus libris videre.
401. Cumque maxinia merilo hujus sit viri auclorilas in Ecclesia, de qna oplinie meritus est, integrum ejus locum elegantem cl evidentem pro confirmalione verilalis in hac doclrina ad (inem hue adjiccre libct, in \ernacula desumptum ex Postilla Gernsanica majori : Vuilà ce qu'a fait notre cher Sauveur^ notre éternel Seigneur, notre médiateur devant Dicii^ Jésus-Christ ; par son sang et sa mort, par sa pureté, son innocence et sa justice ( qui était divine et éternelle )f il a noyé et englouti tout le péché et toute la colère, qu'il a dû porter à came de nous ; et son mérite a été si grand, que Dieu est satisfait et dit : Celui qu'il sauve par là sera sauvé.
102. Idem in Commentario ad Ga!. cap. iv, inler alia de hac re clarissima t Ideo duplici jure legem vici, prostravi, trucidavi, primum ut Fiiius Dei Dominus logis, deinde in pcrsona veilra, quod lanlumdem est, ac si vos ipsi legem vicissclis, quia vicloria mea veslra est.
103. Brenlius in eodem capite ad Gai. : Lcx Jiihil juris habuit in ipsum, quod fuil innocenlissimus, idcirco merni!, ut quoîquot in ipsum credunl, rcdimerenlur a lege, hoc esl non, ut nihil adversi amplius patiantur, non, ut non affliganlur suis crucibus in hac lerra, sed ut non possit eos amplius accusare et damnare, cl ut ciuces, mortes non possint eis esse detrimenio, sed necesse hiibeant, ipsis in bonuin redere propter Christum. Hœc est maxima omnium liberlas nullo auro, nul'is gemmis, ne omnibus qnidem regnis tolius terrœ comparabilis.
lO/j. Idem super Evang. Luc, xix : INon enim senliendum est, quod Christus tanlum in cruce pro noslris peccatis passus sit. In cruce absolvil qnidem passionem, sed pro peccatis noslris passus esl ab inilio suœ nalivilalis nsque
]\OTi:S ET PIECES JUSTIFICATIVES. OVJ I
ad sepulcrum. Tota vila Chrisli nihil aliud fuit, quam expialio peccatorum noslioruiTi.
105. Idem vir vcnerabilis Georgius Major scnlit in c. Zj, ad Gai., cumqiie eliam hujus vin* doctrina sacris lilteris sit consentanea, mogiiique faciaiU mulli pii et docli viri illius aucloritatem, non dubitamus, quae hoc in loco scripsit, pro vero asseverare.
d06. Hemmingius ad Cor. i Ciirislui factus est nobis justitia, etc. ) intrr alia : Justitia deinde fit nobis, quia remissis peccatis nobis credentibnis justitia ipsius gratuito iinputatur ; hac vesliti non amplius ut ( peccatores) a|H3arcmus in conspectn Dei,
407. Victorinus in Mallh. v : Christus impîct legem : 1. Docendo, non quidem ferendo novas leges, ut aliqui somniant, sed recle enarraudo et refulando pliarisaicas corruptelas; 2. iinpiel legem faciendo, hoc est perfecta o!)edicntia, quam nobis donat, ut per eam justificemur ; 3. suslinendo pœnas legi débitas pro nostro peccato ; l\. instaurando legem in credentibus dato Spirilu sancto juxla illud : Dabo legem mcam in corda eorum.
Tôt ergo lanlisque testimoniis ( conscientia et fide perpetuo attestante) confirmali dicimus et sentimus cum venerando et vere pio Domino Luthero, qui in suis thesibus de negolio justificationis ( quas non lemulentrr neqne tcniere conscripsit) inter alia sic confitetur : Omnia Chrisli nostra sunt , quncumque ille dixit, egit, vixit, passus et mortuus est, non aliter ac si ego dixissem, cgissera, vixissem, passus et mortuus essem. Jo. xvir.
€o5ifeis»fo et floetrina Pctri Kctzmauiii €le jn^tiflcaflosie liomiiils coram Deo arï iiiaiidattiiu Ifilui^lriK- Mlmî priiicËpisi isua^ cclsiittidiiii oblafœ.
(€o(l. Germ. I3t7. f. 92.)
Cum lex sit alterna et immulabilis norma justitiœ Dei, qnx omnes creaîuras rationales obligat ad perfectam obedienliam interius exteriusque, aeterna bona atqne felicitalem promittens illis, qui prœstant eam, reliqnos vero inobedicnlcs aeterna morte damnandos decrevit, sequitur, nuUum hominem, excepto uno Chrislo, posse œternam illam promissam felicitalem coîisequi, quod nullus hominum legem sic facere pote^t, ut Christus oani fecit. Oir.nes igitur suh ma'ediclione et pœna legis sumus lanta, quaî impossibilis fuil, ut homo sustineret eam, ut sese ab illa liberare posset.
Atque posilo, hominem poluisse suslinendo pœnam aliquando satisfacere legi, tauion denuo oi.ligalur ad perfectam oliedienîiam , quai in liac miserla et corruptione noslrcC vilai cum siL impossiLiii-, realiler ad pœna- muledictionom. Nulia igilur salus, seu beatiludo, scu justilia coram Deo nobis ex lege.
Quare Evangelii doctrina, déclarons misericordiara Dei erga miserum genus
592 iNOJJîS ET PIÈCES JUSTIFICATIVES.
humamim, o*!eii;lit at{|ue docet, Christi Mediatoris oflicium fuisse, uUumque prœslare nosira causa, vel noslrae salulis causa, juxta dccreUmi et consilium Dei, quod ex siiiu Patris, proiuissionibus patiibus factis, doctrina prophelarum repetitis, tandem sua ipsius voce, carne in unionem personaj assumpla periulit.
Scilicet ut in se derivatis peccalis noslris eorumque pœna solveret morte sua aiquivalcus prctium pro nobis iu omnem œternitatem pretiosum iiî couspcctu Dei Pal ris sui.
Et ( cum ) solulo peccato tamen justitia Dei requirit plenam obedientiara nobis impossibilem, ne denuo sibi aut moriendum aut patiendum nostra causa, aut nobis pereundura esstt, etiam Icgem perfeclissime implevit, sicque juslitiœ Dei undequaque salisfaciens nobis vilam et bealiludiuem œternam, quam lex cuni conditione proraitlebat, tam agendo patiendoque quam pro nobi-i orando promeruit.
Hoc merilum, bicc obedieutia Christi imputalur et donalur gratis ex gralia vcra fide et fiducia adhœrenlibus ei. Est ergo juslilia nosira hœc imputatio me" riii et obedieutiœ Christi, qua coiisisîcre possumus coram esseutiali justitia Dei, quœ alioquin iguis consumcus est.
Non est infusa gratia seu inhabitatio et novitas nosira, qua3 cum adeo iu- Hrma sit, nec ex noslris viribus provenit, non digna esl, ut juslilia coram D< o dicalur condigna vita aîterna seu ullo prœmio alio:
Haec vcro imputala et donata obedienlia Christi parit firraissimas consolationes centra quascumque lentationes ignitas morli% pcccali, Sutanœ, legi^.
Nam iilis opponimus mortem et resurrectioncm Christi medialoris nostri , (|ua nostra mors non simpliciter slipendium peccati judicalur, scd propler Chrislum fide apprehensum et sancla et pretiosa in conspectu Dei. Legi ilem objicienîi nobis nostram indignilalem et imperfeclioneni opponimus inlegram obedientiam Filii lîosira causa Deo Palri praeslilam, et couiirmamus nostram invoralionem non irrilam apud Deum propter Filii sui faclam intercessioucm pro nobis.
Ex hoc igilur douo et împutalione omnium beneliciorum Christi, quam donat aiîernus Paler, quam promeruit Filius, quam Spirilus sauctus corda nosira dihitaus preliosissimum tliesaurum deponir, fiducia conservai, in nobis exist'i pax, juslitia, vila, gaudium, ut, in'nobis opérante Spirilu sanclo, ornali iioc douo, incipiamus incedere juxla beneplaciluu) Patris in ipso lanlum gloriantes, douée in fuluia vita perfecla et essenlialis justitia nostra iu nobis appareat. Inlelligo igilur integram obedienliam Christi implelionem legis, passionem et intercessioncm suam pro nobis nosira causa iu nostram salutem ralione officii mediatoris faclanj ab ipso juxla consilium et beneplacilum Patris sui aelerni Dei. Tam rnim in sacris menlio fi(, quod sub legem fuclus CUrit^tus obediverit, quam, quod sanguinem pro nobis fuderil suum, alque pro peccaloribus oras?e Malt, v, 47 ; Es. vu, 41, 53 ; Luc. xxiii ; Jo. xix ; Rom. v, 8 ; Gai. h ; Psal. xl.
Nec separo ista opéra bcneliciaque parla nobis per hune mediatorem, ne respuam graliam Dei eumque lenîem, medialorique ingralus sim , qii se taula liberulitate felicitateque deciaravil, rt apparuit benignitaie liuniunitaleque
summii. Siqv\i(iem cum synecdochice Scriplura nostram jusliliam saepius apptllt'l, el rrequenlissiiDe uni btneficio seu operi allribuit, quod est universi uperis nostiae redemplionis alque justificationis. Jerem. ii, 3 ; Uom. v ; I Jo. ii,
Absuida, quai est contraria sententia sequuntur, sciens, volens omilto, cerfiis negalivani adversarium nunquam ex sacris probaturum, ubi separalis operibus et beneficiis medialoris hujus pars illi propria nobis exclusis, pars vero liliu nobis duulaxal claris verbis adjudicelur.
Hacc vero asserlio niea, cum sacras lilteras imitelur, ne recédât a seiUrnlia ^orniuIaeEcclesiaslicaîVestraiCelsiludinis, Princeps illustrissime, atqueconveniat cum scriplis el doctrina prœcipuorum theologoruni uostri lemporis, q uns ego praeceplores raeos humililer agnosco atque veneror, Filium Dei Dominum nos- Irum Jesum Ghrislura, nostrae jusliliae assertorem, oro, ut per Spiritum gralise huncconsensum firraum atque propitium inter nos elïiciat, atque avertat a me tantam impietatem, ut caîca arroganlia duclus temere ab illis tantis viris dissenfiam turbasquemoveam.
Annotavi antea aliquo loco breviter, quae evidenter demonslrant, me nullius novi, impii, blasphemi dogmatis auctorera ; ea Celsitudo Veslra clemenler atque placide cognoscere velit, submisse oro. Deus Vestrae Gelsitudini et animi et corporis vires adaugeat, pietatis, juslitiae, prudeniiae, fortiludinis incremenla det, gubernationemque vestram tranquillam conservet. Amen.
xni.
R. Vlri n. aoli. Iloffiuaiml, Eccleslee Roteiiburgeiisl« pai»torfis ac siiperintencleiitlSf epi»tola ad doct. aacolin m Andréas.
(Cod. Germ. 1347. f. 94.)
S. reverendissime ac clarissime vir, observande palrone et praeceptor, quod raro, imo rarissime ad tuam D. litteras do, propterea fit, ne tuae D., multis arduis negotiis non lantum occupalœ, sed pêne obrutae, molestus sim, Nec eliam nunc bac mea inculla epistola oneri essem tuœ D,, nisi me gravis et intricala quaedam controversia, in vicinia de articulo justificationis orta, non lantum propter meas, sed etiam vicinas ecclesias impulissel. Cum Cargius, Onolspacensis superintendens T. D. notus, non taulum privatim, sed publiée eliam asserit, Christum esse nostram justiliam non secundum activam et passivam obedientiam, utilurque plausibilibus argumentis, quorum exeraplum, niihi a quodam Onolspacensi minislro missum, tuae D. apud affines D. doctoris Georgii Hamp( rgeri pbysici nostri mitto, rogo obiiixe, ut, examinatis islis Centura Cargil assertionibus, sententiam tuam ostendere et rescribere non dedigneris. Ego quibusdam ministris sententiam meam de bac controversia exploraniibus resj)ondi, me odisse illum novum modum docendi de justiiicalione hominis, el senlio, pie doceri et credi posse, Christum esse totum noslrum secundum suam totam sive omnem obedientiam, nec opus esse iila nova et argula disputalione Cargii, et pios non debere permittere, ut vel Christi persona vel meritum sive obedientia
