INSTRUCTION DE PAUW ET KNLYT

hare Ho. Mo. mette vernieuwinge, vermeerderinge, ende versterckÎDge van het nader tractaet van AUiantie metten voorn. heere van Charnace, in den name van Syne Ma' gesloten, aengedaen ende bewesen, als bekennende t'selve te strecken voor eerst tôt eeuwige loff ende reputalie van Syne Ma' oni dat deselve gelieft heeft de rechtveerdicheyt van de wapenen van desen staedt daer door te publieeren ende te mainteneren, ende vorder tôt seeckerheyt van de Vereenigde provincien ende derselver subsistentie, tegen het groot gewelt van hare vijanden, mitsgaders soulagement ^ende encouragement van hare ondersaten.

Waer voor, als mede voor Syne Ma*» gedurige ende continuele weldaden, hare Ho. Mo. aen Syne hoochgemelte Ma' ende^desselfiFs ryeken, met aile soorten van danckbaerheyt, respect, ende dienstwillicheyt, altyts geobligeert sullen blyven, wenschende tôt dien eynde Syne Ma'vermeerderinge van aile voorspoet ende geluck in syne conincklicke regieringe ende een langhduyrich leven, ende dienvolgende dat hare Ho. Mo. het geluck ende de occasie mogen hebben, oni syne Ma' métier daet te doen blycken hoe seer deselvo genegen syn Syne Ma' ende desselffs rycken te believen ende dienst te doen.

Sullen vorder de voorn. heeren ambassadeurs verclaren, dat hare Ho. Mo. het meergemelte tractaet, metien heere van Charnace door hare Ho. Mo. Gecommilleerde op aggrealie, geraaect, ntet alleen voor seer aengenaem hebben gehouden, maer oock naer deliberatie met voile resolulien geapprobeert, ende omme hare promptitude te betoonen, de voorn. Ambassadeurs gelast derselver ratificalie met behoorlick respect Syne Ma' t'otfereren ende te versoecken dat syne Ma'* goede geliefle zy de voorsz. ratificatie te doen accepleren ende daer tegens deselve te laten overleveren syne Conincklicke aggreatie, ende voorts hare Ho. Mo. het volcomen effect van 't selve tractaet in aile zyne leden le laten presteren ende genielen, gelyck hare Ho. Mo. van hare zyde t'eenemael willich ende bereyt syn ende van de Conincklicke gunsle ende over de geheele werelt gerenommeerde rechtvaerdicheyt van Syne Ma' vertrouwen ende verwachten.

Dat mede de voorn. heeren ambassadeurs noch andere saecken Syne Ma' hebben te proponeren, ende sullen mils-dien, nevensbedanckinge voor d'eersle favorabele audientie bidden, dat zy hier naer noch d'eere mogen hebben, onmie aen syne Ma' selffs haer nader last te openen, ende middelerlyt deselve voor aengenaem gelievete houden,

eenige heeren van zynen raedt te committeren, omme de voorsz. tractaten,ende aggreatien te oversien, ende te verwisselen,ende vervolgens openinge te ontfangen van eenige saeeken, die de voornoemde ambassadeurs in bevel syn gegeven.

Ende sullen met eenen aen Syne Ma' doen d'officieuse recommandatie van syne hoochgemelte Ex"'®, met presentalie van desselffs dienst ende voile genegentheyt in aile t'gene Syne hoochstgemelte Ma' aengenaem soude mogen wesen.

Naer d'eerste audientie by den Coninck, sullen de voorn. heeren ambassadeurs audientie versoecken aen de Coninginne régnante, ende hare Ma' naer overleveringe van hare brieven, doen behoorlicke dancksegginge ende geluckwenschioge, ende vorder hare Ma' bidden om de continuatie van hare Coninckl. gunsle ende weldadicheyt, die hare Ho. Mo. in verscheyden occasien hebben bespeurt ende genoten, ende insonderheyt dathaerbelieve den Staedt van de Vereenichde Nederlanden aen den Coninck ten besten te recommanderen ende dat de voorn. Ambassadeurs op haer aenbrengen, goede ende favorabele deelaratie moge becomen. Gelyck zy mede aen hare Ma' van wegen syn Ex*^'« de gewoonlicke eerbiedicheyt ende coniplimenten sullen doen.

Sullen vervolgens mede audientie versoecken by den heere cardinael van Richelieu, ende naer behoorlicke complimenten, van wegen hare Ho. Mo. ende syn Ex*''" verclaren, dat hare Ho. Mo. weetende de hoochwyse ende geluckige directie, die deselve ter eeren, ten dienste ende tôt welvaren van Syne Ma' desselffs rycken ende geallieerden, ende namentlicken ooek van den Staedt van hare Ho, Mo. veele jaren herwaerts heeft gecontribueert, w^aar door Syne hoochstgemelte Ma' tegens zyne vyanden aen aile canten victorieux ende formidabel is geworden, ende by zyne vrunden ende geallieerden in de hoogste estime ende respect gecomen, oock gantschelick gelooven ende vertrouwen dat syn E. is geweest de principaelste autheur ende beleyder van de nieuwe ende nader allianlie tusschen Syne hoochstgemelte Ma' ende hare Ho. Mo., door middel van den heere baron van Charnacé getracteert, ende zy oversulcx gelast syn, syn E voor de continuele gunste ende ofOcien aen den Staedt van hare Ho. Mo. ende namentlick by't besluyt van't voorsz. tractaet jongstelick be wesen, ten hoochsten te bedancken, ende te verseeckeren dat hare Ho. Mo. aen den Coninck ende vervolgens aen syn E. haer daer voor altyt sullen verboriden houden, om met aile soorten van

INSTRUCTION DE PAUW ET KNUYT (!63i) 417

respect, danckbaerheyt ende dieastwillicheyt, i*selve aea Syne hoochstgemelte Ma^ t'erkennen, ende aen syn E. nae vermogen te meriteren.

Dat de voorn. Ambassadeurs dienvolgende gelast syn te offereren d*aggreatie vant meergemelde tractaet, by hare Ho. Mo. naer deliberatie promptelick ende ten vollen gedaen, mitsgaders te versoecken ende over te nemen d'aggreatie van Syne MaS die hare Ho. Mo. vertrouwen dat by syn E crédit ende hoochwys beleyt, soowel als de last totlet tractaet selver, sal wesen gepropureert, ende daer mede de yruntschap aen hare Ho. Mo. ende derselver danckbaerheyt tegens syn E. sullen worden verdubbelt, ende daerenboven dat syn E gelîeve de handt te bieden ende te wege te brengen, ten eynde het effect vant voorsz. tractaet by hare Ho. Mo. in allen deele moge genoten worden, gelyck deselve van hare zyde in geen gebreecke sullen wesen, ende nae de overneminge ende de wisselinge van de respective aggreatien, zy luyden vorder gelast zynaen syn E.in confidentie te openen de sincère intentien van hare Ho. Mo. tôt vermeerderinge van de eere ende glorie van den Ck>ninck ende syn E. eeuwige loff, ende hoochste reputatie,mitsgaders ten besten van den Staedt der Vereenichde provincien.

Ende sullen met eenen syn E. serveuselick recommanderen ende versoecken, dat zy in hare negociatien met spoedige besoignes, corte ende favorabele expeditie mogen werden bejegent, soo omdat den dienst van Syne Ma^ ende hare Ho. Mo. daeraen sonderlinge is gelegen als mede om de ampten, die de voornoemde ambassadeurs respectwelick in desen staedt bedienen, weshalven derselver presentie ende diensten hier te landen worden gerequireert.

Gelycke complimenten, officien ende debvoiren sullen de voorn. heeren Ambassadeurs, nae hare eerste audientie, van wegen hare Ho. Mo. ende syn Ex'''*, nae voorgaende communicatie ende goetvinden van den heere Cardinael doen by de princen van den bloede, andere princen, ende personagien le hove wesende, ende insonderheyt aen de principaelstc raden van Syne MaS ten eynde hare besoignen ten eerslen by der handt ganomen, geaccelereert, ende opt spoedichste afigedaen mogen werden.

Ende sullen alomme, als oock by d*ambassadeurs van andere co-

ningen, princen, ende republycquen, die aen haer de visiten, ende

aen welcke zyluyden wederom de contravisiten sullen doen, te ken-

nen geven ende laten verluyden, gecomen ende gelast te wesen

Unir, de Lyon. — WADDwoTOîf. 27

m LA RÉPUBLIQUE DES PROVINCES-UNIM

omme den Coninck yoorde nader gemaecte alliantie te bedancken, d'aggreatie van hare Ho. Mo. te presenteren, ende die van Syne Ma' te versoecken, ende met respect over te nemen, ende d'elTecten van deselve alliantie te presteren ende reciproce te genieten.

Soo haest de voorn. ambassadeurs in besoigne suUen connen comen, om de aggreatie van hare Ho. Mo. te presenteren, ende van den Coninck weder over te nemen, suUen deselve sorchvuldich letten, dat in het tractaet geen veranderinge gedaen, noch te yets bygevoecht ofte uytgelaten werde. Dat mede d'aggreatie van den Coninck moge hebben zyn volcomen leden, so in de forme als in de materie, ende dat die gelyckélick ende tegen den anderen op eenen tyt niogen worden overgenomen, ende verwisselt, ten ware noch tans, omme het respect van den Coninck werde begeert, dat eerst d'aggreatie van hare Ho. Mo. ende twee off drie dagen daer nae die van den Coninck soude overgelevert worden, daer in zy haer in sulcken gevalle sullen mogen voegen, mits d'aggreatie van Syne hoochstgemelte Ma' haer alvooren in forma ofte by copie authentycq werde vertoonl, ende belofte gedaen, dat in eenige corte dagen daernae haer d'originele sal behandicht worden.

Sullen mede urgeren, dat niet alleen het principale tractaet, maer oock de particulière articulen daer toe behoorende ende relatiff, uytbesondert d'acte van belofte van den heere van Charnacé, aengaende de betalinge van de gesoncken schepen ende vloote van den lieutenant admirael Haultain, te samen ineen instrument ofte andersintsin twee instrumenten in behoorlicke forme mogen worden geaggreert, ende haerluyden overgelevert, ende haer tôt dien eynde dienen van de tweederley instrumenten van aggreatie, haer medegegeven, ende in gevalle op het particulière articul explicatoir vaut woort conjoinctement, ende opd'aggreatie van V zelve,difficulteyt soude mogenvallen, sullen dienaengaende versoecken expresse ende schriftelicke declaratie van den Coninck, omme hare Ho. Mo. te mogen dienen, ende geen andere veranderinge, byweginge, ofte uytlatinge, int' voorsz. tractaet ofte restrictien in d'approbatie van Syne Ma' mogen toestaen, aen, ofte overnemen, ende als daerop soude worden geurgeert, ofte daerby gepersisteert, hare Ho. Mo. daervan verwiltigen, omme derselver last dien aengaande alvooren te ontfangen.

De overneminge ende wisselinge van de respective aggreatien van wedersyden tôt genoegen gedaen wesende, sullen de voorn. ambassadeurs preparatorie aen den heere Cardinael van Richelieu, ende in

INSTRUCTION DE PA.UW ET KNUYT (1634) 419

hare tweede audientie aen den Goninck formelick openen haer nader last, in manieren hier nae volgende :

Dat hare Ho. Mo. willende gebruycken jegens Syne Ma* het respect ende confidentie, mitsgaders aile goede trouwe, die zydeselve schuldich syn, haer gelast hebhen zyne Ma* le representeren, dat in de handelinge, die hare Ho. Mo. in den voorleden jare van hare vyanden iâ dengeboden, ende doorCommissarissen van wedersyden geen-^ tameert. claerlick is vernomen, d'intentie van den vyandt geweest te syn, hare Ho. Mo. van Syne Ma* ende desselflfs rycken te separeren ende te vervreemden, ende hare Ho. Mo. eenige ruste ende stilstandtaen te bieden, om te beter gelegentheyt te mogen hebhen, haer quaet voomemen tegen syn hoochstgemelte Ma* ende desselfs Coninckrycken in iVerk te stellen, ende deselve van aile canlen het oorloge aen te doen.

Dat daeromme d'officien van Zyne M*« ministers, die hare Ho : Mo. met behoorlick respect hebhen aengenomen, by de Gommissarissen van de vyanden met soodanige passie doorgaens syn tegen gesproocken, dat zy haer ingenomen haet niet hebben connen verbergen ende opentlick te kennen gegeven, dat zy eerlange occasie meenden te vinden, omme haer aen Syne Ma* te wreecken, tVelck sy by voortganck van tHractaet met hare Ho. Mo. vermeyaden te connen executeren, ende te wege te brengen, tôt nadeel ende verderff van Zyne Ma*» rycken ende ondersaten.

Waer tegen de Commissarissen van hare Ho. Mo. rondelick ende tôt meermalen verclaert hebbende, dat deselve om geene respecten ofte consideratien ter werelt, nochte immermeer soo ondanckbaer soude wesen, van te vergeten de menichfuldige weldaden, die desen slaedt van Syne Ma* ende desselffs Conincklycke prédécesseurs tôt hare behoudenisse ende maintenement lange jaren heeft genoten, ende mils-dien in allen gevalle het sy van oorloge, paix ofte trefves, haer onveranderlick souden houden ende blyven by de vrundtschap ende alliantien, met syne Ma* gecontracteert, ende in gevolge van deselve, syne hoochstgemelte Ma* ende desselffs rycken tegen hare vyanden nae haer uytterste vermogen dienst soeckcn te doen, ende dat tselve by voortganck vant aengeboden tractaet, expresselyck ende schriftelyck soude declareren, datdaer op genoechsaem vermerct is t'selve eenige veranderinge ende vercoelinge in t'gemoet van de Commissarissen van de vyanden veroorsaect te hebben, zulcx hare Ho. Mo. de voorsz. ende andere quade menées bespeurende ende prefe-

rerende den hoochwysen raedt ende Conincklicke aenbiedinge van Syne Ma^ de voorsz. handelinge hebb'en affgebroocken ende de Cornmissarissen van de vyanden (die versochten alsnoch te mogen continueren) naer Brussel lalen wederkeeren.

Ende alsoo daeruyt ende uyt meer andere saecken eenige jaren herwaerts in de Spaensche Nederlanden ende elders gepasseert, de heele werelt îs gebleecken ende condbaer geworden, dat de Spa^ njaerdenendehareadherenten een onversoenlicken haettegens Syne hoochgemelte Ma^ zyne rycken ende ondersalen hebben opgenomen ende dragen, daer tegen Godt Almachtich Syne Ma' met geluck, victorien ende wytberoemde reputatie, mitsgaders met groote macht ende authoriteyt binnen ende buyten zyne rycken heeft gezegent, ende heerschappye verleent, over soodanige natie, welcke geeh ongelyck can ofte behoeft te lyden, maer onderhare coningen hoochsttoffelicke voorsaten van Syne Ma' met onsterffelicke loff ende heroicque couragie haer van diergelycke menées ende dreygementen heeft weeten te resenteren ende hare vyanden daervan doen penitreren.

Dat mits-dien hare Uo. Mo. Syne Ma' in zyne hoochstwyse ende Conincklicke consideratie, te bedencken hebben willen geven,off den tyt, occasien, ende alderhande occurentien in Europa, Syne Mat' jegenwoordich nietinviterenende souden connen doen resolveren, om mette machten, die in Duytslandt op de been syn, ende die hare Ho. Mo. van hare zyde] geerne daerby suUen brengen, het oorloge aen te nemen tegen de gène die envieux synde van de groothey t van Syne Ma' door d'oppressie ende ruine van zyne Geallieerde, alleenop den tyt ende occasien wachten, om syne Ma' in zyne rycken het oorloge aen te doen, ende daerdoor hare pretensie desseynen ende langh geprojecteerde monarchie in Europa te promoveren ende te stabilieren.

Ende dat door t'selve middel Syne hoochstgemelte Ma' de ruste ende seeckerheyt voor de gantsche Christenheyt, geduyrige welstant voor syne rycken, soulagement voor syne Geallieerde, ende voor syne conincklicke persoon, een eeuwige lofiF ende roem soude procureren ende onfeilbaerlick obtineren, doende een saecke die Godt ende aile de werelt ten hoochsten aengenaem soude wesen.

Ende om hiertoe Syne Mat' te beter te bewegen, suUen de voorn. Ambassadeurs vertoonen de vigeur ende jaren, daerînne deselve door Godes zegeninge althans is, het geluck ende victorien, die Syne Ma'

INSTRUCTION DE PADW ET KNUYT {1634) 421

in aile syne voornemen ende expeditien syn gevolcht, de groote wysheyt ende overgeheel Europa gerenommeerde ervarentheyl van Syne Ma^ principaelste minister, mitsgaders de groote menichte van cavailliers ende geexerceerde capiteynen ende soldaten, die Syne Ma^ in syne rycken heeft, ende door de heroicque couragie van Syne Ma* beter als eenige natien syn geexerceerl ende gedisciplineert, ende dat voor al den naem, grootheyt ende presperiteyt van Syne Ma' alomme formidabel syn.

Daerenboven dat de saecken van Duytsilandt door de wapenen van de Croone van Sweeden ende voornaemste chur-fursten ende stenden van Duytslandt soo verre syn gebracht, dat het huys van Oostenryck in merckelicke decadentie is gecomen, ende soude comen tôt reden, ende Duytslandt in syn vorige standt gebracht worden, indien syne Ma* zyne wapenen opentlick by de goede parthye gelieffde te voegen, daermede oock syn frontîeren niet alleen soude connen verseeckeren ende dilateren, maer oock soodanigen voet in Duytslandt nemen ende houden die|tot vermeerderinge van syne Ma** grootheyt ende tôt een contrepoix van d'ambitieuse desseynen van t*huys Oostenryck naemaels soude connen dienen.

Maer voor al dat de tegenwoordige constitutie van de Spaensche Nederlanden, aen de rycken van syne Ma* confinerende, ende deselve van den staedt van hare Ho. Mo. affsonderende, syn hoochstgemelte Ma* daertoe soude mogen ende behooren te animeren, om de weerwille, die de Spagnaerden uyt ende door middel van deselve tegen zyne Conincklîcke reputatie ende ruste van zyne rycken, soo lange jaren hebben gemachineert, ende noch dagelicx continueren, tôt in den hoochsten graet, waervan, als syne Ma* hem gelieffde te resenteren, ende met eenen te arripieren d'occasie van de tegenwoordige onlusten, ende persecutien,die tegen de voornaemste inlandtsche heeren worden voorgenomen, ende daerby gevoecht de oude pretensien, die syne Ma** prédécesseurs op de principaelste provincien althansby de Spaensche geoccupeert ende gepossideert, hebben gesustineert, dat syne conincklicke Ma' by reductie van deselve, zyne rycken ende successeurs een inestimable weldaet ende seeckerheyt soude acquireren ende den staedi van hare Ho. Mo. op welcke syne Ma* hem alty ts vastelick sal mogen vertrouwen, toi een naebuyr ende vasl boliverck hebben ^ ende connen gebruycken.

Ende dat in dien gevalle, hare Ho. Mo. met hare macht ende wapenen secunderende de loffelicke intentien van syne Ma* te hoopen

soude wesen dat syne Ma* in corten tyt de vruchten van zyne victorieuse wapenen soude connen genieten, gelyck de voorn. Ambassadeurs daertoe aen syne Ma* van wegen hare Ho. Mo. ailes sullen aenbieden,dai in haer vermogen sal wesen, ende daeromme gedienstelick biden, datte selve dese saecke nae syne importantie endeapparentie, gelieve ter herten te nemen.

Daerby de voorn. Ambassadeurs noch sullen vertoonen, dat de machten van Spagnen ende Oostenryck, in Duyts-landt, Italien, ende de Nederlanden, gedistraheertende geoceupeertsynde, hare Ho. Mo. met hare equipagien ter zee soo in Oost-ende West-Indien, als in Europa soo veel wercx aen Spagnen sullen connen, geven, dat hare schatten ende ryckdommen, die zy over zee moeten halen, haer sullen infructueux gemaect, ende de senuwen van 't oorloge affgesneden worden, daer mede syne Ma* te eerder ende beter tôt zyne intentien ende de geheele Christenheyt tôt een unversele ruste ende vrede sal connen geraecken.

Ende sullen de voorn. Ambassadeurs besluytelick daertoe comen ende aenhouden, dat syne Ma* opentlick te water ende te lande met Spagnen gelieve te breecken, ende in oorloge te comen, met belofte dat hare Ho. Mo. daertoe haer uytterste efiFort soo te water als te lande suUen bybrengen ende volcomentlick naercomen t'gunt by de nader alliantievan wedersyden is aengenomen, des zy haer van de zyde van syne Ma' verseeckert willen houden, ende sullen presenteren hier over mette gène die syne Ma* sal believen te commitleren, in communicatie te comen, ende claerlick te demonstreren den grooten loff, eere, seeckerheyt, ende voordeelen, die syne Ma* ende syne rycken benefTens de geheele Christenheyt hierdoor sullen comen te genieten.

Op de voorsz. propositie, sullen de voorsz. Ambassadeurs vervolch ende instantie doen by den heere Cardinael van Richelieu ende syn E. te gemoet voeren, dat noch Franckryck noch Europa nimmermeer in ruste, nochte syne Ma* van syne croone verseeckerl sal connen wesen, soo lange d'ambitieuse desseynen van Spagnen niet worden verbroocken, daertoe sich d'occasie nu schoonder als in honderden jaren herwaerts is presenterende, ende daeromme niet genegligeert, maer door syn E. hoochbeleyt ende crédit, syne Ma* tôt een vigoreuse resolutie soude behooren geanimeert, ende desselffs geduyrige voorspoet ende geluck daertoe geemployeert te worden, ende dat andere coningen ende princen ende derselver hooge ministers haer van soo-

rwSTRUCTlON DE PAUW ET RNUYT (1634) 428

danîge occasien allhoos hebben gedieni ende daermede een eeuwigen lofif by haer leven ende by de posteritey t geacquii-eert.

Ende suUen tôt bevorderinge van de voorsz. ruptnre van Vranckryck met Spagnen, publicquelick ende particulierlick, daer het eenîgen diensi sal connen doen, aile uytterste debvoiren aenwenden, indien ende soo lange daertoe eenige hope ofle inclinatie soude mogen wesen.

Daer beneffénsde voorn. Ambassadeurs noch suUen vertoonen ende inslantelick versoecken, naedien den CardinaeMnfante een nieuw léger in Italien ende daeromtrent vergadert met meeninge om daer mede voorby de frontieren van syne Ma'naer Nederlandt te passeren, ende misschien onderwegen oock yets t'attenteren tôt naedeel ende prejuditie van syne MaS ende deselve tegenwoordich goede gefor meerde légers, omtrent de voorsz. passagie heeft, dat oversulcx syn hooehstgemelte Ma* gelieve ordre te geven, dat de voorgeroerde troeppen uyt Italien affcomende, mogen ^orden gedissipeert, ofte ten minsten verhindert ende opgehouden, daer mede deselve souden connen geconsumeert ende infructueux gemaect worden.

Aaengaende de voorsz. poincten van rupture, verhinderinge van de Spaenscbe trouppesendeandersints,byde voomoemde ambassadeurs aile redenen ende persuagien gebruyct ende getenteert synde, indien zy daerinne niet connen oblineren, suUen deselve oock middeler tyt ende soo haest d*aggreatien sullén wesen overgenomen, aen den Coninck versoecken, dat in conformité van de nader allantie syne Ma' gelieve, het beloofTde régiment ende compagnie ruyteren metten eersten te doen lichten, ende hare Ho. Mo. te laten toecomen ende vervolgens van goet onderhoudt ende betalinge successwelick ende in tyts te doen voorsien, met verclaringe, dat hare Ho. Mo. ende syn Ex*'* t'selve voorseeraengenaemhouden, ende noch desen somer haer daervan suUen meenen te dienen.

Ende indien, buyten verwachten, t'selve gedilayeert ofte tôt anderen tyt uytgestelt mochte worden, sullen zyluyden versoecken dat in plaets van t'voors. régiment ende compagnie de belooffde drie bondert duysent gulden mogen gefurneert ende verstrect worden.

Daerenboven de voorn. heeren Ambassadeurs met aile vlyt ende neersticheyt sullen aenhouden, ten eynde d'eerste helft van het millioen, by f nader tractaet beiooft, ende in Julio vervallende, hare Ho. Mo. gepresteert ende sonder remisen uytte espargne des Conincx aengeteltmoge worden, omme d'eerste vruchten van t'voorsz. tractaet

neffens d'approbatie van f selve, haer Ho. Mo. te mogen overbrengea, ende vorder recoinmanderen, dat de volgende belalingen op de geprefigeerde termynen gecontinueert mogen worden.

Insgelycx suUen zyluyden solliciteren ende aenhouden, omme de beialinge van het halve millioen, by den voorgaenden tractate H welck nu in het laetsle mede is begrepen belooft, ende vervallen in Januario voorleden, ende tenteren oflf de wederhelfte in Julio als vooven vervallende mede soude connen becomen worden.

Allegerende lot het eerste de prompte beialinge van ses hondert duysent guldens nevens het besluyt van het tractaet toi Compiegne, selffs voor de aggreaiie aen d* Ambassadeurs van hare Ho. Mo. gedaen, ende by deselve medegenomen, ende toi het vorder de groote lasten van het oorloge, te water ende te lande ende de necessiteyt daerinne haer Ho. Mo. haer bevinden, ende dat deselve niet uytgestelt ofte ledich gesiaen, maer met prompte beialinge nae d'ordre van desen staedt, moeten geholpen ende gesubvenieert worden, omme in geen disordre ende confusie te vervallen, die toi disreputatie van syne Ma^ ende totten grooisten ondienst voor desen staedi soude comen te strecken. Ingevalle de voorn. Ambassadeurs mochte tegengeworpen worden, dat noch geene légers te velde syn, ende affgevraecht ofif ende wanneer het léger van desen staedi te velde sal comen, sullen deselve verclaren, dat meer als ses weecken geleden, een gedeelte van het léger te velde geweest, ende tegenwoordich nae den vyandt toe gemarcheert is, dat aile preparaten totiet léger over lange syn gemaect ende veerdich geweest, mitsgaders de militie naer d'uytterste frontieren is gesonden, ende alleen by syn Ex*** gelet wort op bequame occasie, omme het geheele léger te velde te brengen, ende den vyandt daermede aflfbreuck te doen, dat oock voor maels outrent dese tyt de légers eeri plachten te velde te comea, ende daer uyt lichtelick affgemeten can worden, hoe groote ende langhdurige cosien hare Ho. Mo. lot ende in de légers continuelick moeten supporteren, ende hoe hoochlick deselve de secoursen van syne Ma* (daerop vasien staet gemaect wort) van noode hebben.

Behalven dat hare Ho. Mo. desen jare ende noch onlangs séer sware ende extraordinaris equipagien ter zee hebben moeten doen, omme waer te nemen ende te destrueren de schepen, die met ettelicke duysenden nieuwe Spaensche soldaten uyt Spagnen sullen comen, ende metten eersten in Ylaenderen verwacht worden. Tôt welcke equipagien hare Ho. Mo. aen hare admiraliteyten mercke-