PIN DE LA PREMIÈRE PARTIE
Venerabili fratri Joanni Episcopo Lincopiensi ADRIANUS P. P. VI.
Venerabilis frater, salutem et apostolicam benedictionem. Gratum nobis fait intellîgere, quo pietatis zelo Fraternitas Toa uUtar cîrca negotia orthodoxam lidero concernentia , praesertim ut noeuro ac monstruosum Martin j Lutheri dogma , quod in regiones tstas emcrgere cœpit, funditus tollatur , ne piorum simplices mentes eo tanquam pestifera tabe infici possint. Commendamus itaqoe aanctum ac pium opus, quod Fraternitas Tua non sol um ipsa nobis et huic sancta Sedi praestat , sed relîquos etiam istius provincte episcopos , veneraDiies iraires nosiros , ui lu lacère siuciediu , sedulo hortatur et monet. Quod cum per sesatis arduum et difficile ait, nec aine aliqua dicta) Sedis auctoritate commode transigi ▼aleat , ut nos , qui universalis Ecclesiae curam iicet immeriti sustineraus, debito fungamur oflicio, cogitavimus aliquem istbuc ad
regem Goliae, ae Suectae nuncium noslrum destinare , qui tam litterarum doctrina , qaam rerum experienlia pollens morumque exemplarité le praedilus Lutheranos errorcs Iiujasmodi extirpare , ac denique fidelium animos in fide retinere possit, ac mentis nostrae oculos in dilectum filium Joannem Magni notarium et camerarium noslrum conjecimus, de cujus fide, doctrina et integritate ploriroum in Domino confidentes ipsum ad dicla régna praedictis et aliis fidei negotium tangentibus rebos ntmeiam nostram destinamus. Fraternitatem ilaqueToam hortamor atqne requirimus, ut quantum in te est omni ope, laboreet industria dicto Joanni nuncio in omnibus et siogulis negotits, quae nomme nostro aget, sedulo et fideliter assistere velis,et lia le gerere studeas, ut ex operibus luis merito apud nos commendari, et in conspectu nostro graliumeonsequi merearis. Et quia ipse Joannes n u nci us Fra terni ta ti Tuai de iiset aliis rébus latins nomine nostro loquetur, ei in omnibus fidem indubiam adhiberi volumus , ac si nos ipsos coram loquentes, audires. Datum Roma» apudSanctum- Petrum sub annulo piscatoris die XI Martii 1523, poniiûcatus nostri anno primo.
Sanctissimo Domino Nostro Papae.
Devota otcula pedum beatorum, Excepimus snperioribus dieous cum omni reverentia et honore legatum SancUtatis Vestrae reverendum virum dominum Joannem Magni Gothum , qui nobîs multa et ardua Sedis Apostolicas negotia pro conservatione regnt nostri et ebristianae religion is fideliteretprudenter proposait, nosque ad majorem partem omnia, quse Sanctitas Yestra nobis praacepit, adeo efficacibus rationibus Induxit, ut sanctissimae Sedis Apostolicae bonorem , et conserva tionem perpetno augere , et quantum in nobis est tueri velimus, firmam spem habenjtes, qnod
.Sanctitas Vestra, quam idem legatus asserit in reforroaiionem totius christiani orbis divinltus datam , ita nobis praeesse, et cong u 1ère velit , ut de cetero taies episcopi super nos ex natione nostra destiuentur, qui meliuspacemetconcordiam i 11 ter cives nostros forment, quam sediliosus Ârchiepiscopus Upsal&isls Gustavus reiroaclis annis facere curaverat, qui ita pontiù'cia dignitate ad bella et discordias abusus est, ut pro singulari Dei munere baberi debeat , quod Ecclesiae auctoritas nobiscum non sit penitus extincta, cujus inalam vitara et perniciosos mores satig ostendimus praeiato Commissario Sanctitatis Vestrae , qui eos ex commissione nostra Sanciae Sedi Apostolicae fideliter referet, cui Sanctitas Vestra fidem indubiam ineonegotlopraestet, bu militer supplicamus. EtquIa,Beatissirae Pater, idem seditiosus Archiepiscopus eamdem Ecclesiam Upsalensem dudum resignavit; et postea se ad hostem Regnl ChisUernum Regem Dacias eontulit , ipsum nostras Reipu- WicaYaldeperniciosum, a terris noetris propterej us abominanda Jacinora unanmuter et cousistoriaUter babito desuper consansu Serenissimi Domini nostri Régis Gustavi perpetuo secludendum statuimus, necessarium putavimus, quod Sanctitas Vestra imprimis consulere vellet vacillant! Ecclesiae Upsalensi, a cijus bono regiminetota fere Aquilonarinm KegnorumEccIesia dependet , quae etiam per plures annos propter ipsum Arcbiepiscopum innumera damna aubierat; nec erit possibile eam ab ittis eripi, donec suffectus fuerit altus Archiepiscopus, qui eam cura singulari prudentla et magno favore Serenissimi Domini Nostri Régis in pristinam libertatem perducet, ad quod etiam omnium nostrorum operam tam cito paratlssimam offerimns, quaotocius Sanctitatem Vestra m ad consulendum ejus tndemnitati paratam invenerimus. Et quia, Sanctissime Pater, post tantam horum Regnoruui turbntionem , multi errores in Ghrislianam religionem'irruerant, qpi nequeant inde facile amoveri, placeret nobia omnibus, quod praefatus Commtssarius Sanctitatis Vestra, Dominus Joannes Gothus , ad nos cum plenaria Sedia Apostolicae auctoritate , post ordinatos per terras noslras Episcopos , rediret , et ea circumpectione, quam in ejus laudabili conversatione deprehendirau6, orania circa slalom ecclesiasticuro et religionis conservationem noatro auxilio frelus in nielius reformaret. Deus Sanetitatem Ves-
commet. An no Domini M. D. XXIII. XII die Junii. Sut» commun! omnium nnstmni sigtllot
Sanctilatis Vestrœ deditisslmi filii.
CONCILIUM ET SeNATORES ReGNORUM
SUECI.G ET GOTHI£ TAII ECCLESIASTICI
QUAM S£CCLARES.
Sanctissimo in Christo Patri et Domino Domino Àdriano Bei providenti» Sacrosanfetœ. Romauae et Universalis Ecclesifc SummoPontiÉci, Domino Suo Glementissimo.
Beatissime Pater , post devota «scula pedum beatorum. Litteras cltugasSanctitaiia Vestrœ permânUtRèferendissirat Pairie Doctoris Joannis Gothi ad Suecanam provinciam Sanctae Sedis Apoetolic» Legati mihi directas, cum huraili qua decuit reverentia suscepi quarum ténor super exterminanda bœresi Lutherana mihi suavissimam cordis lœtitiam attolit , ex eo, quod Vestrœ Sanctitttis clementia dignata sit etiam remotissimis angulis curare yîioeam suam . Dolenter refero , quod hujusmodi hœresis in Germa nia pullulans transmiserit palmites suos etiam in hoc Kegnum fomentandos, cujus contemplatione multa abominabilia sunt in bis partibus perpetrata. Direptionem enim bonorum Ecclesiarum , et ejus personas induxerat ad sacrilegam temeritatem trucidandi Scarensem etStringhensemecclesarium Episcopos, viros reJigiosissimos ac Saneta Sedi Apostoltcae devotissimos , cum ecclesiae Suecanaeconculcatione, ac demum, ut vereor, perpétua servltute. Attendens ergo , quod Sinceritatem orthodoxe fidei ac honorem Roman» Sedis defendere teneor , me fortiter opposui contra hujusmodi labem in fais partibus pro mea vîrili expugnandam. Et quamyisadld omnem operam et dfligentiam fecerim, extra tamen
meam Dioeesin in détecta authoritatis non tantum proficere potul quantum nécessitas expostularet, donec prafatus doctor Joaunes Vestrae Sanctitatis Nuncius jam applica? it , qui propter praegnantia negotia et subitum recessum meum competere non potuit. Nec lamen deerit, (juin mandatorum Sanctitatis Vestra, si quod super dictae haeresis extinciione et extra meam Dicecesinrecepero, prout es debito tcneor , dediiissimus executor ero , quod nifti iâ tempore fiai, nil aliud in hisfinibus magis verendum est, quam religionis et obedientias Sanct» Sedis suppressio , cunctis fidelibus nonimmeritoformklanda. Insuper, BeatissimePatcr, quia propter diuturnam vacationem omnium fere ecclesiarum hujus Regni tanquam passer solitarrus multis laboribus , sollicfludinibus et perturbaiionibus cum senectutis incommodo aflectus tanlae curas ■on suffieio, dignetur Sanctitas Vectra hojusmodi ecclesiarum damnosa: vacationi solita Sanctae Sedis clementia misericorditer occurrere, prasertim Ecclestae Aboensis , in faucibus quasi Rutenorum Schismaticorum constitutae. Nam et ipsi Russia contigua existit. Coi utilius et coramodius de persona dicti Doctoris Joannis ejusdem SanctiUtis Vestr» Nuncii provideretur , quam suas personae de ea. Vestram autem Sanctitatem universalis Ecclesia regiminedigneiur omnipotensDeusfelicemelincolumemdiulissime eonservare , cui me tiliali devotione bumillime recommendo. Ex Lincopia Anno Doraini 1523 décima octava mensis Julii mea subson'ptione.
DbdittssImus servos Joarows Enscorus Lwcopiens.
Saitttittimo Domino Nostro Papa.
Dévot a vedum ouula beatorum. Beathiima vater. (îraLissimus erat nobis , et universo populo nobis subjecto, adventus Keverendi
Patris Domini Joannis Magni Golhi , Legati et Commissarii Sanetitatis Vesir» ad nos in variis et arduis Christian» religion* negotiis destinati. Cni in omnibus TOtis Sanctitati Vestrae (quantum turbatio horum temporum sinebat) annuimus. Sed vehementer dolaimus , quod periclitantem statum Ecclesis Suecanae ad integrum restituere nequiverit , obstante piae intentioni ejus longa vacillatione Gatbedralium Ecclesiarum, quae ad plures annos per terras nostras sine episcoporum solatio fluctuaverant , et adhuc miserabiliter fluctuant. Quibus sic desolatis non videmus efficacem modum , quo défections in Ecclesia Ghristi urgentibus plene occnrratur. Videtur nobis, quod ante omnia et quantocius episcopi per Régna nostra a Sanctitate Yestra constituantur ; quod postquam Romse factom fuerit , et praefatus Commissarius Sanctitatis Vestrae ad nos denuo cum plena auctoritate Sedis Apostolîcae redierit , tune ad ejus informationem efficacius assisterons ecclesiasticae digniiati etfidei Christian» in omnibus illis negotiis, qua* jam Sanctiias Vestra nobis per ipsum commendaverat. In tmmîs errores, et perversas doctrinal , EccUsiam Christi turbantet , juxta episcoporum concilium explaudemus, Deinde eogitabimus de metiori concilio , quo Schismatici Motchovitœ nostro Regno vicini ad unitatem E ce lest œ couver tantur , terramque Lapponiœ, nostri Regni Sueciœ partent, ab idolatria ad catholicam Ecclesiam converti faciemus. Nec omittere volumus , quin aliquid auxilii contra Turc! potentiam per sobjectos nobis populos conferre faciamus; dummodo liberalitatem Sedis Âpostolicae in nostris yotts , quae idem Commissarius ad Sedem Apostolicam defert, experiamur. Qui etiam nos ex parte Sanctitatis Vestne monuit, quod curam ecclesiasticae libenatis agere vellemus. Novit Deus , quanta in ea parte laboravimus ; quot belticos sudores conira'atrocissimum Ecclesiœ hostem Ckristiemum Daciœ Regem suslinuimus, quem tandem (Deo assistent e) devicimus, et a Regnis aquilonaribus dejecimus. Nam sicut nunc ita etiam a principio Regni nostri non minus Ecclesiœ quant coronœ rationem habuimus, parati prias mortem sustinussse quant occidia Reverendissimorum Episcoporum, et alioru m Ecclesiœ Prœlatorum per eumdem Daciœ regem patrata inulta mantisse. Et qui liber tatem Ecclesiœ tôt periculis peperimns eam nequaquam infringi patiemur, dummodo Sedes A postolica taies episcopos per terras nostras ordinaverit , qui suis limitions
contenu pacetn et concordiain inier subdilos noslros procurent ei serrent. Fuerant enim superioribus annis ( quod dolenter referimus) nonnulli episcopi nobiscum , qui magis ad palriœ perturbationein , quam ad conservationem Christian a» religionis constituti videbantur ; ob quorum temeritatem tam ecclesiastica dignitas, quam saecularis potestas in sommas calamltates ceeiderat : quibus periculis non dubilamus, qutn Beatitudo Vestra , quam omnes et re et nomine sanctissimam predicant, occurrere velit , cotutinotU Episcopot , qui tia EccLesiœ liberlatem défendant, quod regiœ in nuilo noceant. Quod non ideo petlmus, quasi vellemus tollere liberam episcoporum ordinationem a Sanctitate Vesira v qu» jam sanctissimis suis moribus Ecclesiam Christi, ut percepimus , reformat , sed ut firmam amicitiam , qaae bac tempestate inter viros ecclesiasticos et saeculares vaide necessaria est, eonnectamus. Qui vero nobis grati et Ecclestas utiles crunt, satU ostendimus prafato domino Joanni GotnoSanetitatisVestrae legato, cui in omnibus nostris negotiis et vacantium ecclesiarum eam (idem apud Sanctam Sedem Apostolicam dari petimus, qu« nobis apud eam agentibus praestaretur. Is enim t*tara mentem nostram circa boiiain rei'ormalionein Ecclesiœ aquilonaris perceperat, la n tunique ûdei apud ejus industriam reponimus, quod ipsius moderationi tptum pondus reformandœ Ecelesiaeper terras noslras a Sanctiute Vesira committi vellemus , Urmiter nobis suadentes, quod per euin religio cbrisliana incrementum felix suscipiat, et Sanctas Sedis Apostolicai auctoritas in perpétua gloria conservetur , quem eiiam non secus ac personam nostram Sanctitati Vestrae commendamus, qu* diu ac ielicissime valeat. Datumin civiute nostra régla Stocholmeusi anno Dominj M. D. XXiU. X die menais Septembres itostro subsigillo.
GUSTAVUS Dei gratw Suecorum
ET GOTHORUM Ub<C, E1C.
De mandato Serenissimi D. N, Régi»
IL ANDREA Secretar. tubcripsi.
Sanctissimo Domino Nostro Pap».
Dénota pedum otcula beatcrum, Beatiuitne PaUr* Vacaverant dio ecclesiae cathédrales in terris nostris, tandem prœpositi et capitula earum aupplicaverant Clementiae nosir»,quod pro eis quos ri te et ca~ noniee elegerant, litteras nostras ad Sanctitatem Vestram dare vellemus , ut eo citius solatio pastorometepiscoporum gaudere possent. Elegerant pra&lati et canonici Upsalenses post resignationem Domini Gustavi archiepiscopi Upsalensis référendum patrem D. Joannem Gothum Sanctitatis Vestrae commîssariumetcanonicum ejusdem ecclesîae Upsalensis in eorum archiepiscopum : elegerant canoniei Scarenses post mortem Vincentii episcopi Scarensis Magistrum Virg... Haraili arehidiaconom in episcopnm Scarensem ; similiter Strengenses post mortem D. Mathiae episcopi elegerant praepositum D.... Sommaz in episcopum Strengensem. Praîlati etiam et canoniei Arosiensespost mortem D. Ottonla episcopi eorum postulavernnt in eorum episcopnm religiosum patrem Dominum PetrumMagni, qui jam est provisor domus Sanctae Brigidae in orbe Roma ; et qnamvis episcopns Aboensis Anridus snperiori anno montons est, non tamen adhnc processit capitulum Aboense ad electionem novi pastoris et episcopi , propterea qnod Ipsa ecclesia Aboensis occnpata fuerat per inimicos, a quibuseam nuper cnmtoto ducatuFinlandiae eripnimus, et coron» adjecimus. Grat! snnt nobis et populo nobis subjeclo omnes praefati electi episcopi, quos Sanctitati Yestre conûrmandos oflerimus,supplicantes, qnod Sanctitas Vestra attento periculo, quod in his malis lemporibus religioni ex vacantibus ecclesiis accidere possit, quantocius confirmet, atque gratiose de solutione debitornm camera3 apostolic» cum eis agere dignetur ; ex eo qnod illae ecclesiae jam pauperrimae sunt , et omnibus rebos penitns spoliatae : et ultra hoc praefati electi singnlos episcopales census contra inimicos ecclesiasticae libertatis jam expenderant etadbac qnotidie expendunt : qua liberalitate Sancta
Sede* Anoatqlica ex nobis et regnîsnoslris majora beacficia conaefluatm, »os,que l» majus piroquiam SanctUali Vcsirae astringent* fuamdiu et felieisstme valere optanus. Ex civilate noatraregia Stocholmensi an no Domini M. D. XXIII. XIV die 6entembm sub nostro sigiUo. — ■ . . •:
GUSTAYUS Dbi gratu Suacoau*
' : ET GOTHOROM KeX.
De mandato Serenistimi D. N. Régis h. ANDRE/E Secretar. mbteripsi.