Ms. cit., fol. 112, col. d
4. Les Problemata Aristotelis cum expositione Pétri Aponi ont été édités dès 1 ^75, à Mantoue, par Paulus Johannes de Puzbach Alemanus, puis, en 1/482, s. 1., par Johannes Herbort Alemanus.
Dans l'édition de i5oi, précédemment citée, la date a disparu (fol. 272, col. a), et on lit : quam Petrus edidit apponus Paduanus.
l'astronomie italienne
Sa traduction du Principe de la Sagesse d'Abraham ben Ezra se termine par une déclaration qui mérite d'être reproduite en entier 1 :
« Terminal us est liber principium sapientie intitulatus, qnem edidit Abraham Avenare, aut Aezera judeus, qui magister adjatorij appellatiir .
» Quem quidemTcum Petrus Paduanus invenisset in gallico idiomate, propter imperitiam transferentis ex hebraico in pluribus defectivum, corruption, et aliquando inordinale transposition, necnon inlellectu dissonum, proul ei fuit possibile latina lingua ad Abrahe priorem reduxit inlellectum bene dictum omne, et'textum, et sententiam auctoris servando.
» Cum autem compilalus fuit iste liber erant anni a creatione Ade 4908- Nunc autem, existentibus annis incarnationis domini Jesu Christi 1293, sunt anni Ade 5053 et 8 menses circa. »
Cette traduction française défectueuse à laquelle Pierre d'Abano fait allusion, nous la connaissons2 ; c'est celle qui fut faite dès J 273, à Malines, en la maison d'Henri Bate, par Hagins le Juif et Obert de Montdiclier. Il est visible que notre Padouan s'est borné à mettre en latin cette méchante version et à en corriger les grossiers défauts ; il ne dit point qu'il ait recouru pour cela au texte hébreu, ce dont il n'eût point manqué de se vanter s'il l'avait fait.
Après avoir donné la version latine du Principium sapientiœ d'Aven Ezra, Pierre d'Abano nous présente, légalement en latin, divers autres ouvrages du même auteur : le Liber ralionum, le Liber nalivilatum et revolulionum earum, le Liber interrogationum , le Liber clectioniim, le Liber luminarium, le Liber conj unctionum
1. Abrahe Avenaris Judei astrologi peritissimi in re iudiciali opéra : ab e.xcellentissimo Philosopha Petro de Abano post accnratam castigationem in latinum traducta Introdnctoriûm quod dicitar principium sapientie. Liber rationum. Liber .nativilatum et revol ut ionum earum. Liber interrogationum. Liber clectionum. Liber luminarium et est de cognilione diei cretici seu de cognitione cause crisis. Liber coniunctionum planetarum et reuolutionum annorum mundi. qui 'licilur de mundo uel seculo. Tructatus insuper quidam particulares eiusdem Abrahe. Liber de consuetudinibus in iudiciis astrorum et est centiloquium Bethen brève admodum Eiusdem de horis planetarum. Colophon : Expliciunt peritissimi astrologi Abrahe Avenaris preclara opuscula cum nonnullis particulciribus tractatibus egregiis astrorum iudiciis sat conducentibus Arte et ingenio solertis viri Pétri Lichtenstein in corpus unum (ad commune divino huic neg-ocio inhiantium commodum) miro indagine accumulata Impensaque propria pulcherrimis bis characteribus excusa . Venetiis Anno virg-inei partus supra millesimum quing-entestmum septirno Pridie kalendas Junias. Cum Privilegio. Fol. XXXI, v°. — Une collection de traités astrologiques, contenant à peu près les mêmes pièces, avait déjà été imprimée à Venise, en i486, par Erhard Ratdolt.