LA DÉCRÉTALE PLACUIT APOSTOUCJE
I. — Le» articles I, II et III de la décrétale : privilège des formates; création de la province arlésienne ; annexion i IVgUse â*Arles de Citharista et Gargarias. — II. L^article IV : La primatie d^Arles. — III. Qjae Zoiime, en publiant la décrétale Plucuit aposioîicaty fit une sorte de coup d*£tat.
Le 22 mars 417 (i), quatre jours après son ordination, Zosime publiait la décrétable Placuit apostolicae, adressée < à tous les évêques de la Gaule et des sept provinces (2) >.
(i) Des deux manuscrits de la collection arlésienne qui comptent pour l'établissement du texte, Tun, le n** 2 de Gundiach (Paris. 3849) donne A' Kalendas Apriles ; mais la décrétale Placuit apostolicae figure en outre dans le ms. 212 de Cologne du tii" siècle et le ms. de Toulouse 364 (I. 63), qui donnent comme le ms. i [Paris, lyyy) : XI Kalendas Apriies, Je ne puis cependant considérer que le quantième soit d'une certitude absolue, car les mss. de Cologne et de Toulouse s'accordent avec les mss. i et 2 pour donner d'une manière inexacte la date consulaire : Honorio Augusto X (au lieu de Xï)€t Consiantio (au lieu de Constantio II), On voit que tous nos mss. ne remontent à Tcxemplaire original que par un même intermédiaire, où Tindication du quantième a pu être altérée.
(2) Zosimus universis episcopis per GatHas et septem provincias constitutis.
Cap. X. — I. Placuit apostoUca: sedi, ut siquis ex qualibet Gallia-
LB PRn^ILEGB DBS FORMATES
I rn
Cet acte important comprenait, en trois articles, quatre décisions rendues en faveur de Patrocle. Le pape lui octroyait d^abord, à titre personnel et « en < raison de ses mérites particuliers >, le privilège de délivrer seul, à tous les évêques et clercs gaulois quittant la Gaule pour se rendre à Rome ou en tout autre pays, des formates ou certificats en onne forme faisant foi de leur condition ecclésias-
mm parte, sub quolibet ecclrsiastico gradu, ad nos Romam venire contendit. vcl alio {mss, ad alia) terrarum ire disponit. non aliter proficiscatur. nisi metropolitani Arelateasis episcopi formatas accepcric^quibus sacerdotium suum vel locum ecclesiasticum quem habet scriptorum rjus adstipulatione perdoceat. Quod ea gratia statuimus, quia plurimi [se] episcopos, presbyteroa sive ecclcsiasticos simulantes, quia nulluro documentum formatarum oxstat per quod valcant confutari, in nomcn venerationis irrepuni, ce indcbilam reverentiam proraercntur. Quisquis igitur, fratres charissimi, prxtermîssa supradicti formata, sive episcopus sive presbyter sive diaconus, aut deiaceps inferiori gradu sit, ad nos venerit, sciât se omoino suscipi non possc. Quam auctoriutem ubique oou misisse raanifcstum est : ut cunctis rcgionibus innotescat, id quod atatuimus omnimodis esse servandum. Si quis autem hxc salubriter constituia temerAre tentaverit, spoote sua se a nostra noveritcommunione discrctum. Hoc autem privîlegium formatarum sancto Patroclo fratri et coepiscopo nostro meritorum ejus specialiter coDtcinpIatîone concessimus.
Cap. II. — a. Jussimus autrm pra^cipuam. sicuti semper habuit, metropolitanus episcopua Arelalensium civitatis inordinandis sacerdotibus teneat auctoritatem. Viennensem, Narbosensem primam et Xarbonenscm secundam provincias ad pontificium suum rcvocet. Quisquis vcro posthac contra apostolica? sedis statuta et pra^cepta majorum, omisso mccropolitano episcopo, in pronnctis supradictis quemquam ordinarc prassumpsent, vel is qui ordinari se illicite siverit, uterque sacerdotio se carere cognoscat. Quomodo euim potest auctoritatem summi pontiâcis obtincre, qui qux erant pODtificis servare contempsit?
Cap. ni. — {§ 3). Omues sane admonemus, ut quique finibus tcrritorii&que suis cootcnti siot : oam barbara et impia ista confusio