Prael. theoL, 17, p. 567 et
2. De Christo servatore, i, 7; p. i3G. Cf. i, 8, p. 139 : « Ubique scriptum esse non quidem Deum nobis per Cliristum reconciliatum fuisse, sed contra nos illi...; non quidem Deum, sed nos inlmico animo fuisse. »
\.K IIAIIONALISMI-: SOCIMKN. ^^'^
(jiie l)i(Mi \\r s;iur;jil sans cniaiiUî iiilli;^«'r à un tiers innocent le cIiAtirnciil des péchés dautnii ; surloiit (|uand il s'ayil (J(^ son l'ils hicn-ainié», il répugne (jihî Dieu Tait envoyc' [^rinripalrmrnt pont* expier à noti»' ])lace.
cjiio ni.'ii;is is in «pio ini<iuiiiiie.s isl.ie j)uniaiitin' Oen charus est, eo minus non ni()d<> liberalitas alla, sed fadi (ut sic loquar) tolerabilitas apparet... Certe ista Christi (lonatio, id est iinnortiMii traditio, innnnnitas j)otiusatquo saevilia (piani liberalitas dici dcbcît *... Uiiaenani vindicta aut peccati ])unitio est liaec : eos (pii pcccavcrunt impunités dimittere, euni vcm'o qui iiildl mali fecit ^ravissimis poenis subicere-?
Et quand Torthodoxie vient dire que nos péchés furent imputés au (Ihrist innocent, qu'il a subi hi châtiment que nous méritions, c est ajouter Tabsurdité à rinjustice; car le vrai châtiment ne peut s'appliquer qu'à un coupable.
Potest quidem is qui uihil deliquit affligi, nec iniuria; non modo si ipse velit, sed etiam invitus... Sed ea afflictio nulla prorsus ratione poena sive punitio censenda erit^
Au surplus, si on veut la prendre dans toute la rigueur juridique requise par le système, la satisfaction est impossible. La justice réclamerait l'accomplissement parfait de la loi ou le paiement entier de la peine: dans aucun de ces cas la substitution n'est admissible.
Nec enim natura patitur ut unius corporalis poena pro alia pendatur, val unius factum pro alio praestetur; cum