‹ Le Droit d'AsileChapitre 137 sur 365 · HosTiENsis, Lectura, B.N., Lat. 3898, sur X, III · texte numérisé non relu

HosTiENsis, Lectura, B.N., Lat. 3898, sur X, III

3. Glose ordinaire sur X, III, 49, 9 : « celebrantur : ex hoc videtur quod si adhuc ïibi non sunt divina officia celebrata, nondum gaudeat privilegio illarum, in quibus celebrantur divina, quia nondum plene dedicata videtur divinis obsequiis ; unde sacrilegium ibi non diceretur committi, nec debet aspergi propter hoc, quia nullum divinum officium fuit ibi celebratum R aspergi tamen debet si aliquid turpe ibi factum est, antequam ibi celebretur ».

« Adimitur : sic ergo patet quod ecclesia non consecrata eodem gaudet privilegio quo et consecrata, ratione divini officii, quoad privilegium immunitatis : unde si cujuscumque semine vel Sanguine fuerit polluta, debet aqua exorcizata lavari, antequam celebretur.. et confugientes ad ipsam privilegium immunitatis, acsi consecrata esset, habebunt ». Hosriensis, Lectura, sur SLI 49:9;

4. Vincent d'ESPAGNE, Apparatus, sur X, III, 49,9 ; B.N., Lat. 3967,f0155 Ve

Innocent IV, Apparatus, X, III, 49, 6 : « ad ecclesiam : etiam non consecratam, dummodo auctoritate episcopi sit edificata : cum in non consecrata fiant divina officia ; cum legitimo consensu sunt divina officia.. » (Venise, 1495).

Lectura, X, III, 49,6 :« Fugiens ad ecclesiam : etiam non consecratam, dummodo auctoritate episcopi sit constructa, cum Trinitati divina officia celebrantur »;

X, II, 49, 9 : « Patet quod ecclesia non consecrata eodem privilegio gaudet quo consecrata... et sic confugiens ad ipsam salvari debet ».

Abbas Antiquus, Lectura, X, III, 49, 9 : « Qui confugit ad non consecratam

vilège à l’église non consacrée dans laquelle on ne célèbre pas; Hostiensis, au contraire, croit qu'il suffit que l'église soit apte à la célébration; il suffit même que le lieu soit dédié à Dieu par la pose de la première pierre, pour qu'il ne puisse plus être affecté à des usages profanes et jouisse dès lors du droit d'asile !.

C’est la nécessité de cette affectation définitive qui le fait refuser aux oratoires privés où l’on célèbre l'office divin ?.

L'église interdite serait privée du droit a’asile, si l’on s’en tenait au criterium de la célébration ; en réalité, elle garde sa qualité, de même que le clerc excommunié, déposé ou suspendu retient les privilèges de son état. L'interdit est justifié par une grave offense à Dieu ; pourquoi, demande Hostiensis, ajouter de nouveaux affronts en refusant le droit d’asile ? Les canonistes le reconnaissent unanimement à l’église interdite ©.

ecclesiam defenditur ab illa, dummodo ibi divina officia fuerint celebrata » (Venise, 1588, t. I, f° 122 vo).

Archidiaconus, Rosarium, C. XVII, Qu. 4, c. 10 (Venise, 1601).

1. Lectura. X, III, 49, 9 : « celebrantur : celebrari possunt : ad hoc apta sit. Non enim tanta consideranda est celebratio divinorum quantum dedicatio Deo solempniter facta. Tamen Clemens Papa IV videtur sensisse quod nec alia habebat privilegium, ecclesia non consecratanec in ea celebrentur divina.… A contrario, si adhuc non fuerunt ibi celebrata divina, non gaudet hoc privilegio. Dicas contra : sufficit enim quod locus sit dedicatus Deo ante pontifice canonice interveniente primarium lapidem ponente, ut sequentia incurrunt, quia postea non potest ad humanos usus converti ».

Cependant les statuts synodaux de Sisteron (1241-1250), œuvre d’'Hostiensis, suivent la doctrine générale : c. 90 : « Sciendum est quod eodem privilegio gaudet ecclesia etiam non consecrata, in quantum divina mysteria celebrantur », MARTÈNE, op. cit., t. IV, p. 1094.

2. Vincent d'EsPAGNE, X, III, 49, 9 : «non simplex oratorium ».

Geoffroy de Trani, X, III, 49, 6: cquia obsequiis : unde oratoria privatorum, licet ibi celebrentur divina, hoc privilegio non gaudent ».

Geoffroy de Traxt X, LIT, 49, 9 : « Sed numrquid privata oratoria, quae homines in suis domibus habent, hac immunitate gaudebunt ? puto quod non ». < i

HosrTieNsis, Sununa, f° 167 v°; Lectura, X, INT, 49, 9 : «quia obsequiis : unde oratoria privatorum, licet ibi celebrentur divina, hoc privilegio non gaudent ».

Archidiaconus, C. XVIII, Qu. 4, c. 10.

Joannes Andreae, In tertium decretalium librum novella commentaria, Venise, 1581, X, ILL, 49, 9 : « … quia in domibus privatorum habentur » (fo 237 v°).

3. Vincent d'EsPAGNE, X, III, 49, 9 : « celebrantur : ecclesia interdicta non habet privilegium emunitatis, quod non concedo, sicut suspensus vel depositus.… excommunicatus clericus non perdit privilegium ».

Geoffroy de TranNt, X, III, 49, 9: « Item quaeritur an ecclesia interdicta retineat hoc privilegium. Et videtur quod non. Nam decretalis dicit in qua divina mysteria celebrantur.. Credo quod ecclesia interdicta retinet privilegium immunitatis, sieut et clericus interdictus vel suspensus retinet privilegium suae immunitatis quoad injectionem manuum violentam ».

Hosriexsis, Summa, f° 167 vo; Lectura, X, III, 49, 9 : « Numquid ecclesia

L'aître, souvent affecté à la sépulture des fidèles et appelé alors cimelerium, jouit du même privilège que l’église. La surface protégée qui lui est reconnue est de trente pas pour les minores ecclesiae et de quarante pour les maÿjores?: on a abandonné pour ces dernières le chiffre excessif de soixante pas indiqué par Nicolas II dans la lettre envoyée du concile de Latran (1059) aux évêques de Gaule, d'Aquitaine et de Gascogne $. Presque tous les décrétistes définissent avec soin

interdicta hune privilegium retinet ? Dica; quod sic, quia Deu; Jiu; Christus honorem habet.…. nec est addenda afflictio ».

Archidiaconus (C. XVII, Qu. 4, c. 10) adopte l'opinion d’Hostiensis et fait dire à tort à Geoffroy de Trani que, seules, les églises où on célèbre jouissent du droit d'asile. e

Joannes Andreae reproduit l'opinion commune : X, IL, 49, 9 : « celebrantur : quid si ecclesia sit interdicta ? Videtur per hoc canonem quod teneal privilégium, sicut clericus interdictus, Suspensus vel excommunicatus retinet privilegium immunitatis circa manuum injectionem et circa forum... Goff. et Vinc.….. idem, Idem Hostiensis qui dicit quod Deus in cujus honorem datur humunitas non deliquit ».

1UC D: 465, 2,4, 5,:6'et 9.

RoLaxp, XVII, Qu. 4, c. 6, éd. Thaner, D. 6:

Hueuccio, XVII, Qu. 4, c. 6.

Page 1