‹ Le grand coutumier de FranceChapitre 242 sur 294 · CHAPITRE IV · texte numérisé non relu

CHAPITRE IV

DES CONTUMACES ET DEFFAULX ET DU PROUFFIT d'iCEULX.

ET PRIMO EN CAS d'aPPELLATION ET J)E NOUVELLETÉ (J ) .

Au registre de parlement sont quatre cas de deffaulx moult doubteux.

Le premier est en cas de nouvelleté.

Le second est sur rénovation de commission en la contumace d'une partie.

Le tiers est de la contumace contre Fappellant, et de l'utilité d'icelle.

Le quart est l'appelle de contumace (2) duquel registre la teneur s'ensuit en latin.

Anna Domini millesimo IIIC.XXIX, die sabhati, in cathedra Sancti Pétri, de consensu omnium magistronim in parlamento^ ac vocatis ad hoc advocatis omnibus antiquiset pro vectis ipsius parlamenti, et deliberatione prius habita super hoc intcr ipsos, et postea deliberato cum ipsis advocatis per dictos dominos super quatuor articulis infrascriptis^ Curia declaravit m parlarnento parisius longis temporibtis observatum fuisse prout sequitur, et ordinando decrevit sic deinceps observari debere.

Primo, in casu novitatis, concessa littera justiciœ et per ejus excecutionem (3) propler opinionem partis adverse debato Jiujusmodi proposito (4) ad manum regiam tanquam

(J) B. : et premièrement en cas d'appel de nouvelleté.

(2) B. : Le quart est de la contumace contre l'appelé ou intimé, duquel, etc.

(3) H.: executorem propter oppositionem partis.

(4) [). : posito.

DKS COMLMACKS ET DEFFAULX, ETC. b9n

sicperiorem, et die certaassignatapartibus ad procedendum uUerins super ipso debato^ si ad ipsam diem parte conquerente compar ente, pars quœ se opposuit non compareat, nec excusatorem mittat^ dictas vero (1) opponens ponitur in defectu^ et statim absque dilatione i^es prœdkta posita in manu rec/ia ponetur in manu prœdicti conquerentis ^ et in ejus saisina deffendetur^ salva questione proprietatis parti adversœ,

hem super articulis partium facta commissione, si ad sequens parlamentum pro renovanda dicta commissione una pars compareat^ alia vero non, nec excusatorem mittat, ad requisitionem partis comparentis pars non comparens ponetur in deffectu, vel statim rcnovabitur dicta commissio ad utilitatem tantummodo dictœ partis quœ comparuity si hoc maluerit. Et si pars non comparens excusator^em miserit , et ad aliud proximum parlamentum suum adversarium fecerit adjornarij ad videndum pur g are suum deffectum^ ipsa super dicta purcjatione audietur ; et deinceps rcnovabitur dicta commissio ad utilitatem dictœ partis. Si vero super purgatione dicti deffectus adjournata parte adversa competenter ^ ut prœmissum est^ purgatus fuerit competenter dictas deffectus^ dicta commissio ex tune cd}sque dilatione rcnovabitur (2) ab utraqiie parte >

Item si a judicato contra se lato pars appellaverit ad. parlamentum, et adversarium suum ad certam diem fecerit adjornari ad procedendum in eadem ad die tum parlamentum^ et dicta die adveniente^ pars quœ pro se judicatum obtinuit comporuit, pars autcm appellans non, nec excusatorem miserit (3) , si pars appellata hoc requisierit ponetur

(1) B. : /«ne dictus.

(2) A.B. : renovabilur pro.

(ô) A. ipsa pars appellans, si hoc pars appellata quœ comparuit requisierit ponetur, etc.

in deff'ectu (1) , et statim dabitur parti appellatœ littera quod judicatiim prœdictum pro se latum mandetur executioni; nam presumendum est pro dicto judicato ex quo appellans non comparuit^ nec excusationem misit, videbiturque (2) quod dictum judicatum per dictum appellatum (3) non velit impugnare. Si ver o pars quœ appellavit addictam diem compareat, parte quœ pro se judicatum obtinuit non comparente, ipsa pars comparens ponetur in deffectu et readjornabitur ad requestam partis comparentis ad tune futurum proximum parlamentum^ visura adjudicare utili* tatem defectus, ISon enim de facili procedendum est ad annullandum dictum judicatum sicut ad exequendum^ cum appellatio contra dictum judicatum interposita non fuerit diligenter prosecuta. Datum ut supra.

Item oultre le registre doit l'en sçavoir que l'utilité dudit deffault est que, sa partie viengne ou non viengne, l'en prononcera mal jugé et bien appelle s'il ne peult prétendre aucunes justes causes à excuser ladicte contumace; car, en ce cas,iiyseroit ouy.Et ce appert assez par la teneur dudit arrest où il est mandé réadjourner la partie à veoir, etc. Et pour néant seroit adjourné s'il ne povoit proposer en jugement cause pourquoy ledit prouffit ne luy doit estre octroie, et aucunes aultres meilleures excusations proposer pour empescher lesdictes choses.

Et quant au tiers cas dessusdict, je croy que si la partie comparante cust envoyé ses excusations au parlement ensuyvant, et eust faict adjourner son adversaire à veoir purger son deffault, que il seroit ouy à sa purgation. Mais tu dois bien sçavoir que tel excusateur ne seroit pas reçeu

(1) B. ajoute : alias hahebit congedium.

(2) B. : videtur quod.

(3) B. ; per dictam appellaiionem .

Page 1