CHAPITRE PREMIER
Documents se rapportant à la première partie
A. — Canons dogmatiques du Saint Concile de Trente relatifs au mariage
I. — Si quis dixerit, Matrimonium non esse vere et proprie unum ex septem legis evangelica* Sacramentis a Christo Domino institutum, sed ab hominibus in Ecclesia inventum, neque gratiam conferre ; anathema sit.
II. — Si quis dixerit, licere Christianis plures simul habere uxores, et hoc nuUa lege divin a esse prohibitum ; anathema sit.
III. — Si quis dixerit, eos tantum consanguinitatis et affînitatis gradus, qui Levitico exprimuntur, posse impedire matrimonium contrahendum et dirimere contractum, nec posse Ecclesiam in nonnullis illorum dispensare, aut constituere, ut plures impediant et dirimant ; anathema sit.
IV. — Si quis dixerit, Ecclesiam non potuisse constituere impedimenta matrimonium dirimentia, vel in lis constituendis errasse ; anathema sit.
V. — Si quis dixerit, propter haeresim aut molestam cohabitationem aut afTectatam absentiam a conjuge dissolvi posse matrimonii vinculum ; anathema sit.
YI. — Si quis dixerit, matrimonium ratum, non consuminatum, per solemnem religionis professionem alterius conjugum non dirimi ; anathema sit ^.
* En parlant, p. 24, du mariage non consommé et, en d'autres endroits, de la dispense que le Souverain Pontife peut accorder dans ce cas. nous ne nous sommes pas arrêtés à cette espèce qui, dans l'état actuel de nos mœurs, ne se rencontre guère dans let pratique, Gfr. cependant can, 1119
348 LE MARIA.GE CHKÉTItN
VIL — Si quis dixerit, Ecclesiam errare, cum docuit et docet, juxta evangelicam et apostolicam doctrinam propter adulterium allerius conjugum matrimonii vinculum non posse dissolvi, et utrumque, vel etiam innocentem, qui causam adulterio non dédit, non posse, altero conjuge vivente, aliud matrimonium contrahere ; mœcharique eum, qui, dimissa adultéra, aliam duxerit, et eam quae, dimisso adulteio, alii nupserit : anathema sit.
VIII. — Si quis dixerit, Ecclesiam errare, cum ob multas causas sépara tionem inter conjuges, quoad thorum seu quoad cohabitationem, ad certum incertumve tempus fieri posse decernit ; anathema sit.
IX. — Si quis dixerit, clericos in sacris Ordinibus constitutos, vel regulares, castitatem solemniter professos posse matrimonium contrahere, contractumque validum esse, non obstante lege Ecclesiastica, vel voto ; et oppositum nil aliud esse, quam darnnare matrimonium, posseque omnes contrahere matrimonium qui non sentiunt se castitatis, etiamsi eam voverint, habere donum ; anathema sit, cum Deus id recte petentibus non deneget, nec patiatur nos supra id quod possumus tentari.
X. — Si quis dixerit, statum conjugalem anteponendum esse statui virginitatis vel caelibatus, et non esse melius ac beatius manere in virginitate aut cselibatu quam jungi Matrimonio ; anathema sit.
XL — Si quis dixerit prohibitionem solemnitatis nuptiarum certis anni temporibus superstitionem esse tyrannicam, ab ethnicorum superstitione profectam ; aut benedictiones et alias ceremonias quibus Ecclesia in illis utitur, damnaverit : anathema sit.
XII. — Si quis dixerit, causas matrimoniales non spectare ad judices ecclesiasticos ; anathema sit.
DOCUMENTS SE RAPPORTANT A LA PREMIERE PARTIE 3i9
B. — Canons du Codex juris canonici [
LIBRI III ïitulus VII: — De Matrimonio
Canon 1012
§ i. Christus Domiiius ad sacramenti dignitatem evexit ipsum contractum matrimonialern inter baptizatos.
§ 2. Quaie inter baptizatos nequit matrimonialis contractus validus consistere, quin sit eo ipso sacra mentum.
Canon 10t3
§ 1. Matrimonii finis piimarius est procreatio atque educatio prolis ; secundarius mutuuni adjutorium et remedium concupiscentiâe.
§ 2. Essentiales matrimonii proprietates sunt unitas ac indissolubilitas, quae in matrimonio christiano peculiarem obtinent firmitatem ratione sacramenti. ^
Canon 1014
Matrimonium gaudet favore juris ; quare in dubio standum est pro valore matrimonii, donec contrarium probetur, salvo prœscripto can. 1127,
Canon 1015
§ 1. Matrimonium baptizatorum validum dicitur ratum, si nondum consummatione completum est ; ratum et consummatum, si inter conjuges locum habuerit conjugalis actus, ad quem natura sua ordinatur contractas matrimonialis et quo conjuges fiunt una caro.
§ 2. Celebrato matrimonio, si conjuges simul cohabitave-
^ Nous avons placé ici ceux-là seulement qui se rapportent à la première partie de notre travail.
LE M.VRIAGE CHRETIEN
rint, praesumilar consummaiio, donec contrarium probetur.
S 3. Matrimoniurn inler non baptizatos valide celebratum, dicitur legitimum.
§ 4. Matrimoniurn invalidum dicitur putativum, si in bona fide ab una saltem parle celebratum fuerit, donec utraque pars de ejusdem nullitate certa évadât.
Canon 1016
Baptizatorum matrimoniurn regitur jure non solum divino, sed etiam canonico, salva competentia civilis potestatis circa mère civiles ejusdem matrimonii effectus.
Caput IX De Matrimonii effectibiis
Canon 1110
E^ valido matrimonio enascitur inter conjuges vinculum natura sua perpetuum et exclusivum ; matrimoniurn prœterea christianum conjugibus non ponentibus obicem gratiam confert.
Canon 1111
Utrique conjugi ab ipso matrimonii initio aequum jus et offîcium est quod attinet ad actus proprios conjugalis vitœ.
Canon 1112
iNisi jure speciali aliud cautum sit, uxor, circa canonicos effectus, particeps efïîcitur status mariti.
Parentes gravissima obligatione tenentur prolis educationem tum religiosam et moralem, tum physicam et civilem pro viribus curandi, et etiam lemporali eorum bono providendi.
Canon 1H4
Legitimi sunt fîlii concepti aut nati ex matrimonio valide vel putative, nisi parentibus ob sollemnem professionem religiosam vel susceptum ordinem sacrum prohibitus tempore conceptionis fuerit usus matrimonii antea contracti.
Canon 1115
§ 1. Pater is est quem justœ nuptia3 demonstrant, nisi cvidentibus argumentis contrarium probetur.
§ 2. Legitimi piœsumuntur filii qui nati sunt saltem post sex menses a die célébra ti matrimonii, vel intra decem menses a die dissolutse vitœ conjugalis.
Canon 1H6
Per subsequens parentum matrimonium sive verum sive putativum, sive noviter contractum sive convalidatum, etiam non consummatum, légitima effîcitur proies, dummodo parentes habiles exstiterint ad matrimonium inter se contrahendum tempore conceptionis, vel prœgnationis, vel nativitatis.
Canon 11 17
Filii legitimati per subsequens matrimonium, ad effectus canonicos quod attinet, in omnibus aequiparantur legitimis, nisi aliud expresse cautum fuerit.
Caput X De separatione conjagam
Art. I. — De dissolutlone vincali
Canon 1M8
Matrimonium validum ratum et consummatum nulla humana potestate nullaque causa, praeterquam morte, dis solvi potest.
352 LE mâkiage chrétien
Canon 1119
Matrimonium non consummalum inter baptizalos vel inler partem baptizatam et parte m non baptizatam, dissolvitur tum ipso jure per solemnem professionem religiosam, tum per dispensationeni a Sede Apostplica ex justa causa concessam, utraque parte rogante vel alterutra etsi altéra sit invita.
Caput XII De secundls nuptiis
Canon 1142
Licet casta viduitas honorabilior sit, secundae tamen et ulteriores nuptiae validas et licitae sunt, firmo praescripto can. 1069S2.
