C. I, in, IV, C. XXX, qu. 5; c, xxxi, C. XXVII, qu
2. G. VI, C. XXX, qu. 5 : « Nullum sine dote fiât con^ugium; juxta possibilitatem fiât dos ; nec sine publicis nuptiis quisquam nubere vel nxorem ducere preesumat. » — Cf. Lex Wisigothorum, c. ix (III, l) : « Nuptiarum opus in hoc dignoscitur habere dignitatis nobile decns, si dotalium scripturarum hoc evidenter praecesserit munus. Nam ubi dos nec data est nec conscripta, quod testimoDium esse poterit in hoc conjugio dignitatem futaram? »
3. Bened. Levita, VII, 133. Voyez les références dans le Corpus juris canonici de Friedberg.
4. C'est dans le même esprit que la glose du décret fait remarquer plusieurs fois que, dans un passage où il est parlé de do$^ il faut entendre par là la donaiio propler nupiias. La donatio propter nuptias était, dans le droit romain, l'institution qui se rapprochait le plus de \hdos germanique. Glose sur c. XXXI, C. XXVII, qu. 2, v» Dotavil : « Id est donationem, propter nuptias dédit, nam, secundum leges, mulier dat dotem et vir donationem. » — Glose £>urc. lu, C. XXX, qu, 5, v^ Dotem : a Id est donationem propter nuptias. » — Cf. Paucapalea, Summa, éd. Schulte, p. 116 : « Gap. (xxxi, G. XXVII, qn. 2) : Quidam desponsavit uxorem et dotavit. Dotare patris est, sed hie dotavit, id est dotem accepit, vel donationem fecit. »
8. Glose, sur c. vi, G. XXX, qu. 5, vo Dos : « Ex hoc diount quidam quod semper aliquid dandum est in dotem ; et, si nimîa pauperta« eogat, dabis unum denarium; quod non concedo et hoc est cousilium. n
Hostiensis présente avec une grande netteté sur ce point la pure doctrine du droit romain classique*, et Gofredus a également une exposition semblable ^
1. Summa, p. 347 : « Quod si matrimonium sine dote contractum faerit, videtur qaod nullum sit (c. ti, U. XXX, qu. 5; c. iv, C. HI, qu. 4; c. f, C. XXX, qu. 1). Die quod illa capitula et similia jura intelligenda sunt in matrimonio occulto, quod probari non potest. Unde, cum nec de matrimonio, nec de nuptiali benedictione, nec de dote, nec de aliis solennitatibus, appareat per quas, si de ipsis con?taret, pro matrimonio prœsumeretur, in obscuro pro non matrimonio habelur : requiritur ergo dos ut facilins probetur matrimonium, non quoad snbstantiam matrimonii. »
2. Gofredus, Summa, p. 175 : « Sed quid si dos non interveniat, nihilominus matrimonium tenet. Sed contra, G.UI, qu. 4, Consanguineorum. Ad quod respondeo ille canon loquitur in matrimonio occulto quod probari non potest. Unde, cum de dote non appareat, nec de benedictionc nuptiali, nec de aliis solennitatibus, in obscuro pro non matrimonio habetur, et propterea alius canon dicit: Nullum sine dote fiât conjugium. Verumtamen matrimonium tenet, quia matrimonium sine dote, dos autem sine matrimonio non consistit. »