G. I, VI, De spons,, IV
3- Summa^ Supplem., qu. 55, art. 4 : <c Dicendum quod omaia impedimenta
ET LE CONTRAT DE MARIAGE 449
c'était déjà un principe reconnu du temps d'Alexandre III ^. On le justifia en disant que c'était un moyen utile pour détourner les chrétiens de contracter en fait des mariages, au mépris des empêchements édictés par le droit canonique; sachant que leur acte, bien que nul^ produirait cependant certains effets définitifs et gênants, ils reculeraient devant cette conséquence *•
Aucune condition de forme n'était exigée pour la validité des fiançailles. Le plus souvent, par tradition, elles étaient accompagnées d'un serment ou d'une fidei datio^. L'Eglise, d'autre part, recommandait de les conclure en présence et avec rintervention du prêtre, et, en effet, c'était là une pratique usitée*. Mais, conclues autrement, elles n'en étaient pas moins
qu£B faciunt sponsalia non esse sponsalia non permittunt ex pactione nuptiarum affinitatem fîeri. Unde sive habens defectuni œtatis, sive habens votum continentiae solemne aut aliquod hujusmodi impedimentum, sponsalia de facto contrahat, ex hoc non sequitur aliqua affînitas, quia sponsalia nulla sunt, nec aliquis affinitatis modus. » — Saint Thomas n'apporte à sa thèse que la restriction suivante : « Si tamen aliquis minor, frigidus vel maleficiatus, habens impedimentum perpetuum , ante annos pubertatis post septennium contrahat sponsalia cum aliqua adulta, ex tali contractu orilur publicce honestatis justitia, quia adhuc non erat in actu impediendi, cum in tali aetate puer non frigidus, quantum ad illum actum sit aequaliter impotens. ^