LOIS DU DUCHÉ DE MILAN
N" 1. Eoctrait des statuts municipaux de la ville de Milan. — 23 avril 1502.
Ruhrica generalis de meretricibus et Bordello.
Cap. ccccLxxii De pœna tenentis hordellum.
Si quis lenuerit hordellum in civitate Mediolani, vel suburbiis, alibi, quam in loco consueto, videlicet apud ecclesiam Sancli Martini in Compedo, ipso jure et facto cadat in pœnam librarum viginti quinque Imperialium, pro qualibet vice, et locator domus, in qua hordellum teneretur, in totidem cadat, ut supra, si scienter domura locaveiit, ut ibidem meretricium exerceatur, pro qualibet vice , et medietas pœnæ sit accusatoris, et alia medietas communis Mediolani, et intelligatur scienter locasse , ut supra, cum ipse locator notitiam habuerit de dicto meretricio, tollerat ibidem meretricium exerceri, et in qualibet investitura facienda de domibus sitis in civitate, intelligalur oppositum pactum, quod in domo locata , non possint teneri, fæminæ meretrices, seu meretriciam artem exercentes.
Et si in ipsa domo reperirentur meretrices seu meretricium exercentes impunè possint expelli.
Et si locator contradixerit dictæ expulsioni, ipso jure, cadat in pœnam ut supra, et antiani parrochiarum teneantur denunciare prædicto Potestati Mediolani, vel officio Bulletarum, sub pœna librarum decem imperialium, applicandarura ut supra, singula vice, qui Potestas, vel officialis Bulletarum teneatur de prædictis inquirere, et exequutioni mandare dictas pœnas.
Et lupanaria non possint dari ad incantum, nec alio modo vendi nec concedi.
Cap. cccCLxxiii. Quod meretrices puhlicœ portent mantellos fustanei.
Quælibet meretrix publica quœstum faciens in Bordello publico , quod est inter stratam existentem prope ecclesiam sancti Pauli in compedo, et cursum portæ Tonsæ, et doraum quatuor Mariarum Mediolani, et ecclesiam sancti Zenonis extra Bordelluin, portet mantellum fustanei nigri supra spatulas latitudinis tertiæ unius ad brachium fustanei, sub pœna librarum decem impe rialium, qualibet vice qua contrafecerit, applicandarum pro medietate communi Mediolani, et pro alia medietate accusatori, quæ pœna exigi possit per ÜfFicialem Bulletarum, et quemlibet alium jusdicentem, quam pœnam, si non solverit, fustigetur ipsa meretrix, mandato cujuslibet jusdicentis criminalis , absque aliquo processu.
Et alibi, quam in dicto Bordello, Lupanaria non teneantur in jiræsenti civitate.
Cap. ccccLxxiv. Quod meretrices et Rufjiani non morentur in Broleto.
Nulla meretrix nec RufFianus moretur, nec de cætero audeat, nec jiræsumat stare, nec morari
PROSTITUTION
in broleto Cononaunis Mediolaiii de die, sub pœna soldoïnm decem imperialium, pro qualibel vice, eorum et earum, quæ pcena, ab eis, et a quolibet eorum , exigatur, sine aliquo processu, per quemlibet jusdicentem , quæ pœna applicetur pro medietate Cornmuni , et pro alia iriedietate accusatori, sine aliquo processu.
Cap. ccccLxxv. De eodem.
Omnes meretrices, quæ reperiantur morari in broleto Communis Mediolani, expellantur de dicto, broleto, et eis recusantibus illico recedere, fustigentur per civitatem.
Cap. ccccLXXvi. Quod meretrices expellantur de Parrochiis Mediolani.
Potestas Mediolani, et ejus jodices, et quisque eorum in totum leneantur et debeant iiiquirere, si in aliqua Parrochia Mediolani, alibi quara in dicto Bordello stct, vel habitet, vel morelur aliqua fœmina, meretricium faciens, et hoc si fuerit testificatum per très ex vicinis ipsius Parrochia*, qui sint majores annis triginta pro singulo, quod expeüere teneatur, et expulsam tenere ipsatn fœminam de dicta Parrochia. {Leges et statuta ducatâs Mediolanensis , commenlariis illustrata abHoRATio Carpano. Mediolani, 4616, 2 vol. in-f®. 11“ Pars. Novissima statuta, torn. Il, pag. 268).
N® 2. DISPOSITIONS CONTENUES DANS LES CONSTITUTIONS DU MILANAIS. — 27 août 1511.
Lib. 1Y. Tit. XV. De meretricibus et lenonibus.
1. Non satisfaclura videbatur decori publico ex eo quod meretrices in unum locum, veluli intra septa clausæ habitarent, ni eliam certis legibus infeüx id genus mulierum coercerelur, earumque præsidio, ab impuritate lenonum tutæ essent. Ea propter sancitum est, nemini licere aliquam domum extra prostibulum publicum existeiitem locare alicui mereîrici publicô quæstum agenti, directè nec per indirectum, sub pœna amissionis domus sic locatæ, quæ ipso jure, et facto in fiscum perveniat, et intelligatur etiam locata domus, vel conducta, quotiescunque reperiatur raeretricem publicam esse, vel morari, de die, vel de nocte, in aliqua domo, \el hospitio, ^el in ea habere lectum, vel utensilia domus. Nam et his casibus domus, vel hos[)itium , ipso jure, et facto , in fiscum perveniat.
2. Hujusque sanctionis executio Mediolani, ad Capitaneura Justitiæ pertinet, in aliis ci\itatibu.s ad ordinarios Judices.
3. Omnibus interdiclum est sub pœna trium ictium funis, vel trireraiiim, et alià majori arbitrio Senatus , per se, nec per interpositas personas sub aliquo quæsito, vel quærendo colore aliquos contractus, vel quasi, cujuspiam generis inire, per quos aliqua mulier ducatur ad Prostibulum, vel alibi prostituatur. Quod si facti fuerint, sint nullius valoris, et momenti, et pro infectis habeantur, et de eis jus non reddatur.
•4. Notarii, nec aliæ personæ, non audeant de priudictis instrumenta, nec ali(|uam scripturam facere, sub pœna privationis officii Notario, et cuilibet personæ aureorum quinquaginta lisco applicanda.
5. Et eo amplius nemini licitum est in Prostibulo aliquam mulierem tenere, nec ab ipsa more lenonum aliquid recipere, sub eadem pœna.
6. Et è converso nulla meretrix prostibularia tenere possit aliquem lenonem, sub pœna prædicta.
PR0ST1TI111CN Foi I.
PROSTITUTION
7 Quilibet eos lenones, et raeretrices contrafacientes , accurare posait, et habebit pœnæ medietatem.
8. Qui publicè lenoniam artem exercent, pœna ictuum trium funis, vel triremium, et alla majori arbitrio Senatus puniantur.
9. Nemo audeat, nec præsuraat mutuare pecunias meretricibus, ut ex quæstu corporis sui lucrum percipiat, nec ea de causa eis vestes commodare, vel dare, quia super eis jus reddi non debet, immo plus, si eas dederint, dehinc eas, vel alias abstulerint sine licentia judicis, contra eos de robaria procedetur.
10. Meretrices publicè quæstum sui corporis facientes, per civitatem Mediolani, nec sua suburbia ire, stare, nec morari audeant, alio die quam Sabbati sine licentia judicis, sub pœna aureorum decem, pro diraidia accusatori, et reliqua fisco applicanda, et plus et minus arbitrio judicis.
11. Eoque casu, ut ab aliis mulieribus dignoscantur, teneantur deferre vestem (quam vulgo mantellectum vocant) confectam ex bombice albo, adeo latam, et patentera, ut huraeros et pectus cooperiat, et omnibus pateat, sub eadem pœna. Et ulterius contrafacientes fustigentur, et per unam diem ad catenam ponantur, liceatque unicuique meretricibus contrafacientibus vestes per vim auferre , tutè , libéré , et impunè.
12. Quilibet possit accusare contrafacientes, et credatur accusatori cum sacramento, et uno teste fide digno.
13. Antiani Parochiarum teneantur judicibus notificare contrafacientes in eorum Parochiis , omnibus præmissis, infra très dies, ex quo verisimide fuerit eos de prædictis nolitiam habere, sub pœna aureorum trium, et intelügantur habuisse notitiam, postquam in Parochia de prædictis est publica vox, et fama, et inventæ conducantur ad prostibulum publicum.
14. Jusdicentes ordinarii civitatum , et locorum, executores erunt horum ordinum, et jusdicere habent inter raeretrices. Et si oriatur lis, vel controversia inter ipsas meretrices, seu cum aliis personis cujuscunque conditionis sint, tara civilis quam criminalis , ipsi soli, et absque Consilio Sapientis causara cognoscant, et fine debito terminent, procedendo, exequendo, et puniendo, summariè, et de piano, sine strepitu, et figura judicii, omnique juris et statutorum solemnitate ommissa, etiam diebus feriatis, et non feriatis.
15. Et eo amplius, jusdicentes præmissi in jurisdictionibus eisdem commissis, iuquirere habent, si in aliqua Parochia, præterquam in prostibulo stet, vel moretur, aliqua fœmina quæstum corporis faciens, et si fuerit per très ex vicinis ipsius Parochiæ Majores tamen annis triginta, præfatis judicibus delatum, teneantur ipsam fœminam ex ea Parochia expellere, etiam si domus esset ejus fœminæ propria.
16. Expulsæ describantur per Notarium causarura criminalium, in uno libro particulari, cum nomine, cognomine, et Parochia, anno, raense, et die, quibus expulsæ fuerint.
17. Et postquam expulsæ, erunt, non possunt in publicum deferre vestes sericeas, nec aurum nec argentum, impunè, si repertæ fuerint, depredari possint.
18. Et item fœmina ter expulsa, pro publica meretrice habeatur, et ad prostibulum conducatur. [Constitution es dominii Mediolanensis , quibus prœter ordines seu décréta et con~ stitutionum déclara tûmes , ab excellentissimo senatu édita ^ et hactenus non imjn'essa accesserunt. Mediolani, 157 4, iii-P.)
PROSTITUTIOIN.
EXTRAIT DES STATUTS DE LA VILLE DE HOME , COmpUés pClT Ordre (lu papd Pciulll.
Liber secundus. — Cap. lix. — De venderte midiercrn causa lihidinis.
Item statuimus et ordinamus quod si quis aliquam mulierem seu rneretricem aller! verididerit libidinis causâ puniatur in ducenlis libris provisinorum et si iiifrà decem dies non solverit amputetar ei pes, de quo quiiibet possit accusare, et curia possit per inquisitionem contra delinquenlem procedere. Et volens se excusare ponat se in canceliaria. Nec audialur volens se excusare riisi prius deponat in Caméra urbis penes Camerarium dictæ Camere pro eâ recipierilem sullicientia pignora secundum qualitatem delicti et quantitatem pene que ex tali maleficio resultaret secundum formam statutorum urbis.
Liber quartus. — Reformationes et nova statuta. (Donnés par Alexandre VL — 4494.
Lib. II. — De Maleficiis. — Cap. xxn. — De raptoribus meretricum.
Si quis per vim rapuerit rneretricem invitamque retinuerit amputetur sibi manus dextra quam redimere possit solvendo infra decem dies per condempnationem imediate ducatus cenlum vel secundum conditionem personarum et facti qualitatem carceretur, tormenletur, fustibus cedatur, vel in exilium mittatur arbitrio Senatoris et judicum. Et similibus pénis puniantur principales facientes trentones meretricibus sequaces vero singuli quatuor tractibus corde tormenlentur et m carceribus ad mensem detineantur. Sed si cum armata decem personarum id fecerit capite puniatur sicut in aliis prohibitis colleclis provisum est.
Cap. xxin. De incendiariis ostiorum meretricum.
Incendiarii vero qui ad ostia meretricum ignem imiltunt si capi possint acriler tormentenlur : et si viles persone fuerint fustigentur, et fronte ignito stigmate signale in exilium perpeluum damnentur. Et similiter si nobües vel bonæ estiraalionis fuerint torqueantur : sed loco feslium et stigmatis ad annura in carceribus detineantur vel in exilium mittantur arbitrio Senatoris : et ultra ad quadruplum damni illati parti cujus intererit teneanlur. Et si capi non possint dillidentur ad
dictam penam. . Similique modo ad exemplum incendentium ostia meretricum procedatur
adversùs eos qui stercora vel cornua et bis similia ad limina domorum et jauuas jaciunt vel immittunt. Et qui jaciunt saxa seu lapides tecta seu fenestras vel jauuas quatientes. Et si quid eorum
fiat ad ignominiam honestarum personarum . etc. (S. P. Q. H. Statuta et novœ reforma-
tiones urbis Romœ ejvsdemque varia privilégia à diverses ro?}ia7ns pontifîcibus emanata , in sex libros divisa, novissime compilata. Romæ, ad instanliam Marci Ântonii Guilliereti, 1.558, in-f“.)
EXTRAIT DES CONSTIT UTIOX S DE NAPLES ET DE promulguées par IcS VOIS GutlloumC.
Roger , et surtout par l’empereur Frédénc en Vannee P2‘21.
Lib. I. Tit. xx. De violentiâ meretricibus illalâ.
4. Rex Guillelmus . — Omnes nostri regiminis sceptro subjectos decet majestatis noslra' gloriâ gubernari, et alterum ab altero, tam mares quam lœminas, vel a majoribus, vel a-qua-
PROSTITUTION
libus, vel minimis defendendo, pacis gloriam confovere, nec pati aliquo modo vim inferri. Miserabiles itaque muüeres quæ turpi quæstu prostitutæ cernuntur nostro gaudeant beneficio; gratulantes, ut nullus eas compellat invitas, suæ satisfacere voluntati. Contra hoc generale edictum satagentibus confessis atque convictis ultimo suppiicio feriendis. Habito tamen considerationis ordine. Quod si in locis habitabilibus fuerit illata, clamor oppressæ trumlenter emissus, quam cjtms poterit, elucescat. Alioquin non videbitur vis iilala si mora fuerit octo dierum spatio subsecuta. Nisi forsitan bis diebus invita probabitur fuisse detenta.
Lie. lîl. Tit. xLii. De correctione poculum amatorium porrûjentium vel ementium.
I. Rex Rogerius. ~ Poculum amatorium, vel quemiibet cibura nocivum si quis instruxerit, etiamsi neminem læserit, impunis non erit.
II. Imperator Fredericus . — Eadem poena ferire debet ernptorem.
— HL Idem. — Amatoria pooula porrigentes, vel cibos quoslibet noxios, illicila vel exorcismata astruentes, tali decernimus pœna constringi, ut si hi quibus talia sunt porrecta, vitam promde ve! sensum amittant, mortis periculo subjici volumus talia perpétrantes. Si vero qui prædicta susceperint, in nullo Isedenfur, tune voluntates inultas non volumus remanere, sed publicatis bonis ipsorum omnibus, carcerali per annum custodiæ ipsos decernimus mancipari. Et quanquam veritatem et rerum iiaturam intuentibus videri possit hoc frivolum, et ut proprie loquamur fabulosum, quod per cibos aut potus ad amores vel odia mentes hominum moveantur, nisi quatenùs recipientur, îæsa suspitio hoc inducat : ipsorum tamen præsumptionem temerariam, quâ saltem nocere desiderant, etsi nocere non possint, relinquere nolumus impunitam.
Tit. XLVi. De summotoj conversatione inter bonas fœminQ} quŒStuonŒ .
\. Rex Rogerius. Quæ passim venalem formam exhibuit, et vulgo prostitutam se prohibuit (se præbuit), hujus criminis accusationem amovit (de séduction tentée par un homme marié, prévu dans 1 art. précédent). Yioientiam tamen ei ingeri prohibemus, et inter boni testimonii fœminas ejus habitationem vetamus.
Tit. XLViii. De niatnbus suas filias exponentibus .
I. Rex Rogerius. Maires, virgines filias prostituentes, et raaritalia fœdera fugientes, ut lenas ipsas prosequimur, et nasus eis simiüter abscindatur. Castitatera enim suorum viscerum vendere inhumanum est et crudele. Quod si filia se ipsam prostituerit , et mater solummodo consentit, judicis arbitrio reliquatur.
Tit. LU. De lenonibus.
1. Imperator Fridencus. — Lenas sollicitantes pudicitias uxorum, filiarum, sororum, et postremo quarumlibet virginum, vel aliarum honestarum (mulierum , quas vir bonus aliquis intra septa domus suæ tenere noscitur, detruncatione nasi ipsas taiiquam adultéras juxta divæ memoriæ Regis Rogerii avi nostri statuta puniri sensemus. Aliarum tamen mulierum animas attrahentes, quæ velut sui arbitrii existentes, nemine custode virorum voluntatibus et voluptatibus se dederunt , aliquando, licet non esset justè, credibiie quod dare se vellent, prima vice quæ talia perpétrant, si fuerint légitima probatione convictæ, fustigari censemus, et ipsas in cognilionem semel attentati facinoris in fronte signari. Scituris firraiter lege (lenis?) hujusmodi , quod si tentaverint denuô reiterare commissa, detruncationis nasi pœna (pœnæ) procul dubio subjacebunt.
Tit. LUI. De pœna matris filiam publicè prostituent is.
1. Impeiator Fridencus. — Matres quæ publiée prostituunt filias, pœnæ nasi truncati
PROSTITÜTIOiN.
à divo rege Rogerio statutæ subjacere sancimus : alias etiam consentientes, et filias quas fort*propter inopiam nedum maritare sed etiam nutriro mon possunt, alicujus voluptalihus exponenles, à quo et sustentationem vitæ, et gratiara præstolaritur , pœnæ suhjacerc non tarn injustum eredimus, quam severum. (Frid. Liindenbrogius. Codex lejjum antiquarum. Francfort, in-f”. — Constitutionum Neapoîitanariim sive Sicularum lihri 1res.)
Xïü.
