Quel degré de conformité aux textes originaux a
1. CoRNEi.Y, Historica et critica Iniroductio in utriusque Testamenti libros.L Iniroductio generalis^ Paris, 1894, p. 474.
voulu affirmer le concile? Nous dirons plus loin quelles ont été les opinions des théologiens à ce sujet. Le concile n'a pas eu l'intention de déclarer que la Vulgate était exempte de toute erreur de détail, surtout dans les passages qui ne touchent ni à la foi, ni aux mœurs, ni même d'affirmer qu'elle reproduisait avec une complète exactitude tous les passages doctrinaux ; il a seulement voulu dire qu'elle reproduisait substantiellement le texte original et qu'elle ne contenait aucune erreur contre la foi ou les mœurs. Un théologien du concile, Andréas Vega, 0. M., l'a nettement établi, en s'appuyant sur l'opinion du cardinal de Sainte- Croix : « Atque eatenus voluit eam authenticam haberi, ut certum omnibus esset, nullo eam foedatam esse errore, ex quo perniciosum aliquod dogma in fide et moribus colligi posset, atque ideo statuit, ne quis illam quovis praetextu rejicere auderet. Et hanc fuisse mentem Synodi neque quidquam amplius statuere voluisse ex verbis ipsis et aliis consuetis approbationibus concilii postes colligere ^ . »
Nous conclurons avec Cornely : « Tridentini Patres illam conformitatem Vulgatae cum autographe, quae modalem quamcumque discrepantiam a textibus dogmaticis excludat déclarasse non videntur... Neque suo décrète Tridentini Patres textus dogmaticos illos, qui jam antea erant critice dubii, autographis conformes declarare illisquemajorem, quam eo usque habuerunt, auctoritatem attribuere voluerunt^. » « Neque demum affirmandum videtur, talem declaratam esse Vulgatae cum autographis conformitatem, ut omnes prorsus textus, qui olim in autographis erant, etiam nunc in Vulgata inveniantur^. »