LETTRE DE PIE II AU CARDINAL DE BORGIA
(ex LIB. BRBYIDlf, P. i6i).
Plus Papa II vice-cancellario. Dilecte fili salutem, etc.
« Nudiusquartus, cum in hortis dilecti filii Joannis de Bichiis convenissent feminse complures senenses ad spécularem vanitatem compositae, audivimus circumspectionem tuam parùm dignitatis quam sustines memorem inter illas ab horâ ferè decimà septimâ usgue ad vigesimam secundam fuisse, et ex collegio tuo socium se habuisse eum quem, si non honor apostolicse Sedis, setas tamen admonei'e satis officii sui debebat. Saltatum ibi, ut accepimus, cum omni licentia : nuUis illecebris amatoriis parsum, tuque etiam inter hœc omnia non secùs versatus quam si unus esses ex saecularium juvenum turbà. Referre sigillatim omnia pudet quse in eo loco facta asseruntur : ista non modo re sed appellatione quoque indigna sunt gradu quem tenes. Mariti, patres, fratres et consanguinei puellarum quse aderant, ut iberior vobis esset voluptatis facultas, ab ingressu prohibebantur : vos soli cum paucis domesticis authores hortatoresque chorearum eratis. Dicitur nulla nunc de re alia esse in civitate senensi sermonem, prseterquam vanitatem tuam ab omnibus irrideri. Hic certè in balneis ubi ecclesiasticorum et saecularium non parvus est numerus vulgi est fabula. Si diceremus ista nobis non displicere erraremus
vehementer : displicent certe super quam dici possit. Vituperatur enim ecclesiasticus ordo, vituperatur ministerium nostrum, neque ad Titae honeâtatem, sed ad occasioniem lasciviae ditari et magnifieri videmur. Hinc principum et potestatum in nos surgit contemptus : hinc quotidianse laicorum irrisiones : hinc etiam reprehensiones vitae nostrse, CLim reprehendere alios volumus. Vicarius quoque Ghristi qui indulgere talia creditur iti eumdetn cadit contemptom. Valentinœ eeclesiae praes, dilecte fili, quœ inter Hi^panorum •ecclesias prœcipim est : apostolicse etiam canoë! krise Tegimen tenes, quodque factum tuum reprehensibilius facit, ad consilium Romanœ Sedie inter cardinales cum Pontifiee sedes. »
« Si'puellis blandiri, fructus mfesîtere, hinc inde vioum preegustatum iUi qnam diligas mittere, effuso >stud») omne •gemis Toluptatis par totam diem'spectare, denique tit fieri omnia licentins poBsent, maritos iliarum exoludere, gradibus tuis convenipe Tidentur, tibi juâieandQin relinquimuR. o>
« 'Reprehendittiur nos profiter te, i*e]^rehe&diturr Gàlixti avunculi tui tfeldx Pèoordatid, qui oumilkûdis in te htmiH Tibus judioio plurium menasse viddiBr. Qtied ei ^tcasatioaem atleges seratis, non etft oa tibi jénox ^tas nt non intelUgas quantum onus dignita» tua sustineat. Esse ii^prehensibilem cardinalem oportet, vîtâe morum salutareexemplum, onjus persoma omnium non solum aninris Êfed oculis débet inseas ♦tire. Indignatnor postmodum atque inaBCimur si a |)frinôipibus «aercuU parom honori'ficis titulis appé)tam«fr, si in possessionibns lieneilreiormn tuïbanrar, dtfbjicttre cdHa noslra
illorum mandato compellimur : nos ipsi haec vulnera nobis inferimus et malorum nostrorum materiam damus, id agentes, ut Iilcclesise quoque authoritas in dies evilescat, ciijus rei in hoc saeculo vituperium ferimus et in alio supplicium dignum luimus. Circumspectio igitur tua in vanitatibus modum imponat, dignilatem suam recogitel, nec velit inter juvenes et mulierculas amatoris nomen tenere : si enim hcTC rursus acciderent, cogeremur ostendere, nobis invitis et do-
lentibus ea accidisse, neque sine rubore tuo esse nostra animadversio posset. »
« Te semper dileximus et tanquam eum in quo gravitatis et modestise spécimen vidimiis dignum nostra protectione putavimus. Velis ut opinionem banc et mentem retinere diù possimus, quod nîl prsestare melius polerit quam vitae gi-a- Yioris asBtnnptio. Anrii tui qui correctionem adhuc pollioetntur facïunt ut paterne te wemeamus. »
«.-Dâtum Pëtrioîi, XI junii MCDLX (1). o)
(4) Ap. iilaynaldi, vad- ann. i4b0, Jiuin. 'XXXI.
Lettre I^er
