N» IV

DOCUMENTS RELATIFS AUX ELEVATIONS. (Chap. XI, p. 40^ et SlIIV.)

LETTRE DU P. LESSIUS A M. COSPEAU, ÉvÊQUE DE NANTES.

(26 septembre 1621.) (Archives nationales. M. 234. Autographe.)

Pax Christi.

Reverendissime Domine,

Valde sane indolui cum ex litteris vestris intellexi isthic a quibusdam jactari fbrmulam vovendi a Reverendissimis Episcopis aliisque viris doctissimis et sanctissimis probatam a nobis improbari. Id eniiii a mente nostra longe fuit alienissimum adeo ut ne suspicio unquam ulla subicrit animum illi reise aliquem istorum niiscuisse. Allata nobis fiiit schedula quxdam g^allice scripta si recte memini, ab aliquo viro «cclesiastico , reliçioso an seculari non memini ; petiit an talis formula vovendi obliçet et valde rog^avit ut meam adscriberem sentcntiam. Talia in dies et mihi et aliis proponuntur ab exteris in bac univorsitate, quibus non solemus id officii neçare, efiamsi nibil inde cornmodi reportemus ; perlecta schedula scripsi meum judicium , utrum seorsim an in eadem schcda non memini. Puto eundem etiam petiisse Judicium facultatis theolo^s. Respondi eidem ea qu% fuere proposita, qus mihi ab aliquo bono relig^oso videbantur concepta, scd pluraque non videbantur idonea materia voti. Non solemus interro(jare de quo monasterio ag^atiu* vel quis sit ille superior, qui talia proponit suis monialibus ; hoc enim pertineret aliquo modo ad infamiam monastcrii •et superioris. Itaque non est quod aliquis nobis indignetur, quasi nos judicium virorum reverendissimorum et dqctissimorum improbaverimus. Facile omnis impostura deteg^ctur si inspiciatur ipsa schedula et responsum mea manu scriptum prœsertim si in eadem schedula contineatur. Quid autem de re tota sentiam solide non possum exponere nisi formulam videam Icg^timam. Quare si reverendissima dig^nitas tua curare dignetur ut exemplar authenticum ad me mittatur, libenter subscribam meum judicium. In hujusmodi enim formulis singula diligenter ponderanda. Porro ut quisque se cogitet esse Dei mancipium •et coram Deo quotidie vel ex animo profiteatur, et oflferat se ad omnia quae Deusilli immittere vel permittere in illum voluerit summo opère probo ; sicut alias multas considerationes quae illa formula continent ur ;

secl novum voti vinculum (de quo rogatus suin) non judico imponendum alicui religiosae pcr superiorem, praeserlim in materia obscura et quae varies sensus et interprétation es potest admittere. Vale, reverendissime domine , diu felix et vegetus ad Ecclcsiap bonum memor mei apud Deum, et me apud reverendissi'mos episcopos aliosque apud quos traductus sum excusa. Testis enim mihi est Dominns me penitus fuisse ig^narum alicujus approbationis ab illis vel ab aliquo viro docto facta*.

Lovanii, 26 sept. 1621.

Reverendissirae Domine V.,

Servus in Christo.

Leonardus Lbssius.

Reverendissimo Domino D. Philippo Cospeano Episcopo Nanetensi dignissimo Parisios *.