S. THOMAS

(2. -2. Q, 42. art. 2° ad tertium. — Ulrum seditio sit semper pe catum

moríale?)

."». Arg. Laudantur qui multitudinem a potestate tyrannies libérant , sed hoc non de facili potesl fieri sine aliqua disses* sione multitudinis , di.m una pars niultitudinis nititur retiñera tyrànnnm, alia vero nititur eura abjicere, ergo seditio potest lieri sine peccato.

Ad tertium diceudnm; quód régimen tyrannicum non est

iiisluin quia non ordinatur al» lionuni coininune, sed ad bô*

nnin privatum regentis ni patel per Philosopbum ; et ideo perturbatio bojus regiminis non babel rationem seditionis, nisi forte quando sic inordinate perturbatur tyranni régimen, quod multitude subjecta majus oetrimentum patitur ei perturbatiuiM consequenti quam ex tyranni regimine; nia^is autem

Ivraiinus seditiosiis est , qui in populo sibi subjeelo discordias ei seditiones nutrit , ut tutius dominari possit : hoc enim

tyrannicum est, cum sit ordinatum ad bonum proprium praesidentis cum multitudinis nocumento.

Cardinalis Cayetanus in hune textura, a Quis sit autem modus ordinatus perturbandi tyrannum et qualera tyrannum , puta seeundum régimen tantuni , vel seeundum régimen et titulum, non est pnesentis intentionis : sat est nunc , quod utrumque tyrannura licet ordinate perturbare absque seditione quandoque; illum ut bono reipublie;e vacet, istum ut expellatur. »

Lib. I.

De Regimine Principum (cap. x.)

Quód rex et princeps studere débet ad bonum régimen propter bonum gui ipsius, et utile quod iade sequitur, cujus contrarium sequitur re* gimen tyrannicum.

Tyraunorum vero dominium diuturnum esse non potest, cum sit multitudini odiosum. ?Son potest enim diu conservan, quod volis multorum répugnât. Vix enim à quoquam pnesens vita transigitur (juin aliquas adversitates patiatur. Adversitatis autem tempore occasio déesse non potest contra tyrannum insurgendi ; et ubi adsit occasio, non décrit ex multis vel unus qui occasione non utatur. Iusurgentem autem populus votive prosequilur: nec de facili earebit effectu , quod cura favore multitudinis attentatur. Vix ergo potest contingere , quod tyranni dominium protendatur in longum. Hoc etiani manifeste patet , si quis consideret unde tyranni dominium conservatur. Non n. conservatur amore , cum parva, vel nulla sit amieitia subjectae multitudinis ad tyrannum ut ex preñabais patet : de subditorum autem fide tyrannis confidendura non est. >'on n. invenitur tanta virtus in multis, ut fidelitatis virtute reprimantur, neindebîtae servitutis jugum, si possint . excutiant. Fortassis autem nec fidelitati contrarium reputabitur seeundum opinionem multorum, si tyrannicae nequitiae quatitercumque obvietnr. Restât ergo nt solo timoré tyranni régimen sustentetur; ande et timeri se a subditis tota inientione procurai/. Timor autem est débile fundamentan). Nam qui timoré sabduntur, si occurrat occasio qua possint inipunitatem sperare , contra praesiderites insurgunteo ardentías, quo magu) contra voluntatem ex solo timoré cohibebantor. Sicut si aqua per violentíam includatur, cum aditum invenerit , impetaosios Huit. Sed nec ipse timor carel pericolo , cum ex nimio timoré plerique in desperationem