NOTT.S
inciderint. Salutis autem desperatio audacter ad < n i ; ■ '! i l >« -t attentanda praecipitat. Non potesl igitur tyranni dominioffl esse diutornum. Hoc etiam aon minus «'xt-mplis , qaam rationibus apparet.
Lm. I , Cap. vi.
Conclusio, quód régimen unius simpliciter sit optimum; ostendit qualiter n:uI(itudo se débet habere circ3 ipsum , quia auferenda est ei occasio ne tyrannizet , ei quùd etiam in hoc est tolerandus propter mujus malum vilandum.
Quia ergo unius régimen prseeligendnm est, quod est opt i mu 111 , el comtingit îpsum in tyrannidem converti, quod est pessimum, ut ex dictis patet, laborandum est diligenti studio , ut sic multitiulini provideatur de rege , ut non incidat in tyran num. Primum autem est necessarium, ut talis conditionis homo ab illis ad quos hoc spectat olïicium, promoveatnr in regem , quod non sit probabuein tyrannidem declinare. Unde Samuel Dei providentiam erga institutionem régis commendans, ait, i. Regum 13: Quaesivit sibi Dominus, virum secundara cor suum : deinde sic disponenda est regni guberoatio, ut régi jara instituto tyrannidis subtrahatui' occasio. Simul etiam sic ejua temperetur potestas, ut in tyrannidem de lacili declinare non possit.Qua- quidem ut fiant, insequentibus considerandum erit. Demumvero curandum est, si rex in tyrannidem diverteret, qualiter posset ooeurri, Et quidem si non fuerit excessus tyrannidis, utilius est remissam tyrannidem tolerare ad tempus, quam tyrannum agendo multis implican periculis, quaesunl graviora ipsa tyrannide. Potest, n. contingere ut qui contra tyrannum agunt pravalere non possint, et sic provocatus tyrannus magis desseviat. Quod si prevalere quis possil advenus tyrannum, ex hoc ipso proveniunt multoties gravissimsedissensiones in populo, sive dum in tyrannum insurgitur, si\e posl dejectionem tyranni erga ordinationem regûninis multitudo separatur in partes, Contingit etiam ut interdum dum alicujus auxilio multitudo expellit tyrannum , ille polestate accepta tyrannidem arripiat, et timens pati ab alio quod ipse in alium fecil , graviori servitute subditos opprimât. Sic enimin tyrannide solet contin* gère, ut posterior gravior.fial quam precédeos , dum precedente gravamina non deseril , ei ipse ex buí cordis malitia nova excogita! ande Syracusis quondam Dyonisii mortem omnibus desiderantibus , anus quaedem ut incolumis et sibi
superstes esset , continue orabat : quod ut tyrannus cognovit, car hoc faceret interrogavit. Tum illa, puella , inquit, existons cum gravom tyrannum haberemus , mortein ejus cupiebam , quo interfecto , aliquantuluni durior successit ; ejus quoque dominationem finiri magnum existimabam , tertium te importuniorem habere ccepimus rectorem; itaque si tu fueris absumptus , deterior in locum tunm succedet. Et si sit intolerabilis excessus tyrannidis, quibusdam visura fuit, ut ad fortium viroruin virtutem pertineat tyrannum interimere, seque pro liberatione multitudinis exponere periculis mortis : cujns rei exemplum etiam inveteri Testamento habctur. Sano Ajoth quidam Eglon regem Moab, qui gravi servitute populum Dei prernebat, sica infixa in ejus femore interemit, et factus est populi judex. Sed hoc Apostólica1 doctrina? non congruit. Docetn. nosPetrus , non bonis tantum et modestis , verum etiam discolis Dominis reverenter subditos esse. 2. Petr. 2. Ha?c est enim gratia , si propter conscienliam Dei sustineat quis tristitias patiens injuste : unde cura multi Romani Imperatores fidem Christi persequerentur tyrannice, magnaque multitndo tam nobilium, quam populi esset ad fidem conversa, non resistendo, sedmortem patienter et armât i sustinentes pro Christo laudantur, ut in sacra Thebreorum legione manifeste apparet ; magisque Ajoth judieandus est hostem interemisse, quam populi rectorem, licet tyrannum; unde et in vetori Testamento leguntur oecisi fuisse hi qui occiderunt Joas regem Juda, quamvis a cultu Dei rocedentem , eorumque filiis reservatis secundum legis pneceptum. Esset autem hoc multitudini periculOsum et ejus rectoribus, si privata pra?sumplione aliqui atten tarent pra-sidentium necem'etiam tyrannorum. Plerumque enim hujusmodi periculis magis exponunt se mali quam boni. Malis autem soletesse grave dominium non minus regun quam tyrannorum, quia secundum sentent iam Salomón i s : Dissipât inipios rex sapiens. Magis igitur ex hujus pnesuniptione immineret periculum multitudini de amissione régis, quam remedium de subtraetione tyranni. Videtur autem magis contra tyrannorum saiviliam non privata pnesumptione aliquorum , sed auctoiitate publica procedendnm. Primo quidem, si ad jus multitudinis alicujus pertineat sibi provid re de rege, non injuste ah eadem rex institut us potest destituí, vel refra-nariojus poiestas,sipotestate regia tyrannice abutatur. Nec pu tanda est talis multitndo inlideliler agere tyrannuin destituera, etiamsi eidem in perpetuo se ante subjecerat : quia hoc ipse ineruit in multitudinis regimine se non fidélité r gerens, ut exigit régis ollicium, quod ei pactum a subditis non reservctur. Sic Romani Tar-
ROTES. o\o
quiniuni superbnm qnem ¡n regen SUSCeperanl , proptcr ejns <-i filiornm tyrannidem à regno ejecerunt substituía minori , scilicet consalaria potestate. Sic etiam Domitianns , qui modestissimis Imperatoribus Vespasiano patri, el Tito fratri ejns Miccesserat, duna tyrannidem exercet, a senatu Romano interemptns est , omnibusquae perverse Romanis fecerat per Senatusconsultum juste el salubriter in irritum revocatis. Quo factum <>t , ul beatus Joannes Evangelista dilectus Dei discipulus, qui per ipsum Domitianum in Pathmos insulam nierai exilio relegatus , ad Ephesum per Senatusconsultum remitteretur. Si vero adjusalicujus superioris pertineal multitudini providere de rege, spectandum estabeo remedium contra tyrannî nequitiam. Sic Archelai, qui in Judsea pro Herode patre suo regnare jam cœperal , paternam malitiam imitantis, Jndasis contra eom querimoniam ad Gesarem Au- ¡rastum deferentibus , primo quidem potestas diminultur , ablato sibi regio nomino, et medietate regni sui interinos fraircs suos divisa:deinde cum nec sic à tyrannide compesceretUr a Tiberio Cesare relegatus est incxilium apnd Lngdunum Galliae civitatem. Quod si omnino contra Iviannum auxilium humanum haberi non potest , recurrendum est ad regem omnium Deum, qui est adjutor in opportunitatibus in tribulatione. Ejns enim potentise subest, ut cor tyranni crudele converlat in mansuetudinem , secundum Salomonis sententiam. Proverb. 1-2. Cor régis in manu Dei quocumquevolueritinclinavit illud. Ipseenim régis Assueri crudetitatem, qui Jndseis mortem parabat, in mansuetudinem vertit. IpsecstquiitaNabuchodonosor crndelem régem convertit, quodfactus est divina? potentise pnedicalor. Nunc igitur inquit, ego .Nabucliodonosor laudo, ct magnifico, et glorifico regem cceli, quia opera ejus vera et riae ejns indicia, el gradientes in snperbía potest humillare, Dan. A. Tyran nos vero quos reputat conversione indignos, potes! anférre de medio vel ad infimnm statu m redneere, secundum illud Sapientis Eccles. 10. Sedem ducum superborum destruxit Deus, rtsedere fecit mites pro eis. ïpse enim i]!ii videns afflictionem popnli sui in yEgypto, et auaiens eoiiim clamorem Pharaonem tyrannum dejecil cum éxercitu suo in mare; ipse est qui memora tum Nabuchodonosor pri us superbientem aonsofum ejectum de regni solio , sed etiam de bominnm consortio , in similitudinem Bestia? commutavit. Nec enim abrevíala manns ejns est, ut popnlum suum a tyrannis liberare non posait. Promiltí! enim populo suo per isaiam, requiem se daturum a labore el confusione , ac servitnte dura, qua ante servierat , el per Eaecfa. 54 dicit: Liberabo meom gregem de oreeorum pastorum, qui pascunt seipsos. Sed ut ni. — ni. -"7
hoc beneficium populus a Deo consequi mereatur, débet a peecatis cessare, quia in ultionem peceati divina permissione irapii accipiunt prineipatum , dicente Domino per Osee, 13 : Dabo tibi regem in furore meo, et in Job. 54 dicitur, quod regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi. Tollenda est igitur culpa, ut cesset à tyrannorum plaga.
