‹ Le royaume d'Adria; épisode se rattachant à l'histoire de la politique française en Italie sous le règne de Charles VI 1393-1394Chapitre 2 sur 4 · RÉDIGÉE PAR LE MÊME PERSONNAGE QUE LA PIÈGE PRÉCÉDENTE · texte numérisé non relu

RÉDIGÉE PAR LE MÊME PERSONNAGE QUE LA PIÈGE PRÉCÉDENTE

(Archives nationales, même carton, n» 2 !>• 6 à 7 verso.)

En oultre furent bailliez aux diz messages autres certaines escriptures faites par le dessus dit, contenant les noms des dites terres que la dite église de Rome tient es diz pais de Italie et de Lombardie, des queies lajteneur s^ensieut.

In Christi nomine, amen. Infrascripte sunt civitates pertinentes ad sacrosanctam Romanam Ecclesiam in partibus Italie citraregnum Sicilie.

Primo Bononia cum suo comitatu et districtu ; et ista est nobilissima civitas magne potencie et magnorum reddituum, et est in Lombardia.

Item civitas Ferrarie est infra Lombardiam. — Et subFerraria sunt due civitates parve scilicet civitas Clomacensis * et civitas Adriensis que sub civitate Ferrarie continentur.

In comitatu Roman diole.

Civitas Imole cum comitatu et districtu. Hanc tenet unus infans qui est de Alidoxiis. Fuerunt antiqui servitores Ecclesie et consueverunt habere in vicariatum ab Ecclesia ; in isto scismate adheserunt intruse. Gomune Bononie occupavit de comitatu Imole magnam partem, et est in liga cum Florentinis et Bononiensibus, et confinât in. terrîtorio cum territorio quod tenent occupatum Florentini.

Civitas Favencie*. Istam tenet tirampnice dominus Astor-

iComacchio.

'Faenza.

54 PIÈGES JUSTinCATIVES.

gius de Manfrodis. Dictam civitatem Ecclesia tempore domini cardinalis Yspani, tune Apostolice Sedis legati et vicarii generalis pro saorosancta Romana Ecclesia in partibus Ytalie^ extraxit alias a manibus principis^ sed tempore novitatis &cte contra Ecclesiam per Florentinos, iste recuperavit et tenet eam, et licet ante istam guerram ôstendebat se amicum comitis Virtutum, tamen in ista guerra adhesit Florentinis, et fuit in liga cum eis contra dominum comitem, licet nunc vadat se palliando cum eo. Et est bona civitas, et habet magnum et amplum districtum, et confinât cum territorio quod tenent occupatum Florentini.

Givitas Ravenne. Istam tenentfilii domini Guidonis de Polenta, videlicet Bernardinus et Eustacius de Polenta ; et abstulerunt patri etcaptaverunteum. Pater tenebat pro domino nostro papa Glemente et erat amicus domini comitis Virtutum : filii adheserunt intruse et fecerunt ligam contra dominum comitem Virtutum cum Florentinis et Bononiensibus. Ista confinât cum marchione Ferrarie.

Givitas Gervie. Istam tenebat domfaus Guido qui adherebat domino Glementi, ut dixi, et domino comiti Virtutum. Dominus Galeottus de Maletestis abstulit dictam civitatem domino Guidoni, et Karolus de Malatestis, filius domini Galeotti, tenet e^m. Et est optima cifltas, et fit ibi sal, de quo vivit Bononia et tol^ Roman* diola.

Givitas Forlivii. Istam tenent Primus et Gicchus de Ordelassis, expulse Johanne de Ordelassis eorum consorte; est bona civitas et habet magnum comitatum. Isti sunt amici domini comitis Virtutum; tamen rébus sic stantibus prout stant, opportebit quod ligent se cum Bononiensibus et Florentinis ; isti tenent multa castra et tenent totam Galiatam ^ et ista confinant cum territorio quod tenent occupatum Florentini. Et infra territorium quod tenent isti occupatum est una civitas inhabitata, et habet episcopum et est ecclesia satis competentis redditus.

Givitas Bertenorii '. Istam tenent Bononienses occupatam ; et est notabile fortalicium ibi; et est caméra ecclesie, et fuit erecta in episcopatum per dominum Innocencium et fuit privata civitas Forimpopuli.', propter rebellionem quam fecerunt adhe-

1 Galléata.

* Bertlnoro.

' Forlimpopoli.

rendo Francisco de Ordelassis, qui tenebat tirampnice civitatem Forliviiy quam recuperavit dominus Gardinalis Yspanus prefatus.

Givitas Gésene istam tenet Garolus de Malatestis cum comitatu SUD et est bona civitas.

Givitas Arimini est notabilissima civitas. Istam tenet tirampnice ocupatam Karolus de Malatestis, âlius domini Galeotti de Malatestis; et habet portum in mari, et inde mittuntur vina et alia multa Venetis; fuit adherens domini comitis Virtutum, sed nuno puto quod concurrat cum aliis et sit colligata cum Florentinis et adbesit pater et adheret ipse intruso.

Ista civitas est etiam in provincia Romandiole. In ista provinçia sont multa castra notabilia, sicut Gastrocavum, et multa castra notabilla Ecclesie Romane, sicut Sanctus Archangelus, Savignanum et multa alia ecclesie Ravennatis, de quibus ms^am partem tenet quidam de Ubbadinis, et spero quod iste reducenturcito.

In provincia Marchie Anconitane.

Givitas Pensari. Istam tenet Malatesta filius domini Pandolfi de Malatestis et ista est etiam super mari. Iste est servitor et amicus domini comitis Virtutum.

Givitas Fani ^ Istam tenet Pandolfus de Malatestis, filius domini Galeotti et frater Karoli. Est super mare ; fuit adherens domini comitis Virtutum, sed nunc puto quod concurrat cum aliis et sit coUigatus cum Florentinis.

Civitas Forosinfronii '. Istam tenet Malatesta filius domini Galeotti et frater Karoli de Malatestis.

Civitas Ancone« Ista est notabilissima civitas et habet singularem et unicum portum in mari Adriano ; est potentissima Givitas et ditissima, et habet infinitas naves et cocchas cum quibus navigat ultra mare. Ista civitas régit se per commune, et'adhesit intruso, et adheret contra dominum nostrum papam Clementem; ista civitas transit cum domino comité Virtutum et cum Florentinus et aliis colligatis. f

Givitas Senegalie ^. Istam tenet ut supra Karolus de Malatestis.

^Fano.

' Fossombrone*

' Sinigaglia.

56 PIÈCES JUSTOTCATIVES.

Civitas Recaneti. Ista regitur per commune et adheret intruso.

Civitas Auximi ^ Ista regitur per commune et adheret intruso.

Civitas Firmana *. Ista est nobilis civitas, et babet maximum comitatum, et nunc adheret intruso, et babet portum in mari qui vocatur portus Firmanus.

Civitas Esculana '. Ista est optima civitas et confinât cum territorio domini régis Ludovici ^ in regno, et habet multa castra, et habet portum in mari.

Civitas Camareni ^. Istam tenet D. Gentilis de Camareno, expulsis inde consortibus suis ; et adheret intruso. Spero quod si videret potenciam, cito adhereret domino nostro pape démenti, quia est frater domini Radulfi de Gamareno, qui adhesit domino pape démenti, dum vixit, et fuit servitor quondam clare memorie régis Ludovici. Habet etiam multa notabilia castra.

Civitas Urbini. Ista est notabilis civitas et tenet eam comes Antonius de Monteseretro et inimicus est dominorum de Malatestis et servitor domini comitis Virtutum. PaUiat se tamen cum Florentinis, ad transeundum tempus; habet multa notabilia castra et magnum comitatum.

Civitas Callii ^. Istam tenet etiam prefatus comes Antonius.

Civitas Humane ^.

Sunt in ista provincia multa notabilissima castra, quasi sint civitates, videlicet inter alia.

Sanctus Elpidius. — Mons sanctus *.

Roccha in contrata. — Mons Bodius •. De istis duobus castris ego habeo concessionem a domino papa Clémente.

Monsnovus, Corinaltum, Modoffum ^^ Ista habebam in concessione ab Ëcclesia ; et possedi paciflce usque ad novitatem factam per Florentines contra Ecclesiam ; nunc tenet Karolus de Malatestis.

Serra Sancti Quirici. •— Serra Comitum. — Frabianum. —

' Osimo.

• Ferme.

• ÂBCOli.

^ Louis II d'Anjou, roi de Naples.

• Camerino.

• Cagli.

^ Umana.

' San-Elpidio a mare« — Monte Santo.

• Rocca contrada.

w MontenoTo, Corinaldo, Mondolfo.

PIÈCaSS JUSTIFICATIVES. S7

Sassoferratum. — Sanctus Severinus. — Cingalum. — Tolentinum. — Macherata. — Esium. — Sirolum. — Mous Melonus. — Rippa Transonis. — Offlda. — Amandula. — Casixum Sancti Genesii. — Mons Sancte Marie in Cassano ^

Castrum Oppiani '.

Mercatellum '.

Castrum Durantis ^,

Provincia Masse Trabarie habet optima castra.

Civitas Perusina. (Ista est in provincia Tuscie), que est de singularioribus civitatibus Italie. Cum ejus territorio et districtu, habet multa notabilissima castra ; fertilissima civitas et potens ; adeoque quandoque contendit de pari cum Florencia.

Provincia ducatus Spoletani.

Civitas Spoleti. Cum ejus territorio et districtu et cura notabilissima roccha sine arte, obedit intruse ; pars Guelfa est intus, et antipapa tenet roccham. Que civitas et roccha fueront perdite post mortem domini Raynaldi de Ursinis.

Civitas Fulginei ^ Istam tenet Ugolinus de Terriciis, de Fulgineo. Adheret intruse propter timorem sed cito reduceretur ad obedienciam.

Civitas Âssisii, in qua requiescunt corpora sancti Francisci et et sancti Clare; adheret intruse, expulse domino Guillelmo qui tenebat et adherebat domino démenti.

Civitas Nucee *. Adheret etiam intruse.

Civitas Egubii ^. Istam tenet comes Antonius deMonteseretro. Adheret intruse, ut supra, et est bona civitas et habet multa notabilia castra.

Civitas Tudertina • est notabilissima civitas habet ultra CCC castra in districtu sue ; hodie tenet eam Malatesta domini Pan-

' Serra S, Quirico, Serra de* Conti Fabriaao, Sassoferrato, San-Severino, Cingoli, Tolentino, Macerata, Jesi, Sirolo Monte Milone, Ripa Tranaone, Offida, Amandola, San Ginesio.

* Oppiano.

3 Mercacello.

* Citta di Castello t

* Foligno.

* Nocera ' Gubbio.

» Todi.

dolQ de Malatestis contra voluntatem intrusi, et facit processum

contra eum.

In ista provincia Ducatus multa notabilissima castra videlicet : Mons falcus — Beivania — Bittoniura — Trevium — Spellum

— Cerettum Ponti — Serra valle^ Ista duo tenet dominus

Gentilis de Gamareno.

Âbbacia Firentilli ^ cum pluribus castris est infra dictam por-

vinciam, sed utile dominium est canonicorum eoclesie Latera-

nensis.

Provincia Patrimonii Beati Pétri in Tuscia.

Givitas Ortana '. Istam tenet Malatesta, filiusdomini Pandolfi.

Narina ^ est notabilis civitas et habet multa castra in comitatu, istam civitatem habuerunt in vicariatum ab Ecclesia, tempère sancte memorie dominiGregorii, Johannes domini Francisci de Ursinis, gêner meus, et Poncellus de Ursinis fî'ater suus et Buzulus de Ursinis eorum patruus; fecit eis prodittorie auferri Urbanus intrusus, et possent recuperare civitatem quando voilent, si haberent potenciam quod possent obsidere roccham.

Givitas Interapnis * cum districtu. Istam tenet populus, consueverat tenere prefectus, ctobedit intruse.

Isti civitati confinât castrum meum Pedisluci, quod est meum patrimoniale et a nemine recognosoo nisi a Deo, quia fuit allodium ; et est apertum ad gentes armorum retinendas, habet pulcherrimum lacum et est in confinibus provinciarum Ducatus et Patrimonii et regni.

Givitas Reatina, • cum comitatu et districtu, est notabilis civitas ; et licet verbo adhereant intruse, tamen episcopus civitatis obedit est tirampnus illius civitatis.

Givitas Amélie ^. Istam tenuit Prefectus, dum vixit, et hodie intruse.

* Montefalco, Bevagna, Bettona, Trevi, Spello, Cîorroto di Spoletô, Serrar valle.

* Firensuola.

»Orte.

* NamL 6 Terni.

•Rieti.

^Amelia.

Civitas Viterbii. Ista tenetur nomine dominii pape Clemeatis et est notabilis civitas, et tenet eam Johannes Sciarra, qui nunc est prefectus urbis, et est tota domini pape démentis, et stant ibi VasconesetBritones.

Civitas Montis Flasconis ^ ; ista tenetur pro parte pape démentis.

Civitas Urbevetana • est notabilis civitas et tenetur adhuc nomine domini nostri pape démentis,

In ista provinda Patrimonii, sunt notabilissima castra videlicet:

Cometum ' quodhabet portum, et fitinde maxima tracta, intru- SU8 tenet et est magni redditus propter tractam grani.

Mons altus habet etiam tractam, intrusus nunc tenet quia fuit ablatum Britonibus qui tenebant.

Tuscanella ; ^ istam tenet eciam intrusus.

Marca, Sanctus Laurencius, Bulsena et est ibi pulcherrimus lacus, Farnetum, Onanum, Oastrum Aque-Pendentis ^. Cum aliquibus aliis castris tenent Britones nomine domini nostri pape Clementis.

Surianum * est pulcherrimum castrum et tenetur nomine domini nostre pape Clementis per familiarem domini camerarii.

Gallesium — Miranda ^. Ista castra egp teneo in concessione ab Ecclesia et tenui ea toto tempore scismatis sine auxilio hominis mundi contra intrusum et contra omnes complices suos.

Castrum Secunconi, Castrum Utriculi, Castrum Papigni, Castrum Montis stipuli, Castrum Perticarie ^.

Provincia Sabine est comprehensa intus provinciam Patrimonii et sunt infra illam provinciam multa castra videlicet.

Castrum Malliani ^ ; sunt alia castra in dicta provincia que

^ tenent in concessione ab Ecclesia Johannes, domini Francisci de

Ursinis, et Poncellus frater ejus ; qui Johannes est gêner meus,

' Montefiascone. •

* Orvieto.

' Corneto.

^ Montallo ~ Toscanella.

^ Marca, San-Lorenzo, Bolsena, Farnese, Onano« Aquapendente.

^Soriano.

7 Gallese, Miranda.

* Otricoli, Papigoano, Perticara.

' MagliaBO.

es( supra scripti ; et istos haberet dominus ad maadatum suum. Alia tenet Raynaldus Buzuli de Ursinis frater consobrimus istorum et spero de isto idem quod de aliis.

Est Abbacia Farfensis ^ cum castris suis que sunt multa.

Sunt vicini isti nobiles de Ursinis de quorum majori parte spero quod facient quod vellem.

Est Johannes de Golumpna, de quo spero quod faciet idem.

Sunt isti comités de Anguillaria qui tenent multa castra et spero idemdeeis.

Est Lucas de Sabellis et Paulus filius suus; isti sunt servitores oomitis Virtutum et sunt potentes et habent multa castra; et Paulus est homo domini comitis, et stat ad provisionem suam, et habet CQntum lanceas ad stipendia domini comitis, et non faciet aliud quam dominus comes volet.

Est Johannes Sciara nunc prefectus Urbis qui tenet Civitatem Veterem * ubiest optimus portus ; iste fuit semper fldelis domini pape démentis et multa passus est pro ecclesia et tenet multa castra ; et non dubito quod iste faciet ad voluntatem nostram» et tenet civitatem Castellanam que est civitas....

Ista provinciaconfinat cum terris régis Ludovic! in regno prope Reatem ^.

Provincia Campanie et Maritime. Istam provinciam dicitur dominus Glemens concessisse in feudum domimo comiti Fundorum et heredibus suis. In qua provincia sunt civitates infrascripte Fiorentinum, Anania, Verulum *.

Et Benedictus Gaietanus gêner meus consobrimus comitis Fundorum habet plura contra et faciet quod voluero.

Sunt multa alia castra domini comitis Fundorum, videlicet Sermunetum, Nimpha, Aqua Putida, Pipernum ; Plactica *, tenet frater Raudulfi de Comité ; Chepranum et alia multa castra.

Est etiam in dicta provincia Frisolonum •, quod habet pulcram roccham et confinât cum regno "'.

* L*abbaye de Farfa, ' Civita-Vecchia.

» Rieti.

^ Ferentmo, Anagnie, Veroli.

^ Sermoneta, Nimfa, Acqua-Puzza, Pipemo, Ceprano.

• Frosinome.

^ Ce dernier paragraphe est ajouté en meirge.

Page 1